Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sagnir

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sagnir

						Morgunblaðíð og Víetnam 1967-1973
Undanhald SAMKVvEMT dcetlun
„Á kommúnistum að takast að leggja undir sig eitt landið enn? Svarið hlýtur að vera nei, og sem
betur fer standa Bandaríkjamenn á verði í Suður-Víetnam.'" Þetta voru niðurlagsorö forystugreinar
Morgunblaðsins 15. nóvember 1964. Þá var hafin íVíetnam ein afdrifaríkasta og umtalaðasta styrjöld
sem háð var á síðari hluta 20. aldar og henni lauk ekki fyrr en vorið 1975. Víetnamstríðið varð eðlilega
í brennidepli átakanna milli Bandaríkjanna og Sovétríkjanna um völd og áhrif í alpjóðastjórnmálum.
Hér verður fjallað um þær breytingar sem smám saman urðu á afstöðu Morgun-
blaðsins til Víetnamstríðsins frá vordögum 1967 þar til Bandaríkin drógu sig
að mestu út úr átökunum í kjölfar vopnahléssamninga við Norður-Víetnam í
janúar 1973. Rakið verður hvernig Morgunblaðið fikraði sig frá skilyrðislausum stuðn-
ingi við allar hernaðaraðgerðir Bandaríkjamanna í Víetnam, vegna þeirrar hættu sem
heimsbyggðinni stafaði af útbreiðslu kommúnismans, til þess að gagnrýna ýmislegt í
framferði Bandaríkjahers og hefja endurmat á stríðinu strax í ársbyrjun 1973. í svo
stuttri grein er ekki annarra kosta völ en að staldra við helstu þættina í málflutningi
Morgunblaðsins, sem þá var stærsta dagblað fslands og jafnframt það áhrifamesta þar
sem það var opinbert málgagn Sjálfstæðisflokksins. Einnig þarf gera ráð fyrir nokkurri
þekkingu lesenda á Víetnamstríðinu sjálfu. Samhengisins vegna er þó nauðsynlegt að
fara nokkrum orðum um afstöðu blaðsins til átakanna í Víetnam fram á mitt ár 1967.2
HLUTLEYSIER VONLAUST
Allt frá vorinu 1964 byggði Morgunblaðið vörn sína fyrir íhlutun Bandaríkjanna í Ví-
etnam á því að „kommúnistar" hefðu brotið það samkomulag sem gert var í Genf árið
1954 við lok fyrra Víetnamstríðsins þar sem Frakkar urðu að láta í minni pokann fyrir
heimamönnum. Þetta var þungamiðjan í málflutningi blaðsins fyrstu árin. Gengið var
út frá því að skæruliðahreyfingin Viet Minh og kommúnistastjórnirnar í Norður-Ví-
etnam og Kína bæru alla ábyrgð á því að stríð braust út á nýjan leik í Víetnam og
Bandaríkin hefðu verið nauðbeygð að koma Suður-Víetnam til hjálpar.3
Morgunblaðið taldi þessi sömu kommúnísku öfl hafa áframhald stríðsins á samvisk-
unni þar sem þau vildu ekki semja um endalok þess og höfnuðu ítrekað friðartilboðum
Bandaríkjastjórnar. Blaðið fór ekki leynt með þá skoðun sína að ef Suður-Víetnam
félli í hendur kommúnista myndu sömu örlög bíða margra annarra ríkja í Suðaustur-
Asíu eins og dómínó-kenningin gerði ráð fyrir. Blaðið hvatti því Bandaríkjamenn til að
sýna hörku og minnti á það hvernig Jósef Stalín hefði hrifsað til sín ríki Austur-Evr-
ópu. Boðorð þess framan af Víetnamstríðinu var eitt, stutt og laggott: Eigi víkja.
Eins og nærri má geta lenti Morgunblaðinu og Þjóðviljanum harkalega saman vegna
atburðanna í Víetnam. Ásakanir um rangfærslur, þöggun og þjónkun við erlenda póli-
tíska yfirboðara gengu á víxl.4 Þegar Tíminn tók undir með Þjóðviljanum vegna þess að
Morgunblaðið birti ekki sláandi fréttaskeyti Associated Press af voðaverkum Banda-
ríkjahers í Víetnam5 sagði Morgunblaðið þau skrif Tímans vera „kommúnískari ... en
flest af því sem málgagn kommúnista [hefði] skrifað að undanförnu."6
Stuðningsmenn Washington-stjórnar voru oft og tíðum harðorðir og harðskeyttir
gagnvart þeim sem gagnrýndu framferði Bandaríkjanna í Víetnam. Gott dæmi um það
eru viðbrögðin við fyrirlestri sænsku skáldkonunnar Söru Lidman um Víetnamstríðið
en hún kom hingað til lands haustið 1966 á vegum Menningar- og friðarsamtaka ís-
lenskra kvenna. Lidman hélt blaðamannafund við sama tækifæri og fékk þá einkunn í
leiðara Morgunblaðsins að hún flytti fólki „órökstuddan og þvældan áróður."' Um við-
brögð íslenskra blaðamanna við komu Lidman segir Sigurður A. Magnússon í sjálfsævi-
sögu sinni:
50 5AGNIR  24 ÁRGANGUP     04
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV