Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 251. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 5. NÓVEMBER 1987
43
Fjármálaráðherra um kaupmáttarþróun í landinu:
Meiri árangur hefur
náðst á 12 mánuðum
heldur en tíu árum
Afborganir og vextir af ríkissjóðs-
skuldum 15,8% heildarútgjalda
Samneyzla 44%
ríkisútgjalda
„Á örstuttum tíma, frá í fe-
brúar 1986, hafa meiri um-
skipti orðið í kjörum launaf ólks
en allan áratuginn næsta á
undan. Á síðustu 12 mánuðum
hefur það gerzt, að lægstu laun
hafa hækkað um 58% og um
meira en fjórðung að raun-
gildi. Á einu ári nemur raun-
hækkun atvinnutekna 16% og
reynist tvöfalt meiri en miðað
var við í kjölfar kjarasamning-
anna í desember. Hlutur launa
í tekjum þjóðarbúsins er um
þessar mundir meiri en hann
hefur áður verið, yfir 70 af
hundraði."
Þannig komst Jón Baldvin
Hannibalsson, fjármálaráð-
herra, að orði, er hann mælti
fyrir frumvarpi til fjárlaga
fyrir komandi ár á Alþingi í
gær.
Lærdómur rey nslunnar
Fjármálaráðherra gerði í loka-
orðum ræðu sinnar samanburð á
kaupmáttarþróun launa til
skamms tíma, „þegar eldar verð-
bólgu vóru linnulaust kynntir, til
ómælds tjóns fyrir heimilin í
landinu, atvinnulífíð og þjóðar-
búið. Laun hækkuðu um þúsundir
prósenta, en raunverulegur ábati
var enginn, krónurnar rýrnuðu að
verðgildi, kaupmátturinn féll".
Fjármálaráðherra bað menn að
staldra við og bera saman kaup-
máttarþróun verðbólguáratuginn
og síðustu tólf mánuði. „Staldri
menn við og geri þetta dettur eng-
um í hug að taka upp gamla
vinnulagið. Kjarasamningar eiga
að snúast um kaupmátt en ekki
krónur. Það er sá lærdómur sem
menn hljóta að draga af upprifjun
sögunnar."
Ráðherra sagði að aðilar vinnu-
markaðarins yrðu að ganga til
kjarasamninga á eigin ábyrgð og
innan þeirra marka sem afkoma
þjóðarbús og atvinnuvega setur.
„Ríkisstjórnin er á hinn bóginn
reiðubúinn til samstarfs við aðila
vinnumarkaðarins um mörkun
raunhæfrar launastefnu, sem
tryggt geti kaupmátt en ekki verð-
lausar krónur."
80% ríkissjóðstekna í
verði vöru og þjónustu
Fjármálaráðherra sagði áætlað-
ar tekjur ríkissjóðs 1988 vera 69,6
milljarða króna, sem væri 24,6%
hækkun frá líklegri tekjuniður-
stöðu 1987.
Tekjuskiptingin er þessi:
1)  Beinir skattar (tekju- og
eignaskattar)      8,2      milljarðar
(13,8%).
2) Óbeinir skattar (eyðsluskatt-
ar í verði vöru og þjónustu) 48
milljarðar (80,7%)
3)  Aðrar tekjur 3,2 milljarðar
(5,5%).
Fjármálaráðherra lagði áherzlu
á nauðsyn þess að endurskoða
tekjuöflunarkerfi ríkissjóðs í heild.
Sú endurskoðun væri í fullum
gangi. Staðgreiðsla skatta hæfíst
með nýju ári. Nauðsynlegt væri
og að stefha að virðisaukaskatti í
stað söluskatts fyrr en síðar.
Gjöld ríkissjóðs 1988 eru áætluð
59,5 milljarðar króna, sem er
19,3% meira en áætluð endanleg
gjöld 1987 og 30% hærri upphæð
en gjaldaliðir fjárlaga Hðandi árs.
Fjármálaráðherra sagði að í
hagrænu tilliti væri algengt að
skipta ríkissjóðsútgjöldum í fimm
flokka:
*   1) Samneyzla ríkisins, það er
launagreiðslur ríkisstarfsmanna
og kaup á vörum og þjónustu. í
fjárlagafrumvarpi 1988 spannaði
þessi þáttur 44% áætlaðra gjalda.
*  2) Neyzlutilfærslur til ein-
staklinga, en þar vega lífeyris-
greiðslur           almannatrygginga
þyngst.
*  3) Styrkir til atvinnuvega, svo
sem útflutningsbætur, niður-
greiðslur á áburði, endurgreiðsla
á söluskatti í sjávarútvegi, styrkur
til Skipaútgerðar ríkisins o.fl., en
þessi liður er 6,5% áætlaðra út-
gjalda.
*  4) Framlög tíl fjárfestingar
sveitarfélaga og annarra. Áætlun
7,2 milljarðar króna, 12,1% heild-
arútgjalda.
*  5) Vextir af skuldum. Áætlað-
ir vextir 1988 nema 4,8 milljörðum
króna, 8,1% heildargjalda. Af-
borganir og vextir 1988 nema 7,1
milljarði króna eða 15,8% heildar-
útgjalda.'
20 milljarða lántökur
Fram kom í máli ráðherra að
samkvæmt frumvarþi til lánsfjár-
laga eru áætlaðar heildarlántökur,
að frátöldum lántökum innláns-
stofnana, áætlaðar 20,3 milljarðar
króna, samanborið við 18 milljarða
1987. 12,3 milljarðar verða teknir
að láni innanlands, 8 milljarðar
erlendis. Hlutdeild innlendrar fjár-
mögnunar eykst um 6% og verður
60%. Skuidabréfakaup lífeyris-
sjóða af húsbyggingarsjóðum eru
um helmingur innlendrar lánsfjár-
öflunar. Hinn helmingurinn skipt-
ist á sölu spariskírteina, verðbréfa-
kaup banka og aðra innlenda
Iántöku.
I framsögu ráðherra kom eftir-
Jón Baldvin Hannibalsson, fjármálaráðherra.
farandi fram:
*   Erlendar lántökur þjóðarbúsins
1987 eru áætlaðar 12,5 milljarðar
króna. Afborganir af löngum, er-
lendum lánum á árinu verða 5,8
milljarðar.
*   Ríkissjóður tekur engin erlend
lán 1988.
*  Viðskiptahalli við umheiminn er
áætlaður 2.400 milljónir króna
1987 en 4.400 m.kr. 1988.
*   Fjármunamyndun í landinu hef-
ur verið um 25% af landsfram-
leiðslu, en þetta hlutfall hefur farið
lækkandi, er áætlað 17,6% 1987
og 17,1% 1988.
*  Heildarframkvæmdir opinberra
aðila 1988 eru áformaðar 11.160
m.kr., sem er 1,8% samdráttur frá
Iíðandi ári.
*   Ríkissjóður hefur á fáum árum
orðið  að yfírtaka skuldir vegna
orkuframkvæmda sem nema
8.400 m.kr. á núvirði. Á árabilinu
1983-1986 hefur ríkissjóður þurft
að greiða nálægt 3.000 m.kr. í
afborganir og vexti af skuldum
þessum. Greiðslubyrðin 1988 er
áætluð 1.900 m.kr. Án þessarar
greiðslukvaðar hefði mátt lækka
tekjuskatt einstaklinga um 20%.
MÞlflCI
::  iiSKjWKSíiíiiíffi
Margrét Frímannsdóttir:
Skattar á mat og menningu
Rekstrarjöfnuður einkenni frumvarpsins sagði Pálmi Jónsson
Jón Baldvin Hannibalsson,
fjármálaráðherra, mælti fyrir
frumvarpi til fjárlaga 1988 í sam-
einuðu þingi i gær, samanber
frétt hér á þingsíðu. Að fram-
sögu ráðherra lokinni hófst
hefðbundin fjárlagaumræða sem
stóð langt fram á kvöld.
