Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						32
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 25. FEBRUAR 1988
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 25. FEBRÚAR 1988
33
IHorgiittfrlafcife
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Aöstoöarritstjóri
Fulltrúar ritstjóra
Fréttastjórar
Auglýsingastjóri
Árvakur, Reykjavik
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Björn Bjarnason.
Þorbjörn Guömundsson,
Björn Jóhannsson,
Arni Jörgensen.
Freysteinn Jóhannsson,
Magnús Finnsson,
Sigtryggur Sigtryggsson,
Ágúst Ingi Jónsson.
Baldvin Jónsson.
Ritstjórn og skrifstofur: Aöalstræti 6, sími 691100. Auglýsingar:
Aöalstræti 6, sími 22480. Afgreiösla: Kringlan 1, sími 83033.
Áskriftargjald 600 kr. á mánuöi innanlands. í iausasölu 55 kr. eintakiö.
Fjárhaldsmenn
fyrir Dani?
Þótt Danir séu rík þjóð,
hafa þeir árum saman
átt í erfiðleikum með efna-
hagsmál sín. Nú er svo kom-
ið, að fulltrúi Norðurlanda í
stjórn Alþjóðagjaldeyris-
sjóðsins lýsti því yfir opin-
berlega í Danmörku, að
næðu Danir ekki tökum á
viðskiptahalla þjóðarinnar
yrði Alþjóðagjaldeyrissjóð-
urinn að skipa sérstaka fjár-
haldsmenn til þess að stjórna
efnahagsmálum þjóðarinn-
ar.
Það er óvenjulegt, svo að
ekki sé meira sagt, að slík
yfirlýsing skuli gefm vegna
efnahagsmála þjóðar, sem
talin er meðal hinna efnuð-
ustu í heimi. Fulltrúi Al-
þjóðagjaldeyrissjóðsins sagði
jafnframt, að Danir ættu
ekki um annað'að velja en
að færa lífskjör sín aftur í
svipað horf og þau voru fyr-
ir 10 árum, m.ö.o. hann tel-
ur, að Danir lifi langt um
efni fram. Schlíiter, forsæt-
isráðherra Dana, hefur stað-
fest, að þjóðin eigi við að
etja alvarlega efnahagserfið-
leika, en hann segir hins
vegar, að ríkisstjórnin ætli
ekki að draga úr neyzlunni
með nýjum sköttum.
Þessi staða Dana hiýtur
að verða okkur íslendingum
nokkurt umhugsunarefni.
Við teljumst einnig vera í
hópi ríkustu þjóða heims.
Það fer hins vegar ekkert á
milli mála, að við lifum um
efni fram og höfum gert
árum saman. Við höfum
safnað miklum skuidum er-
lendis, alveg eins og Danir
en erlendar skuldir þeirra
eru með hinum hæstu í
heimi, miðað við þjóðarfram-
leiðslu. Við höfum að vísu
ekki staðið frammi fyrir op-
inberum yfirlýsingum full-
trúa Alþjóðagjaldeyrissjóðs-
ins af því tagi, sem Danir
hafa nú orðið að sætta sig
við. Engu að síður hljótum
við að veita þessu nokkra
athygli.
Góðæri síðustu tveggja
ára hefur komið sér vel fyrir
okkur á margan hátt en við
höfum ekki  notað það til
þess að búa í haginn, ef erf-
iðleikar steðja að. Nú liggur
í augum uppi, að góðærið
er að renna sitt skeið á enda,
en framundan geta verið
hörð átök milli verkalýðs-
hreyfingar og vinnuveit-
enda. Það er engum nýjum
verðmætum að skipta nú.
Hið eina, sem hægt væri að
gera, væri að taka frá þeim,
sem hafa meira og flytja til
hinna, sem hafa minna. Slík
aðgerð mundi hins vegar
kosta þjóðfélagsleg átök,
sem gætu orðið þjóðinni dýr-
keypt.    -
Það er til nokkurs að
vinna að lenda ekki í sömu
stöðu og Danir eru nú komn-
ir í. Það þarf að nást sam-
staða um það meðal þjóðar-
innar að hægja á ferðinni
og láta duga um skeið það,
sem við höfum í dag. Lengra
verður ekki komizt í bættum
lífskjörum í bili.
