Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Teningur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Teningur

						AÐ SKAPA LITI OG HRYN í TÓNUM
SAMTAL VIÐ ÁSKEL MÁSSON
1
Ég átti heima á Rauðalæk um þessar
mundir. Dag nokkurn um veturinn var
með ólíkindum kalt, frostharka og
vindgustur. Ég átti að mæta í kennslu-
stund síðdegis og æfði mig því á
klarínettið af kappi fram á seinustu
stundu. Tók þá strætó niður í Hljóm-
skála og var dauðhræddur um að
hljóðfærið spryngi á leiðinni vegna
frostsins. Það sást ekki hræða á stjái.
Þegar niður í Hljómskála kom tók ekki
betra við - þar var engan að finna.
Trjánum var kalt. Mér var kalt. Ég
hékk nötrandi við luktar dyrnar um
stund, þó ekki jafn lengi og maðurinn
hjá Kafka. Ákvað að því búnu að selja
klarínettið. Held ég hafi aldrei orðið
jafn reiður á ævinni. Þetta var svo
mikið virðingarleysi. Ég var tíu ára.
Skömmu seinna byrjaði ég svo að
fikta við ásláttarhljóðfæri, blaða í
nótum og kynna mér vinnuaðferðir
tónskálda. Mig langaði að vita hvaða
lögmál lægju að baki þessari undar-
legu skrift. Kannski það sé því Ráli
Pampichler að kenna hver ég varð.
Þeim dyraverði.
Svo var það Tónlistarskólinn. Sá kafli
er stuttur. Ég sætti mig ekki við
kennsluaöferðirnar og gekk út, kom
mér heim. Þarna voru hafðar fyrir
manni reglur eins og þær væru algild
lögmál. Við fengum hins vegar ekki
að vita AF HVERJU? Ég hafði áður
kynnt mér eftir föngum tónlist gömlu
meistaranna og vissi að þeir þver-
brutu þessar reglur þegar þeim þókn-
aðist. Svo ég gekk út, kom mér heim.
Það var náttúrlega minn barnaskapur
að skilja ekki að maður lærir reglur til
að geta brotið þær. En kannski mér
hafi bara legið á. Um þetta leyti var
mér orðið Ijóst að músíkin yrði mitt
hlutskipti. Það var engin spurning. Ég
lagðist því í sjálfsnám, fór yfir fingra-
skóla fyrir orgel, lá yfir nótum og byrj-
aði að semja verk. Áður hafði ég
reyndar fengist við að skrifa laglínur-
þrettán eða fjórtán ára.
Næstu árin voru viðburðarík. Það er
eins og allt hafi gerst í einni svipan og
margt af því betur gleymt en geymt.
Ég spilaði með popphljómsveitinni
Náttúru í hálft ár, sótti tíma í Myndlist-
arskólanum og stofnaði ásamt öðrum
Combó Þórðar Hall sem varð lands-
fræg af litlum efnum, flutti til Hafnar í
blindni og spilaði jass í Montmartre
með hljómsveitinni Kodans Bölge, lifði
lífinu og fékk mig fullsaddan. Þegar
heim kom eftir nokkra mánuði vissi ég
ekki mitt rjúkandi ráð. Mig langaði til
að gera eitthvað í músík en vissi ekki
hvað. Fann fyrir einhverju afli hið innra
en kunni ekki að virkja það. Ekki þá.
Klarínettið er mitt fyrsta hljóðfæri. Ég
byrjaði að læra á það sjö eða átta ára
gamall í Barnamúsíkskólanum þar
sem ég fékk leiðsögn í rúmt ár hjá
Gunnari Egílssyni. Við vorum þrír
strákar hjá honum. Kennsla Gunnars
er mér ógleymanleg vegna þeirrar
virðingar sem hann bar fyrir sínu
hljóðfæri og tónlist yfirleitt. Hann var
að fást við eitthvað sem var ekkert
venjulegt, eitthvað sem var stórkost-
legt og af guðlegum toga. Þessi til-
finning situr enn í mér enda hef ég
samið allmikið af klarínettutónlist.
Fyrir allmörgum árum skrifaði ég til
dæmis klarínettukonsert fyrir Einar
Jóhannesson sem frumfluttur var í
Reykjavík 1981 en hefur farið víða og
verið leikinn á hljómplötu og geisla-
disk. Á næstunni mun Einar flytja
hann á írlandi. Þessi konsert er lag-
rænn og hrynmikill, byggður upp á
elegískum línum og þremur kadens-
um. Að hluta til er hann unninn upp úr
mínu fyrsta hljómsveitarverki sem
kallaðist HUGHRIF og var eitt sinn
leikið í Bergen. Klarínettið er heillandi
hljóðfæri. Það er lipurt, hefur vítt
tónsvið og býður upp á mikla mögu-
leika. Það er nánast hægt að spila allt
á það. Annars hef ég skrifað konserta
fyrir ýmis hljóðfæri - víólu, litla
trommu, marimþu, píanó og básúnu.
Öll hafa þessi hljóðfæri sína einstæðu
möguleika.
4
Ég tók að skrifa tónlist í alvöru
skömmu eftir heimkomuna frá Höfn.
Ætli það hafi ekki verið 1970. Mitt
fyrsta verk, „opus 1" var SILJA, samið
fyrir þrjá slagverksleikara. Mér hafði
fundist mjög erfitt aö skrifa fyrir áslátt-
arhljóðfæri en var svo heppinn að
komast yfir nótur að verkinu ZYCLUS
eftir Carl-Heinz Stockhausen. Þar sá
ég skemmtílega lausn: grafíska nótna-
skrift. Ég hugsaði mér SILJU sem fæð-
ingu. Verkið er einfalt að formi og hefst
á látlausum klið - flytjendur ganga inn
56
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV