Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						20    MIÐVIKUDAGUR 21. SEPTEMBER 1994
MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
Verðlaunasögur
fyrir unglinga
BOKMENNTIR
Ungl i ngabækur
BARA OKKAR Á MILLl
eftir Andrés Indriðason
OG ENGINN
SAGÐI NEITT
eftir Þórð Helgason og
Herdísi Hiibner
SAL BROÐURINS
eftir Guðrúnu Kristínu
Magnúsdóttur
Myndskreytingar eftir Guðrúnu
Kristínu Magnúsdóttur, Halldór
Baldursson og Jakob Jóhannsson.
Verkefni og orðskýringar eftir Arna
Arnason, Andrés Indriðason og Guð-
rúnu Kristí nu Magnúsdóttur.
1. útgáfa 1994, Námsgagnastofnun,
Reykjavík
ÞRJÁR svokallaðar Vasabækur
með sérvöldum sögum eftir fjóra
íslenska rithöfunda hafa verið tekn-
ar til kennslu í þremur efstu bekkjum
grunnskóla. Sögurnar eru afrakstur
samkeppni Námsgagnastofnunar og
Samtaka móðurmálskennara um
stuttar sögur handa unglingum.
Verðlaunahöfundar samkeppn-
innar sem fram fór árið 1992 reynd-
ust vera Guðrún Kristín Magnús-
dóttir og Þórður Helgason. Jafn-
framt var mælt með fleiri sögum til
útgáfu og eiga Andrés Indriðason
og Herdís Hiibner sögur í nýútgefnu
bókunum þremur.
Andrés er sennilega þekktasti
unglingabókahöfundurinn í hópnum.
Eftir hann er sagan „Bara okkar á
milli". Álfgeiri Ebenhart Eiríkssyni
er kynntur til sögunnar og rakin
hröð atburðarás eftir að hann kemur
auga á draumadísina fyrsta daginn
í nýjum skóla. Fátt virðist ólíkt byrj-
un sögunnar og fjölda annarra. En
framhaldið leiðir annað í ljós. Höf-
undur hefur ekki aðeins leitt fram
á sjónarsviðið áhugaverðan heldur
líka fádæma ráðagóðan ungan
mann. Frásögnin tekur á sig óvænta
stefnu og eftir stendur hreint frá-
bærlega skemmtileg saga. Heimur
unglinganna er sannfærandi og þeim
sjálfum er lýst sem, jákvæðum og
margbrotnum persónum.
Þórður Helgason og Herdís
Hiibner eiga þrjár smásögur í bók-
inni „Og enginn sagði neitt". Gestur
lýsir áttræðisafmæli ömmu sinnar í
titilsögunni. Afmælisbarnið virðist
að mestu hafa misst veruleikatengsl
og afmælið virðist fremur haldið til
að leyfa afkomendum hennar að
njóta sín en gleðja hana.
En, líkt og í sögu Andrésar, koma
sögulokin á óvart. Þó hugur ömmu
virðist víðs fjarri heldur hún enn í
sönnustu tilfinninguna í brjósti sér.
Gamla konan dregur að sér óvænta
athygli um leið og hún varpar nýju
ljósi á sögu fjölskyldunnar þegar hún
upplýsir vel varðveitt leyndarmál úr
fortíðinni.
Herdís Hiibner fer óhugnanlega
nærri veruleika alltof margra ís-
lenskra barna í sögunni „Laugar-
dagskvöld". Sagan er sögð frá sjón-
arhóli Stínu. Hún segir frá dæmi-
gerðri laugardagsskemmtun for-
eldra sinna. Endurteknu blekking-
arferli og harmleik helgi eftir helgi.
Frásögnin er vel skrifuð og sláandi.
Saga Þórðar „Grímur" segir frá
því hvernig kynni unga mannsins
Böðvars Jónssonar af vinnufélagan-
um Grírni neyða hann til að horfast
í augu við veruleikann. Sú leið að
feta í fótspor föðurins er kannski
ekki lausn allra vandamála. Heimur-
inn er margbrotinn og gáfur og fjár-
munir skipta kannski ekki endilega
öllu máli.
Andrés Indriðason
Guðrún Kristín
Magnúsdóttir
Þórður Helgason
Guðrúnu Kristínu Magnúsdóttur
er samspil manns og náttúru hugleik-
ið í smásögunum fjórum í bókinni
„Sál bróðurins". Hún setur sig í spor
andlega fatlaðs drengs í Skóflunni.
Drengurinn finnur gamla skóflu í
fjöruferð og hann ákveður að gæta
hennar fyrir ógnum hafsins. En skó-
flan hverfur og hann fyllist harmi.
„Ef ég hefði ekki tekið hana hefði
hún kannski/legið í sandinum milli
stóru steinanna/í þúsund ár (bls.