Á síðdegisfundi tóku til máls:
Margrét Frímannsdóttir (Abl/SL),
Óli Þ. Guðbjartsson (B/Sl.), Málm-
fríður Sigurðardóttir (Kvl/Nl.e.),
Pálmi Jónsson (S/Nl.v) og Alexand-
er Stefánsson (F/Vl). Umræður
héldu síðan áfram á kvöldfundi.
Skattar á mat
ogmenningu
Enn er leitað á sömu fjárlagamið-
in, sagði Margrét Frimannsdóttir
í ræðu sinni. Enn á að leysa vanda
ríkissjóðs með auknum álögum á
almenning. Afram sleppa stór-
eignamenn og skattsvikarar. Áfram
á að fylla upp í göt fjárlaga með
því að skerða og skera niður sam-
félagslega þjónustu. Áfram skal
halda þeirri stefnu að færa byggð
í þessu landi á suðvesturhornið.
Stefht er að hallalausum ríkis-
búskap 1988. Gott markmið, sagði
Margrét, en leiðirnar að því þreytt-
ar og lúnar.
Margrét deildi hart á þá stefnu
fjárlagafrumvarpsins, sem hún
sagði ganga gegn hagsmunum
landsbyggðarinnar; niðurskurð fé-
lagslegra framkvæmda, óhefta
vaxtastefnu, aðför að undirstöðu-
atvinnuvegum landsbyggðarinnar,
sjávarútvegi og landbúnaði, og fjár-
hagsstöðu sveitarfélaga.
Hún sagði fjármálaráðherra Al-
þýðuflokksins, sem hart hafi deilt
á götótt skattkerfi sem stjórnarand-
stöðuþingmaður,   sjá   þann   kost
helztan sem fjármálaráðherra, að
leggja skatta á mat og menningu
og dorga í vösum launþega. Og það
er enginn kvóti á þeim miðum.
Hún boðaði breytingartillögur frá
Alþýðubandalagi á síðari stigum í
meðferð fjárlagafrumvarpsins.
Ekki samstaða
í stjórninni
Óli 'Þ. Guðbjartsson fjallaði
fyrst um frumvörp til fíárlaga, láns-
fjárlaga og þjóðhagsáætlunar sem
hagstjórnartæki. Fagnaði hann því
að frumvörpin og fylgigögn, sem
gefí góða yfírsýn yfír ríkisbúskap-
inn, kæmu fram samtímis og í
upphafí þings.
Þingmaðurinn sagði fjárlaga-
frumvarpið sérstætt að þrennu
leyti. Það væri fyrsta frumvarp
nýrrar ríkisstjórnar. Ennfremur
fyrsta frumvarp nýs fjármálaráð-
herra. Hér hefði sá haft verkstjórn
á hendi, sem áður og öðrum fremur
hélt uppi gagnrýni á vinnubrögð
við fjárlagagerð meðan hann var í
stjórnarandstöðu. Loks hefði það
skeð, sem ekki væri fordæmi fyrir,
að einn af ráðherrum ríkisstjórnar-
innar, landbúnaðarráðherrann,
hefði bókað andstöðu við veigamik-
inn þátt frumvarpsins. Það væri
sum sé ekki samstaða um frum-
varpið í sjálfri ríkisstjórninni. Það
væri nýlunda.
Borgaraflokkurinn er sammála
því, sagði þingmaðurinn, að ekki á
að reka ríkissjóð með halla í góð-
æri. Hann er hinsvegar andvígur
þeim leiðum að því marki, sem ríkis-
stjórnin hefur valið.
Þingmaðurinn gagnrýndi að 88%
ríkisútgjalda færi i rekstur báknsins
en aðeins 12% í framkvæmdir. Það
þætti léleg sveitarstjórn, sem hefði
ekki hærra framkvæmdahlutfall.