Atvinnu-
leysi á
Akranesi
Um þessar mundir eru á
annað hundrað manns
skráðir atvinnulausir á
Akranesi.Þetta er afleiðing
af erfiðleikum í atvinnulífi
bæjarins , þar sem tvö fyrir-
tæki hafa iokað. Það er íhug-
unarefni af þessu tilefni, að
á sama tíma og atvinnuleysi
er í þessum nágrannabæ
Reykjavíkur vantar fólk til
starfa á höfuðborgarsvæð-
inu.
Erlendis þykir það sjálf-
sagt, að ferð á vinnustað
taki einn til tvo klukkutíma
og heimferðin að kvöldi
sömuleiðis. Pram á síðustu
ár þótti óhugsandi að sækja
vinnu svo langa leið hérlend-
is. Nú er orðið aígengt, að
fólk búi í Hveragerði, Sel-
fossi eða á Suðurnesjum en
sæki vinnu til höfuðborgar-
svæðisins. Er fráleitt að
leysa tímabundinn atvinnu-
vanda Akurnesinga með
þeim hætti?
Norrænir sérfræðingar
í krabbameinslækningum:
Mögulegt að fækka
dauðsf öllum með
sameiginlegri
meðferðaráætlun
ÁRIÐ 2000 er búist við að á Norðurlöndunum greinist um 110 þúsund
ný krabbamein og lielmingur þeirra sjúklinga er dauðvona. Um 850 þús-
und manns sem hafa fengið sjúkdóminn verða á lifi. Hlutverk okkar er
að finna leiðir til þess að fækka dauðsföllum af völduin krabbameins og
gera þeim sem ekki er hægt að lækna lífið bærilegra. Til þess að geta
það verðum við.að sjá til þess að menntun lækna og annarra er starfa
að meðferð krabbameins verði ailtaf sembest. Þetta sagði dr. Snorri
Ingimarsson forstjóri Krabbameinsfélags íslands í viðtali við Morgun-
blaðið en hann stjórnaði norrænum fundi sem fjallaði um samræmdar
aðgerðir gegn krabbameini á Norðurlöndum og haldinn var í Reykjavík
fyrir skömmu. Fundinn sóttu yfir 20 læknar og prófessorar frá öllum
Norðurlöndunum en þeir hittast árlega til að ræða ýmis sameiginleg
málefni.
Morgunblaðið/Arni Sæberg
Norrænir sérfræðingar í krabbameinslækningum þinguðu á Islandi um
siðustu helgi. Meðal þeirra voru, frá vinstri: Þórarinn Sveinsson, Lars
R. Holsti, Jerzi Einhorn, Helge Johansen og Snorri Ingimarsson.
Að þessu sinni var aðalmál fundar-
ins að setja saman tillögur um sameig-
inlegt átak Norðurlandanna í barátt-
unni við krabbamein. Augu manna
hafa meðal annars beinst að því að
bæta menntun krabbameinslækna og
annarra er vinna að meðferð krabba-
meinssjúklinga.
-Undirbúningur lækna er vilja sér-
hæfa sig í krabbameinslækningum
hefur ekki verið nógu markviss og
gildir það um öll Norðurlöndin, segir
Jerzi Einhorn prófessor í Stokkhólmi.
-Læknanemar hafa ekki fengið nógu
góð námskeið til að geta annast sjúkl-
inga og aðstandendur þeirra en við
teljum ekki hjá því komist að bæta
verulega úr þessu ástandi. Fjöldi
krabbameinssjúklinga hefur tvöfald-
ast á 25 árum og vitanlega eru gerð-
ar auknar kröfur til þess að hægt sé
að lækna krabbameins eins og aðra
sjúkdóma. Þekkingu hefur vissulega
fleygt fram á sviði meðferðar krabba-
meins, hvort sem um er að ræða
geislameðferð, lyfjameðferð eða
skurðaðgerðir en hér er um mjög
flóknar lækningar að ræða og þess
vegna verður kennslan að vera góð.
Besta aðferðin er auðvitað að
greina sjúkdóminn á frumstigi og til
þess að það megi verða þurfa læknar
að hafa góða þekkingu. I þeim tilvik-
um sem lækning er ekki möguleg
gengur meðferðin út á það að lina
þjáningar sjúklinga og að gera þeim
lífíð eins bærilegt og mögulegt er.
Þarna koma líka að sjálfsögðu aðrar
heilbrigðisstéttir til sögunnar því hér
verða margir að vinna saman.
Hvers vegna er aukið samstarf
milli Norðurlandanna æskilegt? Því
svarar Lars R. Holsti prófessor frá
Helsingfors:
Betri árangur
Norðurlöndin eiga svo margt sam-
eiginlegt í menningu og menntakerfi
að það er talið sjálfsagt að við náum
betri árangri í þessum efnum með
samstarfi. Frumkvæði í þessum efn-
um kemur reyndar frá íslandi því
Páll Pétursson þáverandi forseti Norð-
urlandaráðs hvatti til þess fyrir tveim-
ur árum að löndin kæmu sér saman
um sérstaka aðgerðaáætlun. Hópi
sérfræðinga í krabbameinsfræðum á
Norðurlöndum hefur verið falið af
Norrænu ráðherranefndinni að setja
saman tillögur um það og þar fjöllum
við líka um menntunina. Norðurlöndin
geta aukið samstarf sitt á sviði mennt-
unar Iækna og framhaldsmenntunar
þeirra og við eigum hiklaust að vinna
saman þar sem kostur er.
Sérstök nefnd hittist nú í ársbyrjun
og hóf að athuga'þessi mál, sem síðan
eru rædd hér og nefndín hittist síðar
í vetur til að fjalla um það sem hér
kom fram og setja saman endanlegar
tillögur sem lagðar verða fyrir Norð-
urlandaráð í vor. Þarna erum við að
ræða um hluti eins og fyrirbyggjandi
aðgerðir, greiningu á krabbameini,
meðferð, menntun og rannsóknir.
Helge Johansen yfirlæknir við
Ríkisspítalann í Kaupmannahöfn
bendir einnig á ýmsa kosti við sam-
starf Norðurlandanna:
í dag er menntun lækna nokkuð
svipuð á Norðurlöndunum en vissu-
lega verða til dæmis íslendingar að
sækja ýmsa sérfræðiþekkingu út fyrir
landsteinana vegna fámennis. En
þetta gildir í raun um hin löndin líka.
Hvaða vit er til dæmis í því að við
skipuleggjum sérstök námskeið fyrir
danska krabbameinslækna, kannski
fimm í senn, á sama tíma sem Svíar
eru að halda nákvæmlega eins nám-
skeið? Betri nýting á starfskröftum
og fjármunum væri að halda sameig-
inleg námskeið. Við höfum fullan hug
á að reyna að skipuleggja þessa hluti
í miklu nánari samvinnu en verið hef-
ur.
Við þurfum líka að bæta fram-
haldsmenntun lækna. Hún er alls ekki
nógu markviss. Nýjungar koma stöð-
ugt fram í læknisfræði, ekki síst í
krabbameinslækningum og þar verða
læknar að fylgjast vel með. Ég te)
að við getum stórbætt okkur á þessu
sviði.
Helge Johansen nefnir líka annað
sem hann segir brýnt að bæta hjá
læknum sem veita deildum og stofn-
unum forstöðu:
-Það er menntun í stjórnun. Rekst-
ur krabbameinslækningadeildar kost-
ar tugmilljónir króna og læknar eru
að miklu leyti ábyrgir fyrir ákvörðun-
um er varða rekstur deildanna. En
þeir hafa enga sérstaka menntun hlot-
ið í fjárhagshlið málsins. Þeir geta
skipulagt meðferð sjúklinga, kennslu
stúdenta og vinnu á deild en með
síauknum kröfum þjóðfélagsins um
rekstrarlega ábyrgð verður líka að
koma til meiri undirbúningur á þessu
sviði stjórnunar. Þetta hefur verið
mjög til umræðu í Danmörku og snert-
ir allt heilbrigðiskerfið og þar með
krabbameinslækningar.
Á fundi prófessoranna var sam-
staða um að hvetja ríkisstjórnir land-
anna til sameiginlegra aðgerða og
töldu þeir mikla möguleika á ýmsu
hagkvæmu samstarfi. Bent var meðal
annars á Norræna háskólann í heil-
brigðisfræðum í Gautaborg en þar eru
á hverjum vetri margs konar nám-
skeið fyrir heilbrigðisstéttir. Væri vel
hugsanlegt að koma þar af stað nám-
skeiðaröð er tengdist krabbameins-
lækningum.
-Við teljum mögulegt að sameigin-
leg meðferðaráætlun Norðurlandanna
leiði til þess að við getum fækkað
dauðsföllum vegna krabbameinssjúk-
dóma um 15% fram til ársins 2000,
segir Snorri Ingimarsson. Það er stor
hópur þegar við erum að tala um tugi
þúsund dauðvona krabbameinssjúkl-
inga á hverju ári á Norðurlöndunum
en við stefnum líka að því að gera
þeim lífið bærilegt sem lifa þurfa með
þennan sjúkdóm. Ég vona að iöndin
geti sameinuð náð þessu markmiði.
Hugmyndir um aukin innbyrðis tengsl við EB ekki „aronska":
Nauðsynlegt að hefja brúar-
smíð til Evrópubandalagsins
- segir Jón Baldvin Hannibalsson fjármálaráðherra
JÓN Baldvin Hannibalsson fjármálaráðherra seg-
ir að hugmyndir, sem hann hefur lýst um aukið
samstarf Islendinga við Evrópubandalagið eigi
ekkert skilt við versiun með öryggis- og varnar-
mál Mands, eða uvokallaða „aronsku" en Fjár-
málaráðherra hefur verið gagnrýndur fyrir að
viðra siikar skoðanir. Hann segir hinsvegar nauð-
ynlegt að Íslendingar byggi brú til Evrópubanda-
lagsins og það sé best gert með því að skapa
aukin ínnbyrðis tengsl í öryggis- og varnarmál-
um.
„Það er fullkominn misskilningur ef menn halda
að mínar hugmyndir um málabúnað íslendinga gagn-
vart EB eigi eitthvað skilt við verslun með öryggis-
og varnarmál íslands," sagði Jón Baldvin Hanni-
balsson í samtali við Morgunblaðið. „Það sem gengið
hefur undir nafninu „aronska" hér á landi hefur vísað
til þess hvort gera eigi varnarsamstarf við Banda-
ríkin að féþúfiTí einu og öðru formi. Alþýðuflokkur-
inn hefur alla tíð frá því þetta samstarf hófst verið
mótfallinn því og er það enn. Ég leyfi mér hinsvegar
að benda á það að það hafa verið aðilar sem standa
næst Framsóknar- og Sjálfstæðisflokki sem óumdeil-
anlega hafa verulegra fj'árhagslegra hagsmuna að
gæta af veru varnarliðsins hér vegna tengsla sinna
við íslenska aðalverktaka.
Mínar hugmyndir snúast um allt annað. Evrópu-
bandalagið er okkar mikilvægasti markaður og við
verðum að tryggja þann markað í framtíðinni. Við
eigum þess. ekki kost að gerast aðilar að EB, a.m.k.
ekki meðan bandalagið gerir þá kröfu að fá aðgang
að fiskveiðilögsögunni. Um þetta virðast reyndar
flestir vera sammála. Þá er spurningin hverra kosta
við eigum völ. Við lifum í alþjóðlegu samfélagi sem
fer minnkandi, vegna þróunar í fjarskipta og flutn-
ingatækni, og þar sem þjóðríkin verða sífellt háðari
hvert öðru vegna fjárfestingar, fjármagnsflæðis og
aukinnar verkaskiptingar."
Jón Baldvin sagði síðan að þessi innbyrðis tengsl
réðu því fyrst og fremst hvort önnur ríki taki tillit
til Íslendinga og að hve miklu ieyti. Hann sagði að
varnarsamningurinrLfrá 1951 hefði skapað slík tengsl
við Bandaríkin og Bandaríkjamenn myndu ekki hlusta
á íslendinga og taka slíkt tillit til okkar í ágreinings-
málum, til dæmis um hvali, flutningá fyrir varnarlið-
ið eða óska um lendingarleyfi á ýmsum stöðum í
Bandaríkjunum án þess að þessi innbyrðis tengsl
væru fyrir hendi.
„Ég efast um," sagði Jón Baldvin, „að nokkur sem
til þekkir myndi neita því að varnarsamstarfið við
Bandaríkin hefur haft veruleg áhrif á alhliða sam-
starf okkar við þau. Hingað til hefur enginn leyft
sér að kenna þetta við aronsku heldur kennt það við
gagnkvæma. hagsmuni. og ég gæti nefnt fjölda dæma
um samskipti annara ríkja þar sem þessu er eins farið.