13)," hugsar hann. Með skáletruðum
texta, á milli víðari frásagnar, færir
höfundurinn lesandann með árang-
ursríkum hætti í spor drengsins.
Tröllabarn segir frá sambúð
þriggja kynslóða með náttúrunni.
Tvær, sú yngsta og elsta, bera ótak-
markaða virðingu fyrir náttúruö.fl-
unum. Sú í miðið tekur þátt í að
temja hana. En óskrifuð álög minna
á smæð mannsins gagnvart mikil-
fenglegri náttúru. Höfundurinn
þekkir persónurnar og hverja hugs-
un þeirra. Samtölin eru Iíka perlur,
fallega skrifuð og varpa skýrara ljósi
á persónurnar og bakgrunn þeirra.
Eins og í Skóflunni tekur dreng-
urinn í „Sál bróðurins - steinbíts-
bróðurins" að sér dauðan hluta.
Hann gerir leifar hlýrans að bróður-
ímynd sinni og veitir þeim ástúð sem
hann sjálfur fer á mis. Sagan er
hjartnæm og tregablandin.
Sagan um Svaðilfara er ólík hinum
sögunum í bókinni. Hún hefur yfir
sér dulúðugan blæ og má til sanns
vegar færa undirtitilinn „Undarleg
saga/Ég hugsa að þú trúir henni
ekki". Guðrún Kristín gefur hestinum
Svaðilfara   mannlegar   tilfínningar.
Hann verður að keppinaut eiganda
síns um hylli konu hans. Hesturinn
fínnur til samkenndar með henni.
„Hann [Gumi] verður aldrei foli svipt-
ur frelsi fjallanna. Hann verður aldr-
ei ung kona sem er útlendingur alls
staðar. Hann er örlöglaus og skilur
ekki þrá manna og málleysingja eftir
fótfestu" (bls. 48).
Á meðan kastað virðist höndunum
til alltof margra unglingasagna í
svokölluðu jólabókaflóði er afar
ánægjulegt til þess að vita að jafn
metnaðarfullir og góðir höfundar og
þeir sem hér hafa verið nefndir skuli
sinna þessum lesendahópi. Með
verkum sínum höfða þeir til unglinga
og víkka sjóndeildarhring þeirra.
Þeir bera virðingu fyrir lesendum
sínum, og vinna verk sín af ein-
stakri natni. Höfundana ber að
hvetja til fleiri góðra verka og nefni
ég, að hinum höfundunum ólöstuð-
um, Guðrúnu Kristínu, sérstaklega.
Sögur hennar bera í senn vott um
frumleika og tilfinninganæmi sem
vart skilur nokkurn, hvorki unga eða
gamla, ósnortinn.
Frágangur bókanna er til mikillar
fyrirmyndar. Þær eru í fallegu broti,
myndir síðastnefnda höfundarins,
Jakobs Jóhannssonar og Halldórs
Baldurssonar, styðja vel við textann
og verkefnin í lokin ættu að hjálpa
kennurum við kennsluna. Ennfrem-
ur þykir mér taflan fremst í bókinni
til fyrirmyndar. Skráð er nafn nem-
anda, ástand bókar við afhendingu
og skil og ætti slíkt að skila betri
meðferð og virðingu fyrir bókunum.
Anna G. Ólafsdóttir
GUÐRÚN Ásmundsdóttir í hlutverki sínu í Leynimel 13.
Leikfélag Reykjavíkur
Frumsýnir
Leynimel 13
LEIKFÉLAG Reykjavíkur frumsýnir
gamanleikinn Leynimel 13 annað-
kvöld kl. 20. Höfundarnir eru þrír
og kölluðu sig gjarnan Þrídrang, en
það voru þeir Indriði Waage, Harald-
ur Á. Sigurðsson og Emil Thorodd-
sen. Stóðu þeir í árabil fyrir sýning-
um á försum og gamanleikjum í
Iðnó sem þýðendur, höfundar, leik-
arar og leikstjórar.
í fréttatilkynningu segir: „Leyni-
melur 13 er einn snjallasti gaman-
leikur okkar á þessari öld og gerist
í Reykjavík árið 1943. Hugmyndin
að verkinu er sótt í þá staðreynd að
á þessum árum var gífurlegur hús-
næðisskortur í Reykjavík og Alþingi
setti lög þar sem m.a. var bannað
að taka íbúðarherbergi til annaira
nota en íbúðar. Sú saga komst á
kreik að húsaleigunefndir myndu fá
heimild til að leigja ónotuð herbergi
í íbúðum fólks. K.K. Madsen klæð-
skerameistari er nýfluttur í villu sína
á Leynimel 13 þegar Alþingi setur
þessi neyðarlög, húsið hans er tekið
eignarnámi og afhent skríl af göt-
unni. Áður en varir er húsið fullt
af skrautlegum persónum."
