Morgunblaðið - 27.04.1969, Blaðsíða 7

Morgunblaðið - 27.04.1969, Blaðsíða 7
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 27. APRÍL 1969 7 Þjóðlegir klukkustrengir og veggteppi - f,****i^*>**i Cm þessar mundir stendur yfir sýning í grlugga Morgunblaðsins á ýmiss konar handavinnu eftir frú Þórunni Frans, en hún er kunn fyrir munstur sín í hör og ullargjafa sem konur um allt ísland sauma og hafa til veggjaskrauts í hýbýlum sínum. Handavinna er ævagömul list grein hér á landi og bera söfn fögru handbragði íslenzku kon- unnar vitni. Sjón er sögu rikari um þessa gluggasýningu, en okkur lék for vitni á, að kynnast konunni bak við þessa kkikkustrengi, rýateppi og voggmyndir, svo að við lögðum leið okkar til heim- ilis frú Þárunriar við Hrísatedg I þeim tilgangi að fræðast um gierð þessara mynstra og út- breiðslu þeirra meðal ísrlenzkna kvenina. Fni Þórunn er gift Hall grimi Jónssyni lögregluvarðstj. frá Laxármýri. Bkki er maður fyrr komir.n inn úr dyrunum en við blasir hið fegursta úrval allskyns hamnyrða í formi stórra veggmynda. klukkusitrengja, stól áklæða og margt fleira, og ekki er ofsögum sagt af því, hve þau heiimili verka hlýliegar á marnn, sem handavinna hús- mæðra setur sitt svipmót, ásamt með listrænni virunu annarra heimilismeðlima. — Hvar hefurðu lært allt þetta? spyrjum við. — Lært’ Ja, ég gekk á hús- mæðraskóla og óg var í Landa kotsskólanum en svikalaust held ég þó megi segja, að ég heíi þetta mestain part úr móður minni, en hún var og er mikil hannyrð'aikoina. Má segja ég hafi drulkkið þetta í mig með móð- urmjólkinni. Ég var ung að árum þegar ég hélt míraa fyrstu hann- yrðasýningu hérna í gamla Inigi marsskólanum við Lindargötu, ég held það hafi verið 1945, anraars hafði ég saumað frá'því ég var 9 ára gömul. Svo hef ég lengi kennt myndflos, og sú Þórunn Fi ins kennsla hefur þros'kað mig 1 þessu. Síðan byrjaði ég með að búa til mynsitur, svo að aðrar konur gætu líka saumað þetta, og fyrsta klukkustrengurinn hét „ísienzki kiukku.strenigurinn“, all ur mjög þjóðlegur, víkinga- skip. Odduir af Skaigainum og ýmislegt annað, og hann ranm út Síðan eru mörg vötn til sjáv ar rumnin, og margir klukku- strengir, svo sem eins og í- þróttir formamna, og ekki síð ur Vestmamnjaieyjiastreniguirinn, sem sýnir í hnotskurn allt at- J tvinnuil'if þeiirra, eyjaakeggja. Byggingar í Rey-kjavík er á einum strenignum og þar set ég nú Beesastaði eflsta, því að þar er maðurinn min-n fæddur. Þá er strengurinn með mánaða merkjun-um frá Þjóðiminjia-safn- inu, en myndirmair kváðu vera fraineka-r að uppruna, síðan ferm Ingar — og skírnarstrenigir, strengir með gömlum mynstr- um frá Þjóðminjaeafninu, og svo sá nýjaisti, en það er klukku- strengur, sem sýna á sjósókn fsl-endiniga frá fyrstu tíð, nærri því til okkar d-aga, en ég enda á togaranum Jónd Fons-eta. Ég hef að gamni mínu gefið út mynd af þessum streng með skýrln-guim, og myndirnar eru 8, sem sé þossar: 1. Gömul sjó- klæði úr skinni. 2. Bn-geyja-r- bátur 3, Vestu-rlandsbátur 4 Breiðflrzk sn-ekkja 5. Fjögurra ma-n-na far 6. Kútten-,7 Vél- bátur 8. Togari. En skýringarn ar með strengnum eru svo þess ar: Mynd nr 2 sýnir Emgeyjar bát m-eð seglaútbúnaði, sem n-ot aður var á Faxaflóabátnm upp úr árirnu 1870, þ.e. fnamsegl, eiftu-rsogl, fokfca og klýfir.— Seglaútbúnaður var með ýmsu móti eins og aðrir farviðir batanna. Seglum höguðu menn á hverjum stað eftir veðráttu og vindum, og þótti þá t.d. Vest- firðingum annað ei-ga við, en Sunnlendingum. Á sumum bát- um var aðeins eitt mastur t.d. á Breiðafirði (Mynd nr. 4). — Snæbjörn í Hergilsiey segir, að tíræð stkip hafi fyrst verið smíðuð við Breiðafjörð og á Ströndum um 1854 og hafi sigl- ingin verlð svipuð og á vik- . ingaskipum, eða þversegl not- uð — Einkum var siglingin tvenns konar, loggortu-si-gling og spiritsigling. — Síðan kom til sögun-nar þilskip á átjándu og fram af 19. öld. Loks koma svo vélbátar og gufuskip. Mér gekk það helzt til með þennan sjóma-nnsklukkustrenig, að faðir minin, Fna-ns Arason, var kunnur sjómaður í Reykja vík og mun-a hann, m-angir Reyk víikingar, a.m.k. af eldri kyn- slóði.ini. Hann réri héðan löng um á sinni tryllu, kunni á lúðu mið allar manna bezt, en var svo nokkunn tíma með Guð- myndi Jónssyni á togaranum Skallagrími. Pabbi var annálað-ur krafta- maður og þekki ég sögu þar u-m, sem fræg var. Það v-ar á þeim árum, þegar alls kyns kraftajötnar komu til íslainds, héldu í við tvo strætisvagna á Lækjartorgi, a-ð pabbi bjó sig í sitt brzta púss og hugðist ganga með móður minni niður að höfn en þangað lá h-ugur hans jafn- an. Mamma var ekki alveg til- búinn, svo að pabbi sagðist þá fyrst ætla að viðra sig dálítið. Hitti hann brátt virni sína, sem sögðu hann vera man-n að minni ef hann kraftajötunninn, léki ekki eftir kúnstir þessara er- lendu miann-a, að h-aida í við bíl. Pabbi þoldi ekki frýjunarorð- in, íét 11 eið-aírt að reyna.og vestu-r í Steindórsporti var s-ett keðja á framstuðara bíls, sett- ust hinir uppí, en pabbi brá á sig keðjunni, sett va-r í bakk- gír, en ekkert gekk, hann hélt við öll bestöflin. Ha-n-n haifði sett upp 50 kr. fyrir vikið.en það var víst litið, því að þegar heim kom, og gönigutúrinn með mömmu niður að höfn átti að hefjast kom í ljós að spaii- fötin varu ö-ll í tætlum eftir á- töfcin. Eitt á ég eftir að segja þér í san.bandi við handavinnuna, og það er, að ég heid endil-ega að hún eigi að geta orðið út- flutningsvara hjá okfcur. Hollend ingar t.d. senda út mikla list í líkingu við þan-n, sem ég sendi út til viðskiptavina, o-g þeir geta pantað eftir mynstrunum. Við getum boðið hverjum sem er að sauma eftir þessum mynstrum, ekki endilega eftir mig, en nota samt íslenzk efni. íslenzka ull, sauðarliti, jafnvel jurtaliti.þótt yfirleitt séu þeir of harðir 1 þetta. Gefjun á Ak- ureyri gæti fraiml-eitt þetta gam en þeir hafa sjálfsagt lítinn tíma til þessa, einnig væri hægt að vefa java hérlendis og nota síð an íslenzk mynstur, íslenzkir ráðamenm hafa hvatt mig til þess t.d., að flytja þesisi mynztur út til íslendin-ga bygigða í Vesturheimi, því að þar myndi eldra fólkið hafa gaman af að sjá börnin og barnabörnin glíma við íslenzk verkefni. fsl-enzka ullin gæti þarna fengið nýjan márkað. En það kostar mikinm pening að gefa út slíkan verðlista, en það mun borga sig síðair fyrir þjóð- in-a. SkInnklÆDÍ TEÍNtnÍNGun VÆTIR PARNIÐ RÚMIÐ GAS- OG SÚRKÚTAR Ef það er orðið 4ra ára, þá óskast keyptir. Einnig tog- hfingið í síma 40046 virka suðutæki. Uppl. i síma daga frá 10—12 f. h. 35688. 3JA HERB. ÍBÚÐ ÓSKA EFTIR þriggja herbergja íbúð til til leigu. Sími 41241. leigu. Tilboð merkt „2755" sendist Mbl. fyrir 30. þ. m. SKRIFSTOFUHÚSNÆÐI SVEFNSÓFAR 3500 KR. í eða nálægt Miðbænum . óskast til kaups. íbúð kæmi til greina. Tilboð sendist afgr. Mbl. merkt „Skrif- stofuhúsnæði 2832". Nýir gullfallegir svefnbekkir aðeins 2.300 kr. Tízkuákfæði. Sófaverkstæðið, Grettisgötu 69, sími 20676. Opið til 9. ÁT TÆPÍNGun SEXCBlNGUP fjOOUCCA MATnAFAQ VeiBátuo JÓNFOBSETÍ Eui at veggmyndum Þórunnar. (Eigið munstur) Sjómennskuklukkustrenguriiin. Svo er það með járnin í þessa klukkustrengi. Það er ekki nema ein íslenzk málm- steypa, sem steypir þá, og þá aðeiins eina tegund, en það mun ar miklu, hvað sú islenzka er og gefur henini þó ekkert eftir í gæðum. miklu ódýrari en sú útlen-da, — Kona, sem gefur sig þan-n- ig að listrænni hamdavimnu, hlýt ur eitthvað að hafa áður feng- izt við Listir, Þórunn. Ekki eru þetta þín fyrstu s-por. — Ég fékkst dálítið við að semja sönglög hér áður. — Þú ert náttúrul-ega svohlé dræg, að þú vilt ekki nefna eitt hvað af þessum löguim þínum? Mér er svo sem sama. Þau sem þekktust munu vera, eru sjálfsagt Föðurbæn sjómamnsins, Bergmái, Mamma og Farmaður hugsar heim, en nú á handa- vinrnan hug minn allan, og ég settá á stofn fyrir fáum árum Handaviranubúðima á Laugavegi, þar sem ég sel efnið í alla þessa haind-aviranu ásamt þvi -að kerana h-ana uppi á lofti. Mér þótti vist í fyrstu gott að geta „gengið í sjóðinn" og sótti mér garn, þegar ég var að ham,n- yrðast sjálf. En ég vona nú samt að íslenzkar konur hafinotið góðs af því og ég vona að mér takist að halda þeirri starfsemi áfram, þvi " að verkefnin eru næg, það er nóg að starfa fyrir vilj-ugar íslenzkar konuhendur, og það sagði mér m-aður,að han-n öfundaði raun-ar konur að geta setið frama-n við sjón- varp með síraa h-andavinniu, m-eð an haran og haras lí-kar gætu vart a-nnað en tottað sínar píp- u-r, sagði frú Þórunn Frams, um 1-eið og við kvödd- um hlýlegt heimili þeirra Hail- grím.s allt út í klukkustrengjum og hördúkum, stólum m,eð feg- ursta skrauiti, svo að vorsólin, sem kíkti inn um gluggana, fór m.a.s. hjá sér.— Fr. S Gæði í gólfteppi Gólfteppagerðin hf. Grundargerði 8. — (Áður Skúlagötu 51). Sími 23570. I KJÖRGARÐI Nýkomnar sumarblússur. Snyrtivörur í miklu úrvali. Gjörið svo vel og lítið inn. SÓLRÚN Sími 10095. Einbýlishús d Arnarnesi til sölu Til sölu nær fullbyggt einbýlishús á Arnarnesi. Skipti á verðmætri fasteign í Reykjavík koma til greina. Allar upplýsingar veitir undirritaður (ekki í síma). Stefán Hirst héraðsdómstögmaður Austurstræti 18, 4. æhð. ARABIA-hreinlætistælii Stórkostleg nýjung Hljóðlaus W.C. — kassi. Nýkomið: W.C. Handlaugar Fætur f. do. Bidet Baðker W.C. skálar & setur. Fullkomin varah’utaþjónusta. Clœsileg vara. Verð hvergi lœgra Einkaumhoð fyrir ísland: HANNES ÞORSTEINSSON lieildv., Hallveigarslíg 10, sími 2-44-55.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.