Tímarit.is   | Tímarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vísbending

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Vísbending

						l|líSBENDING

~T------------------------------

Tvenndarskattlagning

- norræna

£

Þórólfur

Matthíasson

Prófessor

Inntak norræna velferðarþjóðfélagsins

er að lendi þegnarnir í alvarlegum

andbyr í lífsbaráttunni vegna heilsu-

brests eða annarra áfalla eigi þeir rétt á

félagslegum og fjárhagslegum stuðningi.

Þessi stuðningur getur verið skilyrtur.

Þannig er það skilyrði fyrir greiðslu

atvinnuleysisbóta að hinn atvinnulausi

viðhaldi vinnufærni sinni. Mörg

önnur lönd reiða sig á framlag frjálsra

félagasamtaka. Þegnar þeirra landa búa við

mun gisnara öryggisnet en þegnar norrænu

ríkjanna. Ríkisstjórn Samíylkingar og

Vinstri-grænna segist leggja norræna

velferðarlíkanið til grundvallar úrvinnslu

þeirra erfiðu mála sem á hennar borði

eru.

Norrænt velferðarkerfi verður ekki

rekið nema að umfang hins opinbera í

þjóðarútgjöldunum sé umtalsvert. Það

er því að vonum að við hlið norræna

velferðarkerfisins hafi orðið til norrænt

skattalíkan. Þetta skattalíkan tekur

tillit til þess að framleiðsluþættir eru

mishreyfanlegir milli landa. Vinnuafl er

lítt hreyfanlegt vegna tungumálavandræða,

vegna vandræða við að flytja börn og

unglinga milli ólíkra skólakerfa, og vegna

allskyns annarra félagslegra þátta. Séu

hömlur á fjármagnsflutningum í lágmarki

nýtur fjármagnið þess að vera mállaust og

auðflytjanlegt. Fjármagn flyst því þangað

sem ávöxtun er góð og áhætta ásættanleg.

Skattar á fjármagni eru hluti af þeirri jöfnu.

Norrænu skattkerfin eru enda flest byggð

þannig upp að skattlagning á fjármagni

er svipuð og skattlagning fjármagns

í öðrum þróuðum OECD-ríkjum.

Skattlagning á vinnuafli er á hinn bóginn

bæði þyngri og lýtur öðrum lögmálum en

skattlagning vinnuafls í öðrum þróuðum

OECD-ríkjum. Þessi uppbygging hinna

norrænu skattkerfa er stundum kölluð

tvenndarskattlagning (e: dual taxation) og

sker sig frá hugmyndum Engilsaxa sem í

stuttu máli ganga útfrá því að skattleggja

eigi allar tekjur eins, óháð því hver

uppruni þeirra er. Tvenndarskattlagningin

er snjöll lausn á vanda lítilla þjóða sem

vilja bæði vera þátttakendur í alþjóðlegri

verkaskiptingu og geta laðað að sér erlent

Norrænt

velferðarkerfi

verður ekki rekið

nema að umfang

hins opinbera í

þ j óð arútgj öldunum

sé umtalsvert.

fjármagn jafnframt því að halda uppi

þéttriðnu félagslegu öryggisneti.

Fjármálaráðherra hefur nýlega varpað

fram þeirri hugmynd að skattleggja allar

tekjur svipað óháð uppruna. Reynsla

annars staðar á Norðurlöndum bendir til

þess að standi vilji til þess verði að gefa upp

annað tveggja, hið norræna velferðarkerfi

eða frelsi til fjármagnsflutninga milli

landa.

Við búum nú við tímabundin höft

á fjármagnsflutningum milli landa.

Yfirlýst stefna stjórnvalda er að fella þau

niður þegar aðstæður um umhverfi leyfa.

Ákvörðun um að hverfa frá þeirri stefnu

jafngildir uppsögn EES-samningsins

og markaði upphaf efnahagslegrar

einangrunarstefnu af hálfu Islands. Slík

stefna á sér formælendur fáa.

Niðurstaðan er því sú að standi

vilji ríkisstjórnarinnar til að styrkja

velferðarkerfið hér á landi í norrænum

anda þá standi fátt annað til boða en að

byggja upp tvenndarskattkerfi, einnig í

norrænum anda og haga skattlagningu í

samræmi við hreyfanleika skattstofnanna.

Rétt er að halda því til haga í þessu

sambandi, að tekjur af nýtingu

óhreyfanlegra framleiðsluþátta á borð

við fiskistofna og aðrar náttúruauðlindir

hafa ekki verið skattlagðar í samræmi

við hreyfanleika fram að þessu. Líta má

á stefnu ríkisstjórnarinnar um fymingu

aflaheimilda sem mikilvægan þátt í að

sryrkja grundvöll norræns velferðar- og

skattakerfis hér á landi.

Loks má benda á að nú liggur fyrir

Alþingi tillaga um breytingar á skattalögum

sem miða að því að takmarka möguleika

einstaklinga sem reka einkahlutafélög

til að breyta eiginlegum launatekjum

í fjármagnstekjur. Verði sú breyting

að lögum er grundvöllur norrænnar

tvenndarsköttunar enn styrktur. E9

Aðrir sálmar

Nei eða já?

Enginn bíður spenntur eftir hvort

forsetinn skrifi undir Icesave-lögin

þegar þau verða samþykkt frá Alþingi.

Þó að það leiði til mótsagnar við það

sem hann hefur áður gert og sagt, vita

allir að hann mun kvitta undir. Líklega

með einhverjum skringilegheitum, en

forsetinn synjar ekki vinum. I sjálfu sér

er ekki neitt að því að hann staðfesti

lögin. Forsetinn á að staðfesta lög frá

Alþingi. Hann ákvað að rjúfa hefðina

árið 2004, eftir að hin eftirminnilega

fyrirsögn birtist á forsíðu DV: „Herra

Ólafur komdu heim." Lágkúra í íslenskri

blaðamennsku hefur aldrei verið meiri.

Það er enginn vafi á því að margir

voru æfir gegn lögunum. Ekki bara

af því að fjölmiðlaveldi Baugs lagðist

gegn þeim, heldur vegna þess vegna

þess að þau voru borin upp af Davíð

Oddssyni. Steingrími J., Ögmundi og

Ástu Ragnheiði fannst það tilvinnandi

að snúast gegn lögum á fjölmiðla, sem

þau höfðu áður viljað setja, vegna þess

að þannig gátu þau klekkt á Davíð. Ekki

hefði verið hægt að tala um gjá milli

þings og þjóðar, ef þingmenn hefðu þá

fylgt sannfæringu sinni. Niðurstaðan

varð sú að öll dagblöð lentu í höndum

auðjöfra. Eftir það var borin von

að þar kæmi fram gagnrýnin rödd.

Samkeppnisstofnun brást auðvitað líka

með því að leyfa einum aðila að eiga

ráðandi hlut í meirihluta einkarekinna

fjölmiðla á landinu.

Forsetinn á ekki að blanda sér

í stjórnmálaumræður. Núverandi

forseti hefur valið þá leið að vera

forseti minnihluta þjóðarinnar. Hann

hefur misnotað embættið til þess að

koma sínum persónulegu skoðunum

á framfæri. Eftir að hafa verið helsti

andstæðingur frjálsra viðskipta sem

þingmaður Alþýðubandalagsins, ákvað

Ólafur að snúa við blaðinu og gerast

helsti málsvari útrásarvíkinganna.

Skömmu eftir að forsetinn valdi að

snúast gegn hefðum við staðfestingu

laga árið 2004 voru forsetakosningar. Þá

kaus mikill meirihluti þjóðarinnar, eða

57,5%, að sitja heima, skila auðu eða

kjósa aðra. Þegar Vigdís Finnbogadóttir

fékk mótframboð á miðjum sínum ferli

komu 67,5% þjóðarinnar á kjörstað til

þess að styðja hana. bj

Ritstjóri og ábyrgðarmaður: Benedikt Jóhannesson

Utgefandi: Heimurhf., Borgartúni 23,105 Rvík.

Sími: 512 7575. Myndsendir: 561 8646.

Netfang: visbending@heimur.is.

Prentun: Heimur. Upplag: 700 eintök.

OU réttindi áskilin. © Ritið má ekki afrita

án leyfis útgefanda.

4   VÍ

SBENDING

48.  TBL.   2009

					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4