Leikarar eru: Guðlaug E. Ólafs-
dóttir, Guðmundur Ólafsson, Guðrún
Ásmundsdóttir, Hanna María Karls-
dóttir, Jakob Þór Einarsson, Jón
Hjartarson, Karl Guðmundsson,
Katrín Þorkelsdóttir, Magnús Jóns-
son, Margrét Helga Jóhannsdóttir,
Sigurður Karlsson, Þórey Sigþórs-
dóttir og Þröstur Leó Gunnarsson.
Börn: Eyjólfur Kári Friðjófsson,
Karen Þórhallsdóttir, Kári Ragnars-
son og Tinna Marína Jónsdóttir.
Leikmynd: Jón Þórisson, búningar:
Þórunn Elísabet Sveinsdóttir, lýsing:
Ögmundur Þór Jóhannesson og leik-
stjóri er Ásdís Skúladóttir.
íslenskum flautuverk-
um vel tekið í París
FLAUTULEIKARARNIR
Guðrún Birgisdóttir og Mart-
ial Nardeau héldu fyrir
skömmu fyrstu tónleika vetr-
arins í „Cité International des
Arts" í París. Salur þessarar
alþjóðlegu listamiðstöðvar
við Signu var þétt setinn og
íslensku verkunum vel tekið.
Á efnisskránni var eingöngu
íslensk nútímatónlist og með-
al annars frumflutt verkið
„Spil" eftir Karólínu Eiríks-
dóttur. Hún var viðstödd tón-
leikana.
Rúm vika er liðin frá tón-
leikunum   þriðjudagskvöldið
13. september. Þeir hófust á
einleiksverkinu  „Rún"  eftir
Mist  Þorkelsdóttur,  sem  Guðrún
flutti qg þá Iék Martial „Lament"
eftir Áskel  Másson og „Kalais"
eftir Þorkel Sigurbjörnsson. Eftir
hlé tóku tveir dúettar við, „Spil"
eftir Karólínu, sem ekki hefur áður
Martial
Nardeau.
Guðrún
Birgisdóttir.
heyrst opinberlega, og „Handan
heimar" eftir Atla Heimi Sveinsson.
Guðrún og Martial hafa dvalist
í París í tvo mánuði, í Kjarvals-
stofu, sem er listamannaíbúð í
fyrrnefndri  miðstöð  á  móts  við
Notre   Dame-kirkjuna.  Þar
eru vinnustofur auk íbúða
og salir fyrir myndlistarsýn-
ingar  og tónleika.  Martial
segir aðsókn  á tónleikana
hafa komið skemmtilega á
óvart, þau hafi ekki getað
auglýst þá að ráði og íslensk
nútímatónlist    sé    kannski
ekki í alfaraleið, en meðal
gesta hafí verið franskt tón-
listarfók og ýmsir íslending-
ar í borginni. „Á síðustu vik-
um höfum við verið að und-
irbúa þessa tónleika, sækja
marga aðra til að endurnæra
andann og setja okkur í sam-
band við fólk sem hér starfar
að tónlist. Sumt af því þekkj-
um við síðan við vorum í París
fyrir um áratug,"  segir Martial.
Þau Guðrún kynntust einmitt á
námsárunum í borginni og Martial
starfaði þar í þrjú ár áður en þau
fluttust til Islands.
Kvikmynda-
hátíð Am-
nesty í dag
Á KVIKMYNDAHÁTÍÐ Amnesty í
Regnboganum í dag, miðvikudag,
verða sýndar þrjár myndir.
Pólsk/franska myndin Varsjá
verður sýnd kl. 17. Sviðið er Varsjá
árið 1943. Ungt par flýr eftir hol-
ræsum frá fjöldamorðunum í gyð-
ingahverfinu. Með flóttanum eru
þau ekki einungis að reyna að
bjarga eigih lífi, heldur líka nokkr-
um filmum sem eru einu heimildirn-
ar um ólýsanleg grimmdarverkin.
Breska myndin Testament verð-
ur sýnd kl. 19 og kl. 23. Myndin
sveiflast milli skáldlegra og skýr-
andi kafla og segir sögu Abenu, sem
árið 1963 innritaðist í Hugmynda-
fræðiskóla, fyrstu þjálfunarstofnun
Afríku fyrir pólitíska áróðursmenn.
Trahir eða Svik er frönsk/rúm-
ensk og verður sýnd kl. 21. Myndin
fjallar um kjör rithöfunda og ann-
arra andans manna undir ógnar-
stjórn kommúnista og afhjúpar þær
djöfullegu aðferðir sem einatt var
beitt til að ná tangarhaldi á fórn-
arlömbunum.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48