Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						26    SUNNUDAGUR 5. MAÍ 1996

MORGUNBLAÐIÐ

+

MORGUNBLAÐIÐ

SUNNUDAGUR 5. MAÍ 1996    27

JHmromSfiribito

STOFNAÐ 1913

UTGEFANDI

FRAMKVÆMDASTJÓRI

RITSTJÓRAR

Árvakur hf., Reykjavík.

Hallgrímur B. Geirsson.

Matthías Johannessen,

Styrmir Gunnarsson.

MINNKANDI

ATVINNULEYSIEN...

TÖLUR um fjölda atvinnulausra

sýna, að atvinnuleysi fer

minnkandi. í febrúar á þessu ári

voru 7.032 einstaklingar atvinnu-

lausir en í febrúar á árinu 1995

voru þeir 8.349. Þetta þýðir, að

atvinnulausum hefur fækkað um

rúmlega 1.300 manns á einu ári,

sem er verulegur árangur. Jafn-

framt kemur fram í frétt í Morgun-

blaðinu í gær, að atvinnuleysi hefur

stórminnkað á landsbyggðinni, sem

endurspeglar auðvitað þá miklu

uppsveiflu, sem nú er í sjávarút-

veginum.

Þótt þróunin sé í rétta átt veldur

það hins vegar áhyggjum, að lang-

tímaatvinnuleysi er að aukast.

Þannig voru 916 einstaklingar á

skrá í febrúar í ár, sem höfðu ver-

ið atvinnulausir í meira en eitt ár

og er það meiri fjöldi en nokkru

sinni fyrr á þessum áratug.

Reynsla okkar íslendinga hefur

verið sú á undanförnum áratugum,

að atvinnuleysi hefur gert vart við

sig, þegar að hefur kreppt í sjávar-

útvegi. Um leið og birt hefur til á

þeim vettvangi, hefur það nánast

horfið. Það er ekki víst, að svo

verði nú. Atvinnufyrirtæki hér hafa

endurskipulagt rekstur sinn frá

grunni á undanförnum árum og

fara nú mun varlegar í mannaráðn-

ingar en áður tíðkaðist. Þess vegna

má ætla, að þau fari sér hægt í

að fjölga starfsmönnum, þótt efna-

hagsbatinn sé augljós.

A undanförnum mánuðum hafa

farið fram lífleg skoðanaskipti á

milli Bandaríkjamanna og Evr-

ópubúa um ástæður þess, að störf-

um hefur fjölgað gífurlega í Banda-

ríkjunum en nánast ekki neitt í

Evrópu. Bandaríkjamenn halda því

fram, að Evrópuríkin geti mikið

af'þeim lært og að það þjóðfélag-

skerfi, sem byggt hefur verið upp

í kringum vinnumarkaðinn í Evr-

ópu, eigi mestan þátt í atvinnuleys-

inu þar. Talsmenn Evrópuríkjanna

hafa svarað því til, að fjölgun

starfa í Bandaríkjunum væri fyrst

og fremst vegna þess, að laun

væru þar skammarlega lág og það

væri fyrst og fremst í þeim geira,

sem störfum hefði fjölgað.

Róbert    Reich,    vinnumálaráð-

herra Bandaríkjanna og einn helzti

ráðgjafi Clintons Bandaríkjafor-

seta, hefur mótmælt þessu harð-

lega og segir, að skýrslur sýni og

sanni, að fjöigun starfa í Banda-

ríkjunum sé ekki sízt á því sviði,

þar sem laun eru há svo sem í

hátækniiðnaði.

Þetta eru athyglisverðar umræð-

ur og í þeim hefur t.d. komið fram,

að ráði fyrirtæki í Þýzkalandi

starfsmann er það í raun og veru

að ráða tæplega tvo starfsmenn

vegna þess, að launatengd gjöld

nema hvorki meira né minnaen

allt að 80%! Þá hefur það einnig

komið fram í þessum umræðum,

að þýzk fyrirtæki eru treg til að

fjölga starfsmönnum vegna þess,

að það er mjög erfitt að segja þeim

upp, harðni á dalnum.

Þegar við nú stöndum enn

frammi fyrir umtalsverðu atvinnu-

leysi þrátt fyrir batnandi ástand í

efnahagsmálum þjóðarinnar og

uppgang við sjávarsíðuna er

kannski tímabært að umræður

hefjist um það , hvort áþekkar

ástæður. valdi því að atvinnuleysi

er enn svo mikið hér eins og aug-

Ijósiega valda stöðugu atvinnuléysi

-í Evrópu. Skortir sveigjánleika í

atvinnulífinu hér? Er búið að hlaða

alls kyns gjöldum ofan á launa-

kostnað fyrirtækja, sefn valda því,

að þau fara sér hægar í að fjölga

stárfsfólki en élla?

Það þýðir ekkert að tala um

þessi vandamái með upphrópunum

eins og einstaka verkalýðsleiðtogar

hafa enn tilhneigingu til. Það er

þvert á móti ástæða til að brjóta

til mergjar þá spurningu, hvort

vinnumarkaðskerfið eigi við breytt-

ar aðstæður í atvinnulífinu þátt í

töluverðu viðvarandi atvinnuieysi,

og hvort breytingar á því séu for-

senda fyrir því að störfum fjölgi

enn meir en orðið er.

1 OQ   ÉG    HEF

JL £á tJ • verið     að

fjalia um umhverfi

æsku minnar. Það var

hIýttoggott.Éghafði

gaman af að tala við

þetta dómgreindar-

fulla og ræktaða alþýðufólk sem

setti mark á samfélagið og þá ekki-

sízt sjómenn sem höfðu márga fjör-

una sopið. Sum þessara samtala

hafa komizt alla leið á bók, önnur

ekki; t.a.m. þau sem ég hef verið

að vitna til undanfarna sunnudaga

í þessum pistlum.

Á þessum árum fannst mér þjóð-

félagið einkennast af heilsteyptu

fólki sem stóð undir væntingum og

manni leið vel í návist þess. Þeir

sem mest bar á höfðu yfirleitt taum-

hald á framhleypni sinni og næga

dómgreind til að átta sig á því að

Palli er ekki einn í heiminum. Hæ-

verska var eitt helzta einkenni sam-

félagsins. Fjölmiðlahasarinn var

ekki hafinn. Framtóningarnir voru

á sínum stað.

En nú er öldin önnur. Freistingar

miklar og eina leiðin til að losna

við þær að fullnægja þeim eins og

Oscar Wilde sagði.

Menn kvörtuðu lítið í gamla daga

og sjaldnast vegna sjálfs sín. Nú

kvarta margir sáran. Og ótrúlega

margir virðast haldnir miklu pf-

næmi fyrir samfélaginu. Ég hef

spurt sjálfan mig hver ástæðan sé.

Þetta er yfírleitt dómgreindargott

fólk með sterka ábyrgðartilfínningu

og aðhaldssamt sjálfsálit. Já, hvers

vegna, hef ég spurt sjálfan mig,

þolir þessi íslenzki kjarni umhverfi

sitt jafn illa og raun ber vitni? Það

skyldi þó ekki vera að ástæðuna

sé að finna í geðlæknisfræðinni,

þeim þáttum hennar sem fjalla um

siðblindu eða geðvillu, eða það sem

við getum kallað persónuleikabrest

framtóninga sem eru hér allsráð-

andi orðið og hafa ekkisízt komið

ár sinni vel fyrir borð í fjölmiðlum

og opinberu lífi. Ég er að tala um

fólk sem útlendir fræðimenn kalla

sýkópata en við gætum nefnt sið-

blindingja. Margir þeirra sækjast

eftir háum embættum og ná oft

takmarki sínu í óþökk hæverskra

áhorfenda sem hafa aðhald af dóm-

greind sinni og sjálfsvirðingu. Þessi

geðvilla eða persönuleikabrenglun

er ýmist meðfædd eða tilkomin í

HELGI

spjall

bernsku. Eitt helzta

einkenni hennar er

ófullkominn hæfileiki

til að lifa sig inní til-

finningar annarra. Til

að skilja þetta betur

hef ég að gamni mínu

skoðað rit norska geðlæknisins Ein-

ars Kringlen um þetta fyrirbrigði

og af umfjöllun hans í ritinu Psyki-

atri má ráða að helztu einkenni

þessa kvilla sem hefur orðið svo

mörgum til framdráttar í framapot-

inu eru þessi (og getur þá hver og

einn dregið sínar ályktanir):

Sýkópatar eru heldur félagslynd-

ir og þurfa samfélag til að spóka

sig í. Þeir eru algjör andstæða fólks

sem á við taugaveíklun að stríða.

Það er oft heft, þjáist af sektar-

kennd og ótta. Sá sem þjáist af

geðvillu er gjörsamlega laus við

sektartilfinningu og ótta. En Kring-

len segir að sýkópatinn þurfí ekki

að þjást af neinni raunveruleika-

brenglun. Hann er fljótráður og

getur verið árásargjarn, en þó eink-

um yfirborðslegur í tilfinningasam-

böndum. Hann getur verið erfiður

í umgengni og öðrum vandamál;

en þó stundum verið hlýr og sjar-

merandi án þess að ná sterku til-

finningasambandi við neinn. Hann

skammast sín ekki og er sérfræð-

ingur í að afla sér yfirborðslegra

vinsælda hjá öðru fólki. Hann helzt

sjaldnast lengi í sama starfi. Hann

getur heillað aðra uppúr skónum

einsog sagt er og notað þá, stundum

einnig kynferðislega. Hann er fyrst

og síðast drottnunargjarn og sækist

eftir völdum yfir öðrum. Hann leit-

ar gjarnan að veikum blettum á

öðru fólki og ræðst á andstæðinginn

þarsem hann er veikastur fyrir.

Þannig getur hann oft drottnað

yfir umhverfi sínu þvíað enginn

hefur sérstakan áhuga á því að

veiku blettirnir séu afhjúpaðir.

Sjálfsálit sýkópatans getur verið

allt að því takmarkalaust og í vald-

astreði sínu notar hann annað fólk

einsog hann getur og lætur sér fátt

um finnast þótt tilgangurinn helgi

meðalið ef það yrði til þess að tak-

markinu væri náð. Hann þarf helzt

alltaf að vera í sviðsljósinu. Hann

þarf því á öðru fólki, en þó einkum

samfélagi, að halda, en er fremur

þiggjandi en veitandi. Hann getur

þjáðst af tilfmningakulda og er sér-

fræðingur í hagsmunavináttu.

Djúp, ræktuð og fórnfús vinátta er

honum framandi. Hann er öðrum

fremur sjálfhverfur og hömiulaus í

sjálfsdýrkun sinni þótt hann geti

haft sérstakt lag á því að breiða

yfir þetta dekur. Hann getur því

náð vinsældum og komizt langt,

einsog sagt er. Samfélagið kallar

oft, þótt ótrúlegt sé, á þetta and-

samfélagslega . fyrirbrigði. Enginn

veit skýringuna á þessari þjóðfé-

lagslegu klikkun. Stundum má

rekja hana til þess að hún sér ekki

við sýkópatanum þvíað hann er

bæði gáfaður og útsmoginn og get-

ur kjaftað sig inná hvemsem er,

svo notað sé hversdagslegt tungu-

tak.

En stundum á skýringin rætur í

sjúklegum þáttum samfélagsins.

Höfundar Oxford Textbook of Psyc-

hiatry tala um "anti-social persona-

lity" þegar þeir fjalla um siðblindu

eða geðvillu. Samfélag sem ber slík

fyrirbrigði á gullstól hlýtur sjálft

að þjást af einhvers konar veru-

leikafirringu; blekkingu. Það virðist

ekki hafa neinn áhuga á þeim fjölda

fólks sem sinnir störfum sínum af

dómgreindarfullri alúð og reynir að

þola sitt ofnæmi möglunarlaust.

Það undrast, það hneykslast en það

skortir það sjálfstraust, það

samvizkuleysi, sem gæti stöðvað

sigurgöngu sýkópatanna. Það hefur

sterkt aðhald af sjálfu sér, dóm-

greind sinni og sjálfsgagnrýni, eigin

ótta og öryggisleysi. En það er

geðugur ótti og manneskjulegt ör-

yggisleysi.

„Venjulegt" fólk stendur svo á

milli þessara hópa og heldur að það

ráði ferðinni; myndi svonefnt al-

menningsálit. En það er rangt.

Framtóningarnir ráða ferðinni í

þessu oddaflugi.

En spyrja má að lokum hvort

ofnæmi þessa ágæta íslenzka sam-

félagskjarna megi ekki rekja til

fyrrnefnds áreitis sem er auðvitað

magnaðra í fámennu þjóðfélagi en

fjölmennu, þótt sömu persónugerðir

séu þar á ferð ekkisíður en í okkar

litla samfélagi. Sívaxandi óþol

þessa fólks er aðminnstakosti eitt

helzta einkenni þess skrípaleiks sem

alltaf er verið að setja upp öðru

hverju á íslenzka litlasviðinu(l)

M.

TVÖ LANDSSVÆÐI í

Bandaríkjunum hafa,

eins og kunnugt er, ver-

ið eins konar uppvaxtar- .

svæði fyrir hátækniþró-

un og hugbúnaðargerð

heimsbyggðarinnar síð-

asta einn og hálfan ára-

tug eða svo. Þau er að finna í Kaliforníu

og Boston. Þar hafa ævintýrin gerzt í

bandarískum tölvu- og hátækniiðnaði. Þar

varð Apple-fyrirtækið til í bílskúr eins og

frægt er orðið og fjölmörg önnur heims-

kunn tölvu- og hátæknifyrirtæki. Þar hafa

safnast saman færustu vísindamenn • og

sérfræðingar og notið þess að starfa í

hvetjandi og skapandi andrúmslofti. Þessi

hópur manna ásamt djörfum og stórhuga

fjárfestum hafa ráðið úrslitum um, að

Bandaríkjamenn eru ráðandi í hátækni-

ogtölvuiðnaði.

í brezka dagblaðinu Financial Times var

frá því skýrt í gær, föstudag, að nú hefðu

þessir hátæknikjarnar í Bandaríkjunum

eignast nýjan keppihaut. Það þarf kannski

engum að koma á óvart - og þó - að

þessi nýi keppinautur er ísrael. A nokkrum

árum hefur risið þar upp hátækniiðnaður,

sem sækir óðum á hina bandarísku keppi-

nauta. Hvað veldur því, að ísraelsmönnum

tekst aðná slíkum árangri?

Ein ástæðan er sú, að mikill fjöldi há-

menntaðra Gyðinga hefur flutt til ísraels

á undanförnum^ árum m.a. frá Rússlandi.

Stjórnvöldum í ísrael tókst að skapa þess-

um sérmenntuðu mönnum umhverfi, þar

semþeir fengu tækifæri til að nýta þekk-

. ingu sína til nýsköpunarverkefna, með því

annars vegar að leggja fram fjármuni úr

almannasjóðum til að koma þeim af stað

og hins vegar með því að laða erlent

áhættufjármagn að þessari nýju auðlind -

hinum aðfluttu hámenntuðu Gyðingum -

með þeim árangri, að hátækniiðnaður

blómstrar nú í ísrael. Jafnframt hafa ísra-

elsk stjórnvöld lagt mikla áherzlu & að

leggja fram umtalsvert fjármagn til rann-

sókna- og vísindastarfa, sem smátt og

smátt hafa skilað sér í raunverulegri ný-

sköpun í ísraelsku atvinnulífi.

Þessi litla saga er umhugsunarefni fyrir

okkur íslendinga. Við höfum áratugum

saman leitað að nýjum atvinnugreinum til

þess að auka fjölbreytni í atvinnulífi okk-

ar. Við höfum lagt fram mikla fjármuni

til þess að laða erlend stóriðjufyrirtæki að

landinu með því að bjóð.a raforku á hag-

stæðu verði en með litlum árangri. Segja

má, að fyrst nú á síðustu árum hafí það

gerzt, að ferðaþjónustan hefur allt í einu

komið fram á sjónarsviðið, sem umfangs-

mikil atvinnugrein og höfðu þó fæstir trú

á því framan af, að það gæti nokkru sinni

orðið.

Á hátíðisdögum tala forsvarsmenn þjóð-

arinnar um það, að mesta auðlind okkar

sé fólgin í velmenntuðu fólki. Hins vegar

höfum við lítið gert til að virkja þá auð-

lind. Landsmenn hafa sýnt rannsókna- og

vísindastarfí lítínn áhuga. FjárframlÖg tíl

þeirra hafa verið takmörkuð. Ein versta

afleiðing þess er sú, að ungir, hámenntað-

ir íslendingar, sem koma heim að námi

loknu, fá ekki vinnu og verkefni við sitt

hæfi. En um leið og þeir gera þau mistök

að flytja heim í nokkur ár missa þeir af

lestinni í öðrum löndum, þar sem sam-

keppnin er gífurlega hörð.

Þjóðin hefur ekki haft raunverulega trú

á því, að fjárfesting í rannsókna- og vís-

indastarfsemi skili sér í framtíðinni. Þess

vegna hefur þetta verið gert með hang-

andi hendi. Og það hefur ekki verið jarð-

vegur til þess að auka skilning á þeim

möguleikum, sem hér eru fyrir hendi. Til-

tölulega fámennur hópur manna, fyrst og

fremst í Háskóla íslands, hefur haldið

uppi þrotlausri baráttu við að opna augu

fólks fyrir þessum tækifærum, en þeir

hafa yfirleitt talað fyrir daufum eyrum.

Hugsanlegt er, að á síðustu árum og

jafnvel síðustu misserum hafi andrúmið

verið að breytast og skilningur að vaxa á

því að virkjun þeirrar auðlindar, sem býr

REYKJAVIKURBREF

Laugardagur 4. maí

í þekkingu og menntun ungu kynslóðarinn-

ar, geti skilað mikilli ávöxtun. Það eru

ekki sízt ævintýri í tölvuheiminum, sem

hafa skapað hér nýjan jarðveg. Ævintýrið

í Oz, tölvufyrirtæki, sem eriendir aðilar

meta á milljarð króna, umsvif Friðriks

Skúlasonar, sem vill litið tjá sig um þau

á opinberum vettvangi, hvoru tveggja hef-

ur opnað mönnum sýn inn í nýjan heim

og þau tækifæri, sem við kunnum að eiga

þar. Hér má líka nefna vel heppnaða starf-

semi Marels, hátæknifyrirtækis, sem starf-

ar á afmörkuðu sviði, en hefur náð miklum

árangri.

Frásagnir af þeim árangri, sem ísraels-

menn hafa náð, vekja upp áleitnar spurn-

ingar um það, hvort við Islendingar höfum

ekki í raun og veru allar aðstæður til að

skapa hér lítinn ævintýraheim hátækni-

og hugbúnaðarfyrirtækja. Við eigum nýja,

dugmikla kynslóð fólks, sem hefur sótt sér

menntun í beztu háskóla hins vestræna

heims. Við eigum unga athafnamenn, sem

hafa sýnt í verki, að þeir geta ekki síður

en aðrir hazlað sér völl í heimi hugbúnað-

ar og hátækni. Þetta unga fólk starfar í

umhverfi, sem einkennist af góðri menntun

og blómlegri menningu. Hvað vantar?

Hvetjandi

umhverfi

ÞEIM, SEM HAFA

numið og starfað

við fremstu háskóla

á Vesturlöndum ber

saman um, að það,

sem fyrst og frémst skorti á sé uppörv-

andi og hvetjandi umhverfí og kannski að

einhverju leyti nálægð við uppsprettur

nýrra hugniynda.

Háskóli Islands á að geta verið slík

hugmyndauppspretta, þar sem saman

koma og starfa lifandi og frjóir vísinda-

menn og hugsuðir, sem tengjast fslenzkum

hátækni- og hugbúnaðarfyrirtækjum. En

Háskóli íslands verður ekki miðpunktur

slíkrar byltingar á meðan skólinn greiðir

prófessorum laun, sem eru til skammar

og fær ekki lengur kennara til að starfa

við slík kjör.

Hér skortir fjármuni eða öllu heldur

vilja og skilning á því, að það skili sér

síðar rheir að setja verulega fjármuni í að

efla rannsókna- og vísindastarf í tengslum

við Háskóla íslands og skapa hátækni- og

hugbúnaðarfyrirtækjum það umhverfí,

sem er nauðsynlegt til þess að slík starf-

semi geti þrifizt og náð flugi.