Það eru þessi innbyrðis tengsl sem ég tel nauðsyn-
legt að koma á við Evrópuríkin til að við getum
tryggt hagsmuni okkar gagnvart þeim í framtíðinni.
Þetta verður ekki gert á einum degi heldur er þróun
sem getur tekið allangan tíma. Eg get hins vegar
ekki séð að við eigum margra kosta völ, svo lengi
sem við hvorki getum né viljum veitt EB aðgang að
fiskiveiðilögsögunni. Ég bendi á þann möguleika að
skapa aukin innbyrðis tengsl með auknu samstarfi
í öryggis- og varnarmálum. Reyndar er það aðeins
ítrekun á þeirri stefnu sem mótuð var í utanríkisráð-
herratíð Geirs Hallgrímssonar, það er að segja að.
auka virkari þáttöku íslands í NATO með því m.a.
að auka samstarf við Evrópuríkin. í hans utanríkis-
ráðherratíð var þessi stefna markviss að þessu leyti
en mér virðist hafa verið dregið í land í tíð eftir-
manna hans.
Með slíkri stefhu værum við að skapa forsendur
fyrir samskiptum við Evrópubandalagsríkin sem eru
nauðsynlegar í framtíðinni. Ef menn vilja endilega
kenna þessi viðhorf ranglega við aronsku þá minni
ég á að íslensk utanríkismálasaga eftirstríðsáranna
sýnir, að íslenskir stjórnmálaleiðtogar hafa alla tíð
miðað að því að tengja utanríkisstefnu íslands við
hagsmuni okkar á sviði öryggis- og varnarmála, efna-
hags- og stjórnmála. Þeir hafa reynt að hafa heildar-
myndina í huga en ekki einungis einstaka þætti ein-
angraða hver frá öðrum.
Með Evrópubandalagið sem okkar stærsta markað
stöndum við að vissu marki á krossgötum í utanríkis-
málum. Við stöndum frammi fyrir þeirri spurningu
hvernig við getum tryggt hagsmuni okkar gangvart
því í framtíðinni. Við höfum byggt tvær brýr í ut-
anríkismálum okkar fram til þessa. Annars vegar til
NorðurJandanna, hins vegar tii Bandaríkjanna. Það
er kominn tími til að hefja nýja brúarsmíð í utanríkis-
málum og þá til Evrópubandalagsins. Það gerum við
best með því að skapa aukin innbyrðis tengsl við
Evrópubandalagið í öryggis- og varnarmálum. Og
við eigum að taka þá stefnu nú en ekki bíða þar til
það kann að vera orðið of seint því við höfum allt
að vinna en engu að tapa," sagði Jón Baldvin Hanni-
balsson.
AF ERLENDUM VETTVANGI
eftir ASGEIR SVERRISSON
Hvalveiðiáætlun Japana og
hótanir Bandaríkjamanna
TALSMAÐUR japanska utanríkisráðuneytisins skýrði frá þvi á
f iinmtudag að Japanir hygðust ekki láta af hvalveiðum í vísinda-
skyni þrátt fyrir að WÚliam Verity, viðskiptaráðherra Banda-
ríkjanna, hafi lagt fram svonefnda staðfestingarkæm sem heimil-
ar Bandaríkjaforseta að grípa til efnahagsþvingana gegn Japön-
um sökum þessa. Þá hafa Japanir einnig ákveðið að hundsa til-
mæli Alþjóðahvalveiðiráðsins um að þeir dragi áætlunina til
baka. Japönsk hvalveiðiskip eru nú við suðurskautið og er áf orm-
að að veiða 300 hrefnur en veiðunum lýkur í næsta mánuði.
Japönsku vísindamennirnir vonast til að geta kynnt frumniður-
stöður rannsóknanna er Alþjóðahvalveiðiráðið kemur saman til
fundar í maimánuðí. Ekki verður séð að staðfestingarkæran
komi til með að hafa mikil áhrif nema á hinu pólitíska sviði en
svo virðist sem Japanir séu ekki manna vinsælastir í Bandaríkjun-
um nú um stundir einkum vegna óhagstæðs viðskiptajöfnuðar
Bandaríkjamanna við þá.
Kæra Veritys er lögð fram á
kunnuglegum forsendum
sem sé þeim að veiðar Japana í
vísindaskyni dragi úr áhrifamætti
verndunaraðgerða Alþjóðahval-
veiðiráðsins. A sínum tíma hótuðu
Bandaríkjamenn að leggja fram
sambærilega kæru végna hval-
veiða íslendinga en til þess kom
þó ekki. Er Verity lagði kæruna
fram urðu tvenn lagaákvæði, sem
samþykkt hafa verið á Banda-
ríkjaþingi, virk. Er þar annars
vegar um að ræða Packwood-
Magnuson-lögin sem kveða á um
að stjórnvöld skuli takmarka fisk-
veiðiheimildir Japana innan
bandariskrar lögsögu um allt að
helming og Pelly-lögin, sem heim-
ila stjórnvöldum að grípa til efna-
hagsþvingana gegn þeim ríkjum
sem ekki virða samþykktir al-
þjóðlegra verndunarsamtaka.
Ronald Reagan Bandaríkjaforseti
hefur nú tæplega 60 daga til að
ákveða hvort grípa beri t.il efna-
hagsþvingana. Kemur hann til
með að þurfa að skýra þingmönn-
um frá ákvörðun sinni og
rökstyðja hana.
Brian Gorman, taismaður
bandaríska viðskiptaráðuneytis-
ins, sagði í samtali við Morgun-
blaðið í síðustu viku að Pack-
wood-Magnusonlögin kæmu ein-
göngu til með að hafa pólitísk
áhrif þar eð Japanir stunduðu um
þessar mundir ekkí veiðar innan
200 mflna iögsögu Banda-
ríkjanna. Fram kom f máli tals-
mannsins að Bandaríkjamenn
hefðu sjö sinnum (hugað að beita
refsiákvæðum Pelly-laganna en
til þess hefði þó aldrei komið þar
sem viðkomandi ríki hefðu gripið
til fullnægjandi ráðstafana að
mati bandarískra ráðamanna.
Hvalveiðar og við-
skiptahagsmunir
Japanir virðast ósveigjanlegir f
þessu máli enda telja þeir sig
hafa komið til móts við verndunar-
sinna er þeir féllust 6. að tak-
marka veiðarnar við 300 dýr í
stað 825 eins og upprunalega
hafði verið áætlað. Hugsanlegt
er að William Verity leggi til að
innflutningsbann verði sett á jap-
anskar sjávarafurðir v Banda-
ríkjunum. Á því stigi málsins verð-
ur það í verkahring Bandaríkja-
forseta að ákveða framhaldið.
Vitað er að hugmyndir um að
innflutningur verði heftur hafa
fengið byr undir báða vængi á
Bandaríkjaþingi að undanförnu
ekki síst eftir að menn tóku að
beina sjónum sínum að viðskipta-
og fjárlagahalla Bandaríkjanna.
Lagðar hafa verið fram ályktanir
á þingi um að þau ríki sem á
undanförnum árum hafa no'tið
góðs af hagstæðum viðskiptajöfn-
uði við Bandaríkin verði beitt
efnahagsþvingunum fáist þau
ekki til að auka innflutning á
bandarískum varningi. Þótt málin
séu í eðli sínu óskyld gefst Banda-
ríkjamönnum nú tækifæri til að
þrýsta enn frekar á Japani um
áð rétta hallann af hið snarasta.
Ef til vill er það af þessum
sökum sem stjórnvöld f Banda-
ríkjunum og málpípur umhverfis-
verndarsinna á þingi virðast ekki
hafa ekki sama áhuga og áður á
hvalveiðum íslendinga í vísinda-
skyni. Talsmaður bandaríska við-
skiptaráðuneytisins sagði áætlan-
ir Islendinga og Japana um veiðar
í vísindaskyni gjörólíkar og því
væru engin tengsl á milli stað-
festingarkæru Veritys vegna
hvalveiða Japana og áætlunar ís-
lendinga. Mike Murray, talsmaðar
Donalds Bonkers, sem lagt hefur
fram þingsályktunartillögu í full-
trúadeild Bandaríkjaþings, bess
efnis að gripið verði til refsi-
aðgerða gegn þeim þjóðum sem
virða ekki tilmæli Alþjóðahval-
veiðiráðsins, lagði á það áherslu
í samtali við Morgunblaðið að til-
laga þingmannsins beindist fyrst
og fremst gegn Japönum. Tal-
maðurinn sagði einnig að Bonker,
sem er í framboði í inosningum til
öldungadeildarinnar og stundar
af þeim sökum „vinsældaveiðar",
legðist á þessari stundu ekki gegn
hugsanlegum breytingum á
vísindanefnd Alþjóðahvalveiðir-
áðsins, sem íslendingar hafa ba-
rist fyrir.
