Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 1. DESEMBER 1972
17
íslendingar eiga vini og
stuðningsmenn í Þýzkalandi
Aðalfundur þingrmannasam-
bands Atlantshafsbandaiag'S-
ins, sá 18. í röðinni, var
haldinn í Bonn L Vestur-
Þýzkalandi 19. til 24. nóvem-
ber. Fundinn sóttu um 170
þingmenn frá 14 þjóð-
um bandalagrsins. f sendi-
nefnd Islands voru þing-menn
irnir Bjarni Guðnason,
sem var formaður nefndar-
innar, Matthias Á. Mathie-
sen, Pétur Pétursson og
Friðjón Þórðarson. Morgrun-
blaðið ræddi við Friðjón
l»órðarson um störf fundar-
ins.
Um starfsháttu fundarins
sagði Priðjón: Þingstörí-
um er þannig háttað, að
fyrst eru málefnim rædd
í nefndum, en síðan er fjall-
að wm álit og ályktamir
nefmdanna á allsherjarfundi.
Aðalnefndir fumdarins, auk
fastanefnda, voru að venju:
Stjórnmálanefnd,        hermála
nefnd,                fjárhagsnefnd,
menntamálanefnd og vísimda
og tækninefnd.
Ég tók aðallega þátt í störf
um þeirrar síðastmefndu,
sagði Friðjón. Formaður
hennar er Peter Rodino,
þingmaður frá New Jersey
i Bandarikjunum. Sú nefnd
fjallaði m.a. um tiillögu frá
Jan Watsom, sem er fanmiað-
ur sendinefndar Kamada,
þess efnis að taka bæri til
sérstakrar meðferðar og at-
hugunar   auknar   rannsóknir
á Norður-Atlantshafi, friðun
sjávarlífs og vemdun á viss-
um svæðum; friðum fisk-
stofna, sem eru i hættu vegna.
ofveiði og rányrkju. Mun
hamn m.a. hafa átt við lax-
veiði i Norður-Atlantshafi.
Ennfremur rninintist hann á í
ræðu simini stórvirka tog-
Hra, er létu greipar sópa á
miðunum, þar sem strandríki
ættu mikilla hagsmuna að.
gæta.
—      Um m'enguinarmálin
sagði Friðjón: Jú, það var
einnig rætt um menguin loftS
og lagar, umhverfisvernd og
veðurfar. Þannig var t.a.im.
rætt um möguleika vis-"
indanna til að hafa áhrif á
veðurfarið. Rodimo gerði
einnig gre:m fyrir störf-
um sérstakrar nefndar, sem
unnið hefur á undamfömuim
mánuðum að söfnun upplýs-
inga um eitur- og fíkniefni.
Fjallað var um þau ráð, sem
líklegust væru og áhrifamest
í sameiginlegri baráttu  gegn
slikum ógnunum.
—      Willy Brandt flutti
ræðu við upphaf atmenna
fundarins, sagði Friðjön, er
við imntum hann eftir ræðu
kanslarans. Hann var að
sjáifsögðu sigurglaður, eft
ir hinn mikla kosniTigasiigur
19. nóvember s.l. Hann var
að vísu nokkuð hás, og það
er ekki nema að vonum, eft-
ir öli ræðuhöldin í kosininga-
baráttunni.       Þarna       fluttu
bandsins. Þannig getur lánið
verið hverfult í heimspólitík
imni. Við störfum hans tók.
Peel, formaður brezku sendi
nefndarinnar, en hann var áð
ur fyrsti varaforseti.
— Landhélgismálið bar
ekki á góma í ræðum manna
á þessu þingi, enda töldv
flestir, að nýjar samkomu-
lagstilraunir færu nú í
hönd. Engu að siður var
minnzt á málið i nefndum og
að sjálfsögðu var talsvert um
það rætt manna á mii'li utan
funda.
Matthias Johannessen, rit-
stjóri, sem var í Bonn um
þetta leyti, náði taii af
(Brandt, kanslara, eins og
fram hefur korrað í fréttum.
Kanslarinn    var    mjög    vin-
Rætt við Friðjón í»órðarson,
alþingismann, um fund
þingmannasambands
Atlantshafsbandalagsins
einnig ávörp von Hassel,
þingforseti, og Luns, fram-
kvæmdastjóri NATO.
