Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķmarit Mįls og menningar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķmarit Mįls og menningar

						Dagný Kristjánsdóttir
Önnur eftirskrift
í síðasta hefti T.M.M. skrifar Friðrik Rafnsson, ritstjóri, greinarkorn sem
hann kallar „P.S." og fjallar þar um „kynjahyggju" og kaldastríðshugsunar-
hátt femínískra bókmenntafræðinga. Hvatinn að grein hans er: „ . . . fár-
viðrið í þeirri súpuskál sem íslensk bókmenntaumræða . . . er oft á tíðum:
sjónvarpsþáttur, útvarpsþáttur, annar sjónvarpsþáttur og loks hástemmd
blaðaskrif út af algeru aukaatriði fyrir listamenn sem rísa undir nafni:
kynferði skáldanna sem við/um var rætt."
Að mínu mati hefur íslenskbókmenntaumræða oft lotið lægra en í þessari
umræðu um kyn og kynferði í bókmenntum enda er umræðuefnið fjarri því
að vera „algert aukaatriði" fyrir skáld og fræðimenn eins og fram kemur hjá
Friðriki, bæði á undan og eftir þessum ummælum. Boðskap hans í greininni
má taka saman á þennan hátt: Gröfum stríðsaxirnar, sættumst, hættum að
tala um karla- og kvennabókmenntir, niður með tvíhyggjuna og látum oss
vera tvíkynja og ódauðleg í listinni.
Fegin vildi ég skrifa undir þetta allt saman, ef mér fyndist þetta ekki
óhófleg einföldun á flóknu viðfangsefni. Og ég vil byrja á að spyrja eins og
aðrir samningamenn: Á hvaða/hvers forsendum á að grafa hvaða/hvers
stríðsaxir?
Bandaríski sagnfræðingurinn Thomas Laquer hefur sýnt fram á það í
bókinni Making sex (1990) að á miðöldum töldu lærðir menn alls ekki að
kynin væru tvö. Það var bara eitt kyn, nefnilega karlmannsins. Kynfæri
konunnar voru nákvæm eftirmynd af kynfærum karlmannsins, bara öfug,
það sem sneri út hjá honum sneri inn hjá henni. Þetta var sýnt og sannað
með athyglisverðum og fróðlegum teikningum í kennslubókum um líffæra-
fræði. Með aukinni tækni og vísindum rann það síðar upp fyrir hinum lærðu
mönnum að kynfæri konunnar voru allt öðru vísi en karlmannsins. Thomas
Laquer segir að við þá uppgötvun hafí staða konunnar stórversnað. Nú var
hún ekki lengur „hið sama" í líffræðilegum skilningi, heldur „hinn", óeðlileg,
afbrigðileg, lokkandi eða ógeðsleg og hugsanlega stórhættuleg. Thomas snýr
upp á hin frægu ummæli Sigmund Freuds (Anatomy is destiny) og segir:
„Örlögin ráðast af líffræði" (Destiny is anatomy).
Við Friðrik erum áreiðanlega sammála um það að líffræðilega eru kynin
tvö. Þar byrjar sem sagt ballið. Femínistar á síðari hluta þessarar aldar, með
Simone de Beauvoir í broddi fylkingar, hafa sýnt fram á að ekkert tiltekið
102                                                                                                 TMM 1995:2
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Auglżsing I
Auglżsing I
Auglżsing II
Auglżsing II
Auglżsing III
Auglżsing III
Auglżsing IV
Auglżsing IV
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV