Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						Arnþór Garðarsson:
Hvítendur [Mergus albellus
heimsækja ísland
í grein þessari verður sagt frá íyrstu
hvítöndum (Mcrgus a'lbellus) sem vart
hefur orðið hér á landi. Kvenfugl þess-
arar tegundar sást veturinn 1974-75 á
Úlfljótsvatni, sumarið 1975 á Mý-
vatni, og veturinn 1975-76 aftur á Úlf-
ljótsvatni, þá í fylgd með hvítandar-
stegg. í mars-apríl 1976 sáust hvítend-
urnar báðar á Laugarvatni. Kvenfugl-
inn sást ekki eftir það, en karlfugl-
inn skilaði sér á Mývatn um vorið og
sást þar víða um sumarið. Hvítendur
þessar héldu sig mest með húsöndum
(Bucephala islandica) og fylgdu þeim
eftir á ferðum þeirra innnanlands.
Líklegt er að hvítendurnar hafi kom-
ið til landsins með hvinöndum (Buce-
phala clangula), og verður rætt nokk-
uð um líklegan uppruna livinanda
þeirra, sem liér hafa vetursetu, í nið-
urlagi.
Alrncnn lýsing og lifnaðarhœltir
Hvítönd er minnsta tegund fiski-
anda, en af þeim eru tvær tegundir,
gulönd (Mcrgus merganser) og topp-
önd (Mergus serraior), varpfuglar hér
á landi. Hvítönd og norðuramerísku
tegundinni kambönd (Mcrgus cucull-
alus) svipar að mörgu leyti til hús-
andarættkvíslarinnar (Bucephala) og
eru yfirleitt taldar mynda þróunar-
legan millilið ættkv'slanna Mergus
og Bucephala (sjá t.d. Delacour 1954-
64, Johnsgard 1965). Þessi millibils-
cinkenni koma bæði fram í líkams-
byggingu,   atferli   og   lifnaðarháttum.
Hvítöndin er minnsta fiskiöndin,
þyngdin er í kringum 600 g (Bauer og
Glutz von Klotzheim 1969), þ.e. álíka
og straumönd (Hisirionicus histrioni-
cus). Toppönd vegur hins vegar um
og yfir 1000 g og gulöndin um 1500
og allt að 2000 g. Þar að auki er vöxt-
ur hvítandar þybbnari og nefið styttra
en á öðrum fiskiöndum, þannig að
hvítönd er líkari venjulegum öndum
í vexti en þær.
Hvítandarsteggir í fullum skrúða
cru auðþekktir á litnum. Þeir eru að
mestu snjóhvítir, með stuttan hvítan
topp og nokkra svarta bletti og rák-
ir. Svartur blettur er í andliti frá auga
lil nefs, og svört rák er aftan auga
aftur á hnakka. Á baki og bringuhlið-
um eru einnig svartar rákir, yfirgump-
ur og stél er dökkt. Fíngerðar gráar
þverrákir eru á síðum.
Kvenfugiar og ungfugiar eru einn-
ig auðkennilegir. Einkum bcr mik-
ið A hvítri kverk og kinnum sem skera
sig frá rauðbrúnum lit á ofanverðu
Náttúrufræðingurinn, 46 (1—2), 1976
27
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110