Grundvallaratriði er stefnumörkun af

hálfu Alþingis. Hún þarf ekki einungis að

ná til vísinda- og rannsóknastarfsemi við

háskólann. Hún þarf einnig að beinast að

því að tryggja starfsgrundvöll fyrir há-

tækni- og hugbúnaðarfyrirtæki. Og þá

má spyrja: Hafa þau ekki slíkan starfs-

grundvöll? Hvað stendur í vegi fyrir því,

að þau geti blómstrað? Svarið er, að ís-

lenzka ríkið stendur ekki sízt í vegi fyrir

því. íslenzka ríkið hefur stóraukið umsvif

sín í þessari grein atvinnulífsins. Eins og

Morgunblaðið hefur áður sagt: Á sama

tíma og ríkið hefur dregið úr umsvifum

sínum á flestum sviðum atvinnulífsins hef-

ur það aukið þátttöku sína í atvinnustarf-

semi á nýjum sviðum, sérstaklega í fjar-

skiptum og hugbúnaðargerð án þess, að

nokkur hafi tekið eftir því eða tekið

ákvörðun um það og áreiðanlega án þess,

að Alþingi og ríkisstjórn hafi veitt því eftir-

tekt eða vilji hafa það svo.

Eitt af því, sem kemur í veg fyrir að

íslenzk hugbúnaðarfyrirtæki nái fótfestu

er sú staðreynd, að svo mikil hugbúnaðar-

gerð fer fram í opinberum fyrirtækjum,

stofnunum og hálfopinberum fyrirtækjum

að litlu einkafyrirtækin, sem eru að reyna

fyrir sér, komast hvergi að. Samkeppnis-

staðan er vonlaus frá upphafi. Þessum

aðstæðum þarf að breyta. Burt með ríkið

úr fjarskiptastarfsemi og hugbúnaðargerð!

Þegar ungir athafnamenn á þessu sviði

koma alls staðar að lokuðum dyrum eða

standa frammi fyrir tröllauknum ríkisfyrir-

tækjum eða opinberum og hálfopinberum

stofnunum eiga þeir enga möguleika nema

þeir geti annars vegar fundið svið, sem

hinir opinberu aðilar hafa ekki komið auga

á eða starfi fyrst og fremst á erlendum

vettvangi, þangað sem íslenzka ríkið hefur

ekki teygt anga sína. Þetta er ekki hvetj-

andi starfsumhverfi heldur letjandi.

Þótt flest sé ólíkt með ísraelsríki og

íslandi höfum við þó átt vissa hluti sameig-

inlega á undanförnum áratugum. Bæði

ríkin áttu t.d. í harðvítugri viðureign við

SÓLSETUR VIÐ KOPAVOG

óðaverðbólgu á nánast sama tímabili í tvo

áratugi. Bæði ríkin eiga dugmikið og vel-

menntað fólk. Hins vegar er auðvitað ljóst,

að sú mikla hernaðarstarfsemi, sem Isra-

eismenn hafa haldið uppi, hefur átt mikinn

þátt í uppbyggingu á hátækniiðnaði í land-

inu. Það er alkunna, að ný tækni á sviði

hernaðar og geimrannsókna hefur hvað

eftir annað leitt til annarrar atvinnustarf-

semi, sem á ekkert skylt við hernað eða

geimferðir. Þetta er áreiðanlegur þáttur í

því hve langt Bandaríkjamenn hafa náð á

þessu sviði.

Morgunblaðið hefur yfírleitt ekki hvatt

til afskipta stjórnvalda af atvinnulífi og

gerir ekki. Það eru hins vegar augljós rök

fyrir því, að íslenzka ríkið auki með sama

hætti og ísraelsmenn hafa gert, fjárfram-

Iög til rannsókna- og vísindastarfa og jafn-

framt að Alþingi og ríkisstjórn geri þær

ráðstafanir, sem þarf til þess að auka svig-

rúm þeirra litlu einkafyrirtækja, sem eru

að reyna að skapa sér rekstrargrundvöll,

ekki sízt á sviði hátækni, hugbúnaðargerð-

ar og fjarskipta. Ef þetta yrði gert með

afdráttarlausum hætti mundi það skapa

alveg nýja stöðu á þessum markaði hér.