Ég er ekki viss um það, sagði
þingmaðurinn efnislega, að virðis-
aukaskattur skili betri árangri en
söluskattur. Hann taldi hinsvegar
vert athugunar, hvort leggja eigi
söluskatt á þegar í tolli. Það væri
ódýr framkvæmd og skilvis.
Þá gagnrýndi þingmaðurinn
hvern veg væri farið með sveitarfé-
lögin, en ráðgert væri að færa
verkefni og kostnað yfír á þau, án
nægilegs samráðs við sveitarstjórn-
ir eða að sambærileg tekjuöflun
væri tryggð.
Rekstrarjöfnuður
megineinkenni
Pálmi Jónsson (S-Nv.) sagði meg-
ineinkenni þessa fjárlagafrumvarps
vera rekstrarjöfhuð og augljóst að
það væri veigamikill þáttur í stefnu
ríkisstjórnarinnar. Þetta væri líka
ein helsta forsenda þess að önnur
markmið ríkisstjórnarinnar næðust
fram, s.s. lækkun verðbólgu, halla-
laus viðskipti við útlönd og stöðugt
gengi.
Pálmi sagði það líka vera mikil-
vægt að hófsemi væri gætt við
lántökuaform hins opinbera, eink-
um erlendar lántökur.
Mikið væri einnig í húfí í næstu
kjarasamningum að þar yrði hóf-
samlega að verki staðið. Ef það
brygðist hryndi fastgengisstefhan
og verðbólgan tæki nýjan fjörkipp.
Um skattamál sagði Pálmi, að
ýmsum hugmyndum um skatta-
hækkanir hefði skotið upp á starfs-
tíma ríkisstjórnarinnar, sem hefði
verið hafnað vegna andstððu Sjálf-
stæðisflokksins. Hann vék einnig
að tilfærslu verkefna til sveitarfé-
laga og sagðist líta svo á að þeim
tillögum hefði víðast hvar verið vel
tekið og þetta væri tímabært skref.
Nauðsynlegt væri að tryggilega
yrði frá þessum breytingUm gengið.
Til greina kæmi að sú deild í jöfhun-
arsjóði sveitarfélaga, sem hefði með
þessi mál að gera, myndi styrkja
ýmis verkefni, svo a.m.k. minnstu
sveitarfélögin og t.d. íþróttafélög
hefðu ekki lakari stöðu en áður.
Um þetta þyrfti að móta reglur
mJög fljótlega.
(F-Vl.)
standa
Venjubundinn
stuðningur
Alexander Stefánsson
sagði Framsóknarflokkinn
að þessu . fjárlagafrumarpi með
venjubundnum hætti fyrir utan fyr-
irvara landbúnaðarráðherra. Erfið
vinna væri framundan hjá þing-
mönnum að ná samkomulagi um
frumvarpið og krefðist þjóðin þess
að skynsamlega væri á málum hald-
ið. Einnig kölluðu halialaus fjárlög
á markvissar ákvarðanir.
Meðal liða sem hann teldi að taka
þyrfti til endurskoðunar nefhdi
Alexander framlög til hafnarmála
og skólabygginga. Varðandi það
síðarnefnda mætti nefna að ríkið
skuldaði sveitarfélögum stórar fjar-
hæðir og búast mætti við því að
sveitarfélög tækju harðari afstöðu
varðandi uppgjör þeirra í kjölfar
breyttrar verkaskiptingar.
Þessi breytta verkaskipting væri
stórt mál, sem þyrfti vel að vanda
til. Þetta fyrsta skref i þessa átt
mætti ekki mistakast. Sagði Alex-
ander að skoða þyrfti hvernig bæta
ætti sveitarfélögum upp tekjumissi
af fjárlögum og taldi jafnvel að
hann væri vanmetinn. Athuga
þyrfti hvort sú fjármögnunaraðferð,
sem sett væri fram í frumvarpinu,
skilaði tilsettu fjármagni.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76