Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sjómannadagsblašiš

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sjómannadagsblašiš

						66
SJÓMANNADAGSBLADIÐ
Guðjón Armann Eyjólfsson:
Sjómannasöngvar og Fransmenn
¦			
¦			
XI			
p	Á		
¦¦                iwfifö             ~~^3*^m$^—"""  ' -		V2-*#d^**	•^L,   .   ^^^- *•¦
^Bw^^fc^^ r J^~a. f j-»r ^     iJKSfcj			
"    '^^máSfBgf- '*- -			
^**^ '.         _^^^^^Én*^^£> ^.             ^mSm			
Frönsk fiskiskonnorta frá Pompól að veiðum hér við land árið 1911. Frakkar
nefndu þessi skip „goélette" sem þýðir „mávur", enda voru þessi skip létt og
létu vel að stjórn, sem kom sér vel við Island, þar sem veður vildu breytast á ör-
skammri stundu.
Sjávarljóð
Það er alkunna að sjómenn eru
söngelskir og til eru sérstök sjó-
mannalög og sjómannskvæði, sem
höfða sérstaklega til sjómanna, sjó-
sóknar og hafsins. Hér á landi hafa
verið gefin út sérstök söfn með þess-
um kvæðum, og má nefna hér „Haf-
rænu" sem Guðmundur Finnbogason
prófessor tók saman og fyrst kom út
árið 1923. Árið 1997 endurútgaf son-
ur hans, Finnbogi Guðmundsson
fyrrv. landsbókavörður, bókina út í
sérstaklega fallegri útgáfu. íslensku-
kennari Stýrimannaskólans, dr. Ey-
steinn Sigurðsson, tók fyrir nokkrum
árum síðan saman lítið kver, „Sjávar-
Ijóð", sem er sýnishom ljóða um sjó
og siglingar til kennslu í Stýrimanna-
skólanum. Árið 1940 kom út lítil bók,
„Sjómannaljóð", gefin út af Sjó-
mannadeginum. Kvæðin íbókinni eru
frá samkeppni sem Sjómannadagur-
inn efndi til um ljóð og lag, sem átti
að nota sem sjómannasóng á þessum
hátíðisdegi íslenskra sjómanna. Örn
Arnarson sendi þá í samkeppnina hið
þekkta kvæði „íslands Hrafnistu-
menn", sem fékk fyrstu verðlaun, en
lag Emils Thoroddsen við kvæðið var
einnig verðlaunað. Síðan hafa lag og
ljóð verið órjúfanlegur hluti hátíðar-
halda Sjómannadagsins. Önnur verð-
laun hlaut Jón Magnússon, sem við
annað tækifæri orti hinn þekkta sjó-
mannasálm „Líknargjafinn þjáðra
þjóða", en annað erindi sálms þessa
hefst með hinum fleygu og oft tilvitn-
uðu orðum:
„Föðurland vort hálft er hafið
helgað þúsund feðra dáð. "
Formáli Guðmundar Finnbogason-
ar að 1. útgáfu „Hafrænu" árið 1923
er skemmtilegur og lýsir vel sjómönn-
um þess tíma, en þar segir:
„Ljóðasafn þetta er œtlað íslenzk-
um sjómönnum, Stýrimannaskólanum
og svo öðrum þeim er Ijóðum unna. A
ferð minni með íslenzkum togara frá
Englandi heim í haust er leið var mér
það mikil gleði að heyra skipverja
kveða og syngja jafnan við stýrið, og
virtist það venja þeirra. Þá hét ég því
með sjálfum mér, að ég skyldi reyna
að leggja hinum ágœtu sjómönnum
vorum á varir það, sem bezt hefur
verið kveðið á íslenzka tungu um sjó
og siglingar, og hér eru nú efndirn-
ar."
Mörg íslensk skáld hafa frá fyrstu
tíð á landnámsöld ort frábær kvæði
um haf og sjómenn. Meðal síðari tíma
manna er Örn Arnarson (Magnús
Stefánsson) þeirra þekktastur, en hann
orti t.d. „Stjána bláa" og sem fyrr seg-
ir „íslands Hrafnistumenn". Af forn-
skáldum má frægastan telja Egil
Skallagrímsson. Sé litið til síðustu
aldar koma í hugann Grímur Thom-
sen sem orti „Skúla fógeta" og Jónas
Hallgrímsson sem orti „Formannsvís-
ur" („Hafaldan háa, hvað viltu
mér?"). Þekkt eru hin svonefndu haf-
ískvæði þjóðskáldanna Matthíasar
Jochumssonar og Hannesar Hafstein.
Af yngri skáldum má nefna Kristján
frá Djúpalæk, Ása í Bæ og Jónas
Árnason. Af tónskáldum eru þeir
Emil Thoroddsen og Sigfús Halldórs-
son eflaust þekktastir fyrir hin sér-
staklega fallegu og kröftugu lög við
kvæði Arnar Arnarsonar. Af yngstu
kynslóðinni þekkja allir Gylfa Ægis-
son, sem orti hið hressilega kvæði
„Stolt siglir fleyið mitt", en hann er
einnig höfundur lagsins.
I kvæðum fyrrnefndra skálda er
fyrst og fremst lýst sjálfu hafinu,
starfi sjómannsins, „von hans og
þrám." Sérstakir vinnusöngvar meðal
íslenskra sjómanna, sem eru alþekktir
meðal siglingaþjóða, þekktust ekki
hér á landi. Þessir vinnusöngvar eiga
sér aldalanga hefð meðal sjómanna á
seglskipum, einkum meðal Breta og
Frakka, en Bretar voru lengstum
mesta siglingaþjóð heims og byggðu
heimsveldi sitt, þar sem sagt var að
sólin gengi aldrei til viðar, á öflugum
herflota  og  kaupskipaflota.   Engir
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140