— Terr Murphy frá Kan-
ada, sem kjörin'n var forseti
þingm'aninasambandsinis haust
ið 1971, féll í þiingkosning-
unum í Kanada í tok októ-
ber s.l. Hann var þar með úr
sögunni  sem  formaður  sam-
gjarnlegur og kvað stjórn
Vestur-Þýzkalands            vilja
leggja sig fram um að ná sam
komulagi við Islendinga í
fiskveiðideilunini. Það var
auðheyrt, að vel er fylgzt
með landhelgismálinu, og Is-
lendingar eiga marga góða
vini og stuðningsmenn þar í
landi.
— Friðjón sagði ennfrem-
ur, að flestir þeir, sem starf-
að hefðu í þessuim samtökum,
viðurkenndu, að Atlantshafs
bandalagið hefði haft mikla
þýðingu fyrir frið í Evrópu.
Hann sagði: Aðild Islands
hefur frá upphafi verið tal-
in eðlileg og raunar sjálf-
sögð tii öryggis og verndar
landinu sjálfu og öðrum
bandalagsþjóðum. Hér er um
þjóðir að ræða, sem hafa
margvisieg samskipti og
hafa sameiginiegra hags-
muna að gæta á mörgum svið
um.
—  Þá spurðum við Friðjón,
hvort þingmannasambandið
hefði einhver völd, og hann
sagði: — Að visu hefur þing-
mannasambandið sjálft lítil
völd, en það stuðlar að aukn
im kynnum fuMtrúa hinna
mörgu þjóðþinga. Þeir hitt-
ast, ræða saman og sam-
þykkja ályktanir til Atiants
hafsráðsins.           Fuiltrúarnir
hafa svo, hver i sínu landi,
áhrif á ríkisstjórnir og þjóð-
þing. Þarna gefst tækifæri til
þess að hitta áhrifamenn i
þjóðmálum og alþjóðamáium.
—   Um móttökurnar sagði
Friðjón: Þær -voru að sjálf-
sögðu í bezta lagi. Fundirn-
ir voru haldnir í þiinghúsinu,
sem stendur á bökkum Rin-
ar og nýlegu háhýsi vestur-
þýzkra þingmanma, sem
gnæfir yfir borgina. Gestum
fundarins var boðið að skoða
hina frægu dómkirkju í Kölm,
sem sagt er, að hafi verið
sex aldir i smíðum. Hins veg
ar er fátt sögulegra mimja í
Bonn. Þó er þar e!tt gamalt
og vel varðveitt hús í hjarta
borgarinnar. Þar fæddist
Beethoven árið 1770.
J
50 ára í dag:
Bræðurnir
Ormsson hf.
EITT af stórfyrirtækjum
þessa lands, Bræðurnir Oi-nis-
son h.f. er 50 ára í dag-. Firm-
að var stofnað 1. des 1922 og-
hófst starfsemin með einka-
rekstri Eiríks Ormssonar á
verkstæðl að Óðinsgfötu 25,
sem annaðist raf véla og: mæla
viðg-erðir. Árið 1923 gerðist
Jón Ormsson, bróðir Eiríks,'
meðeigrandi firmans og var
starfssvið þess þá atikið, tekn
ar upp nýlag-nir í hiis og- skip,
og- einnig- hafinn minni hátt-
ar iðnaður, s.s. framleiðsla
skipalampa,    Ijóskastara    og-
vind- og: vatnsaflsstöðva út
um sveitir landsins. Nafni
firmans var jafnframt breytt
og- hef ur það heitið síðan Bræð
urnir Ormsson. 1932 skildu
leiðir þeirra bræðra aftur og
hóf Jón sjálfstæðan rekstur,
en Eiríkur hélt fyrirtækinu á-
fram. 1952 var firmanu breytt
í hlutafélag: og hefur síðan
verið rekið með því fyrirkomu
lag-i. Eiríkur Ormsson hefur
verið forstjóri þess í 50 ár,
en framkvæmdastjóri síðan
1. september 1959 hefur verið
Karl Eiríksson, sonur Eiríks.
Hús firmans að Lág:mi'ila 9.
Karl Eiriksson
framkvæmdastjóri.
AODBAGANDINN AÐ
STOFNUN
Bræðurnir Jón og Eiríkur
Ormssynir lærð'U hvor isíma iðn,
skósmniði og trésmíði og ummu
sem slíkir i Vík í Mýrdal i
kringum 1910. Hófst þá raf-
lýsiing Víkurkauptúns og urðu
þeir braíður aðstoðarmenn
Halldórs Guðmundssomiar við
það verk og hófu þar með
ftvjmtíðars't'ar'f sitt. 1914 tók
Halldór að sér rafvæðimgu
Vestma'ninaeyj'akauptúmis.
Hætti Jön þá iðn sinini og hóf
raflagnir í hús. Eirikur vann
við útWí'nur og heimtaugar.
1916 hófst rafvæðing Pat-
reksfjarðar og Bíldudails.
Vann Jón á Patreksfirði en
Eirikur á Bílduda'l á vegum
Halldórs sem annaðist verkið.
Hætti Eiríkur eftir þetta með
öliu við trésmiðar.
1920 reistu þeir bræður sam
an hús við Baldursgötiu 13 og
Óðimsgötu 25. Höfðu þeir þar
verkstæðiskrók og unnu á
kvöldim við að breyta gas-
lömpum og gasljósakrónium í
rafmagnsljóstæki. Þessi var
jarðvegurinn, sem fyrirtækið
Bræðurnir Ormssom spratt úr.
Virkjun Elliðaán.na 1921
sýndi fram á algjöran skort
kumináttumanna i viðgerðum
rafvéla. Halldór Guðmunds-
son, raffræðingur og firma
hans hafði forystu á þessu
sviði og kom Eiríkur að má'li
við atvimnuveitenda sinm og
vakti máls á stofnum viðgerða
verkstæðis, og tjáði sig reiðu-
búinn að fara utan til náms.
Firmað vildi ekki skuldbimda
sig til verkstæðisstofnunar,
en vildi styrkja Eirík til náms
ims og nam hann um árs
skeið hjá ýmsum firmum i
Danmörku. Er heim kom var
dauft yfir atvinnuiífi og varð
því ekkert af verkstæðisstofn-
un hjá Halldóri og varð Eirík
unum með s'kuldaskilum
bænda, skuldaskilum bæja- og
sveitarfélaga og síðar skuida-
skilasjóði vélbátaeiigeinda.
En þrátt fyrir stór áföll
tókst firmanu með feikna
átaki að komast yfir húseigin
ima Vesturgötu 3 og þar
blómgaðist firmað ört fram
að stríðinu, en þá lokuðust
sambönd þess, sem ætið hafa
verið að mestu leyti við Þýzka
land. Varð þá nær eingömgu
að treysta á verkstæðið, en
þar sköpuðust ný verkefni
m.a. vegna lokunar viðskipta
við önnur lönd og leysti firm
að   margan   vanda   og   varð
Eiríkur Ormsson forstjóri i 50 ár.
ur því að hefjast handa um
að greiða námsskuldina og
koma undir sig fótumum með
lántöku og stofnaði Rafvéla-
og mælaviðgerðir að Óðims-
götu 25 undir sínu nafni 1.
des 1922.
Firmað blóm'gaðist, Jón
Ormsson sá um raflagnir í
hús en Eiríkur um verkstæð-
ið. Meðal fyrstu húsa sem
firmað lagði raflögn í var
Dómkirkjan.
Mörg áföll urðu á vegi
firmams, einkum á kreppuár-
bráutryðjandí  í ýmsum verk-
efnum hér á landi.
Eftir stríðið fékk firmað öll
sin eftirsóttustu umboð aft-
ur og hefur haldið þeim síð-
an. In'nflutningur stórjókst og
firmað dafmaði vel. Eftir
1950 var aðkalla'hdi að bæta
húsakostmn. Leyfi fékkst
ekki til breytinga á Vestur-
götueigninni vegna óráðins
skipullags og ráðizt var í bygg-
ingu að Lágmúla 9, þar sem
firmað hefur blómgazt mjög.
Framliald á bls. 31.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32