Tķmarit.is
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

and  
M T W T F S S
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
Morgunblašiš

						10  SUNNUDAGUR 28. FEBRÚAE 1999
w
MORGUNBLAÐIÐ
Síðan íslendingar
hættu hvalveiðum hef-
ur umræðan um að
hefja veiðar á ný fengið
byr undir báða vængi
með jöfnu millibili, en
íslendingar allan tím-
ann verið tvístígandi.
Nú bíða menn eftir því
hvort alþingismenn
taki að þessu sinni af-
dráttarlausa afstöðu
með eða á móti hval-
veiðum, en málið er
rætt á Alþingi þessa
dagana. Að því er Hild-
ur Friðriksdóttir
kemst næst eru tals-
menn samtaka hér á
landi, sem hafa látið
skoðanir sínar í ljós, al-
mennt ekki á móti hval-
veiðum til frambúðar,
en telja að fyrst verði
------------------------------------------------------------------7----------
að kynna málstað Is-
lendinga erlendis.
TILLAGAN, sem ligg-
ur nú fyrir Alþingi, um
að hefja hvalveiðar á
ný er ekki sú fyrsta
þess efnis, en Siv Frið-
leifsdóttir einn flutn-
ingsmannanna telur, að þingmenn
hafi aldrei verið nær því að ná niður-
stöðu í málinu.
„Eg vona að sú afstaða verði tek-
in, að við upphefjum ákvörðun Al-
þingis sem var tekin á sínum tíma
og varð til þess að við hættum hval-
veiðum. Sú ákvörðun hefur alltaf
háð okkur. Nú eru menn svolítið að
togast á um hversu afdráttarlaus
textinn í þingsályktunartillögunni
eigi að vera, því deildar meiningar
eru um hvernig hagsmunum okkar
er best fyrir komið."
Siv segir að verði ákvörðun tekin
um hvalveiðar þurfi kynning að fara
fram samhliða. Hún líkir þessu við
það þegar íslendingar færðu fisk-
veiðilandhelgina út í 200 mílur, þá
hefði ekki þýtt að fara fyrst til er-
lendra stjórnvalda og spyrja hvort
það yrði ekki í lagi. Þá hefðu auðvit-
að komið fram mjög harkaleg við-
brögð. „Þetta er skref sem þarf að
taka og útskýra um leið fyrir stjórn-
völdum helstu viðskiptalanda okkar,
hvers vegna við erum að hefja hval-
veiðar. Við lifum á því að nýta nátt-
úruauðlindir okkar og þá á ekki að
undanskilja hvalinn frekar en eitt-
hvað annað."
Hún kveðst ekki eiga von á því, að
þær spár muni ganga eftir að mark-
aðir verði fyrir áfalli ef hvalveiðar
hefjast á ný. Það hafi ekki sýnt sig
hingað til, svo sem þegar vísinda-
veiðar stóðu yfir 1986-89, en þá hafi
sömu aðilar verið með hávær rök um
að markaður okkar myndi fara illa
og ferðaþjónustan tapa. „Meira að
segja jókst ferðaþjónustan um 30%
á þessu tímabili," sagði hún. Hugs-
anlega fáum við eitthvert högg á
mörkuðum en hún telur að það verði
óverulegt.
Mismunandi sjdnarmið
Þeir sem styðja hvalveiðar vísa í
vísindarannsóknir en samkvæmt
þeim er talið óhætt að veiða tak-
markaðan fjölda hvala af ákveðnum
tegundum. Rök þeirra hníga einnig
að því að með áframhaldandi hvala-
friðun muni hvalurinn éta það mikið
af físki, að hann verði kominn í veru-
lega samkeppni við íbúa landsins. Þá
er einnig vísað í Ríó-sáttmálann frá
1992, þar sem þjóðir heims skrifuðu
undir, að ríki heims eigi að stuðla að
sjálfbærri þróun og sjálfbærri nýt-
ingu auðlinda heims.
I
l
Morgunblaðið/RAX
Togast á um
HVALINN
Hvaða áhrif hefði það
haft á ákvörðun um ís-
landsferð ef íslendingar
væru hvaðveiðiþjóð?
Ferðamenn á leið úr landi spurðir álits í
könnun Ferðamálaráðs sumarið 1997.
Engin áhrif
zja/<j
29%
-Mjög
neikvæð
25%
Frekar neikvæð
Mjög/f rekar jákvæð
Veitekki7%

