Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sagnir

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sagnir

						Erla Hulda Halldórsdóttir
Þegar frumvarp um kosninga-
rétt kvenna til sveitastjórna
var á dagskrá á Alþingi 1881
þótti þingmönnum frumvarpið svo
sjálfsagt og í takt við tímann að ekki
tók því að færa rök fyrir því.1 Þrjátíu
árum síðar, þegar fjallað var um rétt
kvenna til embætta og menntunar
var komið annað hljóð í strokkinn.
Þá féllu þung orð og niðurlægjandi
fyrir konur, eins og þau sem eru titill
þessarar greinar.
Óþroskaðar konur og,
afbrigðilegar
Aðalmótrök and-kvenréttindasinna
hvar sem var í heiminum byggðust á
því að konan væri líkamlega veikari
en karlinn og mun síðri en hann
andlega. Konur voru álitnar ófærar
um að hugsa rökrétt og þar af leið-
andi gætu þær ekki tekið skynsam-
legar ákvarðanir.
Konan er sköpuð af karlmannin-
um til að hugsa um börn og bú,
annað ekki. Þessar skoðanir voru
t.d. áberandi í norskum bókmennt-
um er kom fram á 20. öldina.2 í Nor-
egi var mikil umræða um kvenrétt-
indi og sitt sýndist hverjum. Árið
1907 var kosningaréttur kvenna til
umræðu í norska þinginu og þar
kom fram sú skoðun að með því að
veita konum kosningarétt væri þeim
fengið tvöfalt vald því þær hefðu til
allrar óhamingju heilmikil völd
bakvið tjöldin.1 Líklega hafa fleiri
verið á sama máli án þess að gera
sér grein fyrir því að konan var eftir
sem áður réttindalaus þjóðfélags-
þegn þó að hún gæti stjórnað manni
sínum og vísast hafa þær verið fleiri
konurnar sem engin áhrif höfðu á
menn sína.
Bretar voru manna íhaldssamast-
ir hvað varðar jafnrétti kynjanna og
hrifnastir af konunni í hinu litlausa
viktoríanska hlutverki; fögur og föl
stássbrúða að spila á píanó eða
sauma út allan guðslangan daginn.
Þessar konur virtust afar brothættar
og skoðanalausar og því fór það svo
að þegar þær kröfðust réttinda sinna
þótti séntilmönnunum bresku, eins
og norskum kynbræðrum þeirra, að
þær væm ófærar um að taka sjálf-
stæðar   ákvarðanir.   Tilfinningasemi
Margir ooru á þeirri skoðun að með tilkomu kvenna í stjórnmálum yrðu óll skoðanaskipti
hœverskari og hið pólitíska skílkast myndi minnka. Höfundur myndarinnar er greinilega á allt
öðru máii.
kvenna var álitin koma í veg fyrir
skynsamlega hugsun og hlutlæg
skoðanamyndun því ekki á þeirra
færi. Margir karlar áttu auk þess erfitt
með að sjá að nokkurt misrétti væri
fólgið í hinni hefðbundnu hlutverka-
skiptingu kynjanna því þeir töldu
hana náttúrulegt og eðlilegt fyrirbæri
sem ekki væri á valdi manna að
breyta. Sú skoðun var einnig ríkjandi
að þær konur sem tækju þátt í kvenna-
baráttunni væru eitthvað afbrigði-
legar eða:
kynferðislega vanræktar, lesbísk-
ar eða að öðrum kosti, stafi hegð-
un þeirra af móðursýki af völdum
tíðahringsins.4
Lífsköllun kvenna:
Húsmóðurhlutverkið
Andstaða við menntun kvenna og
þátttöku í nefndum er höfðu með
velferðarmál þjóða að gera var í
sjálfu sér ekki mikil því menntun var
ekki ógnun við veldi karlmannsins,
enda studdu flestir karlmenn kröfur
kvenna í þá átt. Aukin menntun
gerði konuna hæfari móður og hús-
móður því að vel upplýst kona gerði
börn sín (syni sína) að nýtum þjóð-
félagsþegnum. Karlarnir stóðu hvað
mest á móti kjörgengis- og kosn-
ingarétti kvenna auk réttar þeirra til
embætta á sömu forsendum og þeir.
Þ.e. öll þau réttindi sem opnuðu
konum leið inn á hin hefðbundnu
svið karla.
Kvennaskólar áttu töluverðu fylgi
að fagna og var sá fyrsti stofnaður í
Reykjavík 1874. Stofnun hans var
mikilvægt spor í framfaraátt þar sem
konur fengu loks tækifæri til að
mennta sig meira en barnaskólarnir
gáfu kost á. Sú menntun sem
kvennaskólinn bauð upp á miðaði
fyrst og fremst að því að gera kon-
una hæfari móður og húsmóður.
Námið fólst einkum í hinum ýmsu
hannyrðum, þrifnaði, reglusemi,
sparnaði og hússtörfum. Stúlkumar
fengu vitanlega tilsögn í bóklegum
fræðum s.s. landafræði, sögu,
dönsku, réttritun og reikningi,5 en
markmið fyrstu forstöðukonunnar,
Þóru Melsteð, var engu að síður að
„veita ungum stúlkum tilsögn í hin-
um helstu fræðigreinum, og þá
verklega kunnáttu, sem þær þurfa á
að halda í húsmóðurstöðu."'' Þóra
taldi nauðsynlegt að mennta konur
til hinna hefðbundnu starfa og áleit
þær kynsystur sínar sem fara „út fyr-
ir það svið sem, skaparinn hefur
fyrst og fremst ætlað þeim," vera
undantekningar.7 Þóra var vissulega
ekki ein kvenna, hvað þá karla, um
þessa skoðun. I Isafold frá árinu
1884 er að finna grein um kvenna-
72    SAGNIR
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV