Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vera

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vera

						jólabœkurnar
_B__Q___K_
_D___Q___M___A___B_
Geðveikin
veitir frelsi
Gullið í höfðinu
eftir Diddu
Forlagið 1999
Skáldsaga Diddu, Gullið
í höfðinu, ber undirtitil-
nn hetjusaga, en það er
írónía þar sem söguhetj-
an, Katla, sver sig í ætt við andhetjur bókmennt-
anna í gegnum tíðina. Katla er vistmaður á geð-
deild í Reykjavík, rauðhærður, nærsýnn gler-
augnaglámur sem orðið hefur fyrir aðkasti, einelti
og misnotkun frá því hún man eftir sér, hætti að
tala á unglingsárunum og hefur ekki sagt orð síð-
an. Titill bókarinnar vísar því væntanlega í orðtak-
ið að þögn sé gulls ígildi og þögnin veitir Kötlu
visst vald, þar sem enginn veit hvað bærist í höfði
hennar. Hún hins vegar heyrir hvað aðrir hugsa,
heyrir kynfæri kvenna tala og sér orma skjótast út
úr húð læknisins til að segja að hann sé að Ijúga.
Sagan er upprifjun hennar á ævi sinni, með inn-
skotum úr ævum foreldra hennar eftir að hún
kom til sögunnar og lýsingum af veru hennar á
geðdeildinni.
Þetta er ekki falleg saga. Hver misnotkunin
rekur aðra í lífi Kötlu, bæði á henni sjálfri og öðr-
um, og hún ver sig með því að telja sjálfri sér trú
um að ef hún láti aldrei sjást að hún taki þetta
nærri sér þá sé það hún sem sé sigurvegarinn,
ekki sá sem valdinu beitir. Að endingu flýr hún svo
á náðir geðveikinnar, einsog svo margar aðrar
kvenpersónur bókmenntanna, enda hafa bók-
menntafræðingar sett fram þá kenningu að geð-
veikin sé nánast eina leið kvenna til frelsis í bók-
menntunum. Og vissulega veitir geðveikin Kötlu
visst frelsi. Hún man ekki til þess að henni hafi
nokkru sinni liðið illa, enda alltaf lokað á allar til-
finningar. Eina veran sem hún leyfir sér að tengj-
ast er flækingskóttur sem pabbi hennar finnur og
gefur henni. Heimurinn er fullur af Ijótleika og
kúgun, sem I langflestum tilfellum er kynferðis-
leg. Og Katla veit að þegar fólk fær kynferðislega
fullnægingu deyr það pínulítið (kenning sem sett
er fram m.a. í Taóískum kynlífsfræðum) og leyfir
sér því aldrei að finna fyrir kynferðislegri ánægju.
Hún vill vera sterk, ósnertanleg og ósæranleg og
til að það sé hægt verður hún að standa ein og
þegja.
Gullið í höfðinu er undarleg bók, hún sver sig
í ætt þeirra nútímabókmennta sem leggja sem
mest upp úr því að lýsa tilgangsleysi og ógeðsleg-
heitum mannlegra samskipta, þar sem allir ríða
öllum í rassgatið og enginn leyfir sér að finna fyrir
neinu, en um leið er hún í rauninni gamaldags
harmsaga þar sem hetjan þjáist fyrir syndir mann-
anna en fær ekkert að gert. Þögnin er nefnilega
engin lausn þegar á hólminn er komið og van-
máttur þess sem aldrei gefur af sjélfum sér er al-
ger.
Bókin er ágætlega skrifuð í þessum hressilega
og tæpitungulausa stíl sem Didda hefur tamið sér,
en endalausar lýsingar á kynlífsathöfnum með
mismiklu ofbeldisívafi verða frekar leiðigjörn lesn-
ing til lengdar og halda ekki athygli lesandans
nógu vel. Og það er synd því Diddu liggur mikið
á hjarta og á vonandi eftir að finna sér þann far-
veg sem því hæfir.
Fríðríka Benónýsdóttir, bókmenntafræðingur
KennslukoTia
í Chanel
Kristín Marja Baldursdóttir
Kularafdegi
Kular af degi
eftir Kristínu Mörju
Baldursdóttur
Mál og menning 1999
Kular af degi er frásögn
kennslukonunnar Þór-
steinu. Hún segir frá
sjálfri sér og fólki í um-
hverfi sínu á ákveðinn og kaldhæðinn hétt og frá-
sógnin gefur til kynna ákveðinn hroka, er meira
hreinskilin en hógvær. Allt sem aðalpersónan gef-
ur til kynna um sig, kennsluaðferðir sínar og ann-
að sem hún tekur sér fyrir hendur, gefur til kynna
fullkomna sjálfsstjórn sem helst verkið á enda.
Hún er í þeirri sjaldgæfu aðstöðu að vera efnaður
kennari og kennir eingöngu vegna þess að hana
langar til þess. Þórsteina er ennfremur bæði
merkja- og menningarsnobb og viðurkennir það
fúslega. Allt þetta gefur henni skemmtilegan
undirtón og gerir það að verkum að hún getur
leyft sér að hæðast að ákveðnum aðilum og atvik-
um í umhverfi sínu, þó svo að til séu líka þeir hlut-
ir sem hún tekur mjög alvarlega.
Við fyrstu sýn virðist Þórsteina vera áreiðanleg-
ur sögumaður, þó vissulega megi lesa ýmislegt
milli línanna en þó er gefið í skyn að eitthvað liggi
á bak við söguna sem lesandanum er að mestu
hulið. Þetta er gefið til kynna með stuttum inn-
skotum í f rásögnina þar sem einhver ókynntur að-
ili eða afl spyr sögumann einkennilegra spurn-
inga. Þessir kaflar eru þó svo stuttir og óvæntir að
lesandinn nær svona rétt að hugsa hálft
„hvaða?" en þá hefur Þórsteina svarað spurning-
unum og heldur frásögninni áfram eins og ekkert
hafi í skorist. Þetta er skemmtilega gert og hent-
ar vel til að byggja upp spennu og véfengja frá-
sögn sógumanns. Það er þó ekki eins og Þórsteina
segi ósatt, heldur eru nokkur mikilvæg atriði sem
hún segir ekki frá... fyrr en alveg í sögulok.
Frásagnaraðferðin sem Kristín Marja beitir er
mjög hnyttin og skemmtileg, en innan um kald-
hæðið grín má sjá mjög beitta ádeilu á ákveðin
þjóðfélagsvandamál, þá fyrst og fremst þau sem
lúta að uppeldi og agavandamálum unglinga. Þar
er ekkert dregið undan, Þórsteina lýsir því sem
hún sér og segir sína skoðun og allir fá sinn
skammt, foreldrarnir, menntakerfið og þjóðfélag-
ið í heild sinni.
Kular af degi er í heild sinni mjög skemmtileg
aflestrar, en ef eitthvað er þá heldur aðalpersón-
an ró sinni fullvel í sögulok. Þ.e.a.s. engar sjáan-
legar breytingar verða innra með persónunni við
uppljóstranirnar í lokin, en þar lýsir Þórsteina sér
og sínum viðbrögðum eins og utan frá. Sögulok
mættu því e.t.v. vera átakameiri. Að öðru leyti, fín
bók.
Sigriður Lára Sigurjónsdóttir,
bákmenntafræðingur
VER A
55
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76