Hrefnustofninn ekki
talinn íi liiættu
Japanir hafa þráfaldlega bent
á að hvalveiðar f vísindaskyni séu
Ronald Reagan Bandaríkjaforseti hefur nú tæpa 60 daga i il að
ákveða hvort gripið verði til refisaðgerða gegn Japönum vegna
hvalveiða þeirra i visindaskyni.
ekki bannaðar samkvæmt Alþjóða
hvalveiðisáttmálanum og að veið-
ar á 300 hrefnum við suðurskau-
tið setji ekki stofninn í hættu en
hann er talinn vera um 150.000
dýr þó um það sé deilt eins og
annað sem lýtur að hvalveiðum.
Er vísindanefnd Alþjóðahvalveið-
iráðsins kom saman í Cambridge
í Englandi í desembermánuði voru
flestir fulltrúarnir sammála því
að veiðar Japana ógnuðu ekki
hrefnustofninum. Engu að síður
ákváðu Bretar að leggja fram til-
lögu þar sem áætlun Japana var-
fordæmd og þeir hvattir t.il að
draga hana til baka. Þessi tillaga
var samþykkt í bréflegri atkvæða-
greiðslu í sfðustu viku. 19 aðild-
arríki greiddu atkvæði með henni
en sex voru á móti. Nokkur ríki
þar á meðal ísland tóku ekki þátt
í atkvæðagreiðslunni.
Tilgangur Japana með veiðun-
um við suðurskautið er sá að fá
Alþjóðahvalveiðiráðið til að falla
frá banni við veiðum í ábata-
skyni. Það var sett árið 1985 og
hættu Japanir hvalveiðum í ábata-
skyni tveimur árum síðar vegna
þrýstings frá Bandaríkjamönnum.
Bannið rennur hins vegar út árið
1990 og vonast Japanir til að nið-
urstöður rannsókna þeirra sýni
með ótvíræðum hætti að hrefnu-
stofhinn sé ekki í útrýmingar-
hættu. Mjög ólíklegt er talið að
Alþjóðahvalveiðiráðið ákveði að
falla frá banninu þar sem þrýsti-
hópar í Bretlandi og Bandarfkjun-
um hafa mikii ítök f ráðinu.
Vðnduð áætlun
Japönsku vísindamennirnir
telja að ekki sé unnt að segja til
um hvort tiltekinn hvalastofn sé
í útrýmingarhættu án þess að
rannsaka aldursdreifingu, aldur
dýranna og kynþroskaaldur.
Segja þeir einu færu leiðina vera
þá að rannsaka innra eyra dý-
ranna. Inn í eyranu hleðst upp
vaxkennt efni, ekki ósvipað og í
trjáberki, og með því að telja lög-
in má ákvarða aldur dýrsins. Til
þess að þetta sé unnt þarf hins
vegar að drepa skepnuna. Þess
háttar sýnum hyggjast japönsku
vísindamennirnir safna í suður-
höfum. Hvalkjötið verður hins
vegar selt til að standa undir
kostnaði við rannsóknirnar en það
þykir veislumatur í Japan. Að
mati verndunarsamtaka ýmissa
sýnir þetta að vfsindaáætlunin er
cinungis yfirvarp.
Sérfræðingar munu margir
fjeirrar skoðunar að áætlun Jap-
ana sé mjög vönduð og hafi ótvír-
ætt vísindalegt gildi. Þær upplýs-
ingar sem fyrir liggja um stærð
tiltekinna hvalastofna þykja f
flestum tilfellum ðldungis ófull-
nægjandi ekki síst vegna þess að
þau sýni sem fengust er hvalveið-
ar voru leyfðar einskorðuðust við
stærri dýr, sem gáfu af sér mikið
kjöt og þar með meiri arð, og
veittu þannig í akmarkaða vitn-
eskju um aldursdreifingu innan
stofnanna.
Heimildir:   Tbe Economist og
Reuter.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
32-33
32-33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64