FYRSTA SKREF

ið í átt til nýrrar

stefnumörkunar   á

Toppfundur

um hátækni    þeVsu"ivíöT«ttí að

vera það, að stjórn-

málamenn og embættismenn setjist niður

og hlusti á skoðanir og sjónarmið vísinda-

manna og athafnamanna. Það er fullt til-

efni til, að efnt verði til eins konar topp-

fundar um íslenzka hátækni, þar sem sam-

an komi annars vegar stjórnmálamenn,

ráðherrar og alþingismenn, svo og emb-

ættismenn, og hins vegar vísindamenn,

kennarar við háskólann og forystumenn

fyrirtækja, ríkisfyrirtækja og einkafyrir-

tækja, stórra og smárra, til þess að ræða

viðhorfin og hvaða aðstæður þarf að skapa

til að háskólamennirnir og athafnamenn-

irnir fái að njóta sín.

í kjölfarið á slíkum toppfundi um há-

tækni þarf Alþingi að komast að niður-

stöðu um almenna stefnumörkun og taka

ákvarðanir um aukin fjárframlög til vís-

inda- og rannsókna og hugsanlega að

beina einhverju af því fjármagni, sem nú

er til í atvinnuvegasjóðum, sem ríkið á

hlut að, í nýjan farveg, sem gæti orðið

bakhjarl nýrra fyrirtækja á þessu sviði.

Það er ljóst, að reynsla ísraelsmanna er

sú, að leggi þeir fram fé af sinni hálfu

eru möguleikar á erlendu áhættufjármagni

þeim mun meiri. Þetta er kannski að ein-

hverju leyti eins og í kvikmyndagerðinni,

þar sem innlent fjárframlag er forsenda

fyrir því, að erlendir aðilar leggi fjármagn

í íslenzkar kvikmyndir.

Loks er nauðsynlegt að kynna erlendum

fjárfestingarsjóðum, sem sérhæfa sig í að

leggja fram áhættufjármagn í ný fyrir-

tæki, þá almennu möguleika, sem hér eru

fyrir hendi.

Að öðru leyti á að láta vísindamennina

og athafnamennina um uppbyggingu á

þessari nýju atvinnugrein.

Það þykir gott í öðrum löndum, ef eitt

til tvö fyrirtæki rísa og eiga sér framtíð

af tíu, sem stofnuð eru. Þeir, sem fara af

stað með fyrirtæki, sem misheppnast,

safna oft mikilli reynslu, sem nýtist þeim

vel í næstu tilraun. Stundum njóta aðrir-

ávaxtanna eins og Stöð 2 er glöggt dæmi

um hér á landi. Við erlenda viðskiptahá-

skóla er nemendum kennt að líta á at-

hafnamenn, sem taka mikla áhættu, sem

brautryðjendur í atvinnulífi en ekki sem

misheppnaða viðskiptajöfra. Taki enginn

áhættu, jafnvel þótt hún leiði til gjald-

þrots, verður ekkert nýtt til. Með þessu

hugarfari eigum við að skoða tilraunir

nýrra manna til að ryðja nýjar brautir,

þótt þeim mistakist á stundum.

Á undanförnum árum og áratugum hef-

ur öll starfsorka stjórnvalda farið í að leysa

aðkallandi vandamál verðbólgu og at-

vinnulífs. Nú er staðan gjörbreytt. Við

búum við litla verðbólgu og stöðugleika í

efnahagsmálum. Nú hafa Alþingi og ríkis-

stjórn og raunar stjórnmálaflokkar einnig

alla möguleika á að beina athygli sinni

að nýjum þáttum þjóðlífsins og framtíð-

inni. Það skortir mjög á, að þau málefni,

sem hér hefur verið drepið á, hafi verið

tekin til umræðu á vettvangi stjórnmál-

anna. Það er hins vegar tímabært að

stjórnmálamennirnir horfí til nýrra átta.

Morgunblaðið/Róbert Fragapane

„Frásagnir af

þeim árangri, sem

Israelsmenn hafa

náð, vekja upp

áleitnar spurning-

ar um það, hvort

við Islendingar

höfum ekki í raun

og veru allar að-

stæður til að

skapa hér lítinn

ævintýraheim há-

tækni- og

hugbúnaðar-

fyrirtælqa."

•r-

i-

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
26-27
26-27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52