Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 115. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						26
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 23. MAÍ 1987
Egilsstaðahreppur 40 ára
Egilsstaðir 1960. Þá voru ibúar þar 280, en eru nú 1.323.     Moi-gunbiaðið/Snom Snorrason          Egilsstaðir nú um stundir.
Einstæð stofnun í sögu
íslenskra sveitarfélaga
Egilsstöðum.
FJORUTÍU ár eru liðin 24. maí
frá þvi að Egilsstaðahreppur var
formlega stofnaður með lögum
frá Alþingi. Er það einsdæmi á
meðai sveitarfélaga á íslandi að
stjórnvöld hafi forgöngu um
stofnun nýs sveitarfélags og að
byggðinni sé valinn staður af
skipulagsnefnd ríkisins með
þeim ásetningi að þar rísi þétt-
býli. Ekki verður annað sagt en
að staðarvalið á miðju Fljótsdals-
héraði hafi tekist vel því þegar
hreppurinn var stofnaður með
lögum þann 24. maí 1947 voru
íbúar hins nýja sveitarfélags 110
en voru þann 1. desember sl.
1.323.
I lögum um stofnun Egilsstaða-
hrepps var ákveðið að hreppurinn
skyldi ná yfir jarðirnar Egilsstaði,
Kollsstaði og Kollsstaðagerði í
Vallahreppi og jarðirnar Eyvindará,
Miðhús og Dalhús ásamt eyðibýlinu
Þuríðarstöðum í Eiðahreppi.
Land undir kauptúnið var tekið
eignarnámi úr landi Sveins Jónsson-
ar á Egilsstöðum og greitt af
ríkissjóði samkvæmt mati. Enn
þann dag í dag á ríkið allt það land
sem kauptúnið stendur á en íbúarn-
ir greiða lóðarleigu í ríkissjóð.
I lögunum er einnig greint nánar
á um þau verkefni sem rfkissjóður
skuli jnna af hendi við stofnun hins
nýja kauptúns. Samkvæmt því
skyldi ríkissjóður láta gera skipu-
lagsuppdrátt af kauptúninu og sjá
um að komið verði upp nauðsynlegu
gatnakerfi jafnóðum og þörf krefði
á svæðinu. í upphafi var skipulögð
byggð fyrir 24 íbúðarhús. Jafn-
framt skyldi ríkið láta leiða vatn
til kauptúnsins og aðalæðar og um
það ásamt holræsakerfi, reisa raf-
stöð og leggja aðalraflagnir um
þorpið.
Ríkisstjórninni bar líka að sjá til
þess að lögmæt hreppsnefndar-
kosning færi fram í hinum nýja
hreppi. Fyrsti fundur nýkjörinnar
hreppsnefndar var haldinn 8. júlí
1947, en í hana voru kjörnir Ari
Jónsson læknir, Björn Sveinsson
bóndi,  Eyvindará,   Pétur Jónsson
Morgunbtaðið/Björn Sveinsson
bóndi, Egilsstöðum, Stefán Péturs-
son frá Bót og Sveinn Jónsson
bóndi, Egilsstöðum, sem jafnframt
var kjörinn fyrsti oddviti Egils-
staðahrepps. Sveitarstjóri var fyrst
ráðinn 1973, var það Guðmundur
Magnússon og gegndi hann starfinu
til 1985 er Sigurður Símonarson
núverandi sveitarstjóri tók við.
Fyrstu umræður um stofnun
þéttbýliskjarna á Héraði munu hafa
farið fram á bændafundum en
bændur töldu það mikið hagsmuna-
mál fyrir sig að á Héraði risi
þéttbýliskjarni með verslun og þjón-
ustu við sveitirnar umhverfis, en á
þessum tíma var nánast engin þjón-
usta á Héraði við þá 1.500-2.000
íbúa sem það byggðu. Við stofnun
Kaupfélags Héraðsbúa var fyrir-
hugað að aðalstöðvar þess yrðu á
Héraði en af því varð ekki fyrr en
1961 er aðalstöðvarnar fluttust frá
Reyðarfirði. Hinsvegar var útibú
stofnað á Egilsstöðum 1946 og slát-
Nielsenhús. Elsta hús i Egilsstaðakauptúni byggt af Osvald Nielsen     Egilsstaðakirkja
1944.
Byrjunarframkvæmd-
irnar skemmtilegastar
Björn Sveinsson tekinn tali
Egilsstöðum.
BJORN Sveinsson bóndi á Ey-
vindará var í fyrstu hreppsnefnd
Egilsstaðahrepps en Eyvindará
var ein þeirra jarða sem lögð var
undir hinn nýja hrepp með lögun-
um frá 1947 og upplifði hann því
að flytjast á milli hreppa án þess
nokkurn tímann að skipta um
aðsetur.
Björn er nú á 84. aldursári og
býr á Egilsstöðum ásamt eiginkonu
sinni, Dagmar Hallgrímsdóttur.
Fréttaritari Morgunblaðsins hitti
Björn á heimili þeirra hjóna og
ræddi við hann um undirbúning að
stofnun hreppsins og bernskudaga
þess. Um það segir Björn:
„Það má segja að upphafið að
þessu kauptúni hafi verið að Skipu-
lagsnefnd ríkisins kom hér austur
sumarið 1944 til að velja kauptún-
inu stað ásamt sjúkrahúsi. Ymsir
staðir komu til greina beggja megin
fljótsins en þessi varð fyrir valinu
og má segja að neysluvatnsöflunin
hafi ráðið úrslitum um staðaryalið.
Hér fyrir ofan var dý með góðu
vatni og töldu vísir menn að það
mundi duga um 2.000 manna
byggð. Fljótlega kom samt á daginn
að það reyndist ekki rétt og vatns-
öflun fyrir kauptúnið var okkur
erfið og kostnaðarsöm lengi framan
af. Einkum eftir að sláturhúsið kom
til sögunnar og síðar rjómabúið
skömmu síðar.
Byrjunarframkvæmdirnar voru
skemmtilegastar, segir Björn. Auð-
vitað voru sjónarmiðin mismunandi
og sumir sögðu að hér væri ekki
neitt til neins að byggja á, nema
sundrungin. Það voru vissulega
mörg sjónarmið sem þurfti að taka
tillit til og að sjálfsögðu voru menn
ekkert hrifnir af að missa þjónustu
eða jarðir úr sinni sveit. Það þýddi
tekjutap. Fljótsdælingar vildu t.d.
eftir brunann á Brekku að læknis-
setrið yrði byggt upp að nýju. Sú
gamansaga var t.d. sögð eftir
Gunnari Gunnarssyni rithöfundi,
sem þá bjó á Skriðuklaustri, að það
væri allt of langt fyrir Fljótsdælinga
að vitja læknis í Egilsstaði en ekk-
ert talað um vegalengdina fyrir
úthéraðsmenn að fara upp í Fljóts-
dal. En svona sögur höfðu menn
nú meira til að skemmta sér við.
Því þegar þetta var, var búið að
ákveða að sameina læknishéruðin
og binda í lögum að læknissetur
og sjúkrahús skyldu rísa á miðju
Fljótsdalshéraði nálægt Lagar-
fljótsbrúnni. Vilmundur Jónsson
þáverandi landlæknir vildi að hér
yrði einn aðallæknir og einn aðstoð-
arlæknir. Og hér var þessu valinn
staður og Björn er þess fullviss að
enginn sér eftir því nú.
Mikil vinna fór líka í það hjá
okkur í fyrstu hreppsnefndinni að
ganga frá uppgjöri á þeim bótum
sem Vallahreppi bar vegna þess
lands sem af þeim var tekið. Úpp-
gjörið við Vallahrepp var flóknara
en við Eiðahrepp enda þegar byrjað
að byggjast í íandi Egilsstaða sem
áður tilheyrði Völlum. Inn í þetta
blandaðist fátækraframfærsla og
fleira. En allt leystist þetta farsæl-
lega að lokum.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72