I
Þeir sem eru andvígir hvalveiðum
óttast að umhverfisverndarsinnum
takist með áróðri sínum að telja fólk
á að sniðganga íslenskar sjávarfurð-
ir og eyðileggja mikilvæga markaði.
Rætt er um hótanir um viðskipta-
bann á ísland og á undanförnum ár-
um hafa menn einnig horft í ríkara
mæli til ferðaþjónustunnar. Þeir
benda á vaxandi vinsældir hvala-
skoðunar, hún sé arðbær atvinnu-
grein, sem eigi ekki samleið með
hvalveiðum.
Veiðar ekki útilokaðar
um alla framtíð
Af umfjöllun og svörum tals-
manna hagsmunaaðila má skilja að
fæstir virðast útiloka hvalveiðar um
ókomna framtíð. Hins vegar hafa æ
oftar heyrst þær raddir á síðustu
mánuðum og árum, að nauðsynlegt
sé að kynna sjónarmið íslendinga,
að tímasetningin skipti máli, sem og
heildarhagsmunir þjóðarinnar allr-
ar.
Kristján Loftsson forstjóri Hvals
hf. er orðinn langþreyttur á hiki
stjórnmálamanna, enda hefur hval-
veiðifloti hans legið við bryggju frá
því veiðum var hætt árið 1989. „Ég
er ekkert á móti því að senda menn
út af örkinni til að heimsækja rikis-
stjórnir í Evrópu og Bandaríkjunum
og tilkynna hvað stjórnvöld hér
hyggist gera. Menn verða hins veg-
ar að ákveða hvað þeir ætla að gera
áður en þeir hefja kynningu. Það
þýðir ekkert að tala og tala og
kynna eitthvað sem enginn veit hvað
er," segir hann.
Kristján leggur áherslu á að það
hljóti að vera lífsnauðsynlegt að
veiða hvali til þess að þeir fjölgi sér
ekki um of, ef stofnarnir á annað
borð þoli veiðar. Verið sé að setja
kvóta á alla fiskistofna vegna of-
veiði,   en   þarna   séu   „stórtækar
ryksugur á ferð". Auk þess skapi
veiðarnar atvinnu og tekjur. „Einnig
verður að athuga að umhverfis-
verndarsinnar og þeir sem eru and-
snúnir hvalveiðum láta ekki hér
staðar numið. Þeir eru andvígir fisk-
veiðum og kalla trollið til dæmis
„fallhlíf dauðans". Þeir munu því
stoppa fiskveiðar líka, ef ekkert
verður að gert."
Á ráðstefnu hér á landi í mars
1997 skýrði Trond Bj0rndal prófess-
or við Viðskiptaháskólann í Bergen
frá því, að tekjur norskra hvalveiði-
manna af hverju veiddu dýri hefðu
lækkað um nær helming frá því að
veiðarnar hófust á ný árið 1993.
Verðið þá hafi að vísu verið hátt
vegna skorts á hvalkjöti, en einnig
sagði að verð hefði lækkað um helm-
ing milli áranna 1996 og 1997. Krist-
ján Loftsson kveðst ekki hafa neinar
áhyggjur af þessum þætti. „Hval-
veiðar er góður atvinnurekstur, ann-
ars væru menn ekki í þessu," sagði
hann.
Menn óttast viðbrögð erlendis
Fyrr í þessum mánuði varaði Jon
Yard Arnason, formaður Amerísk-
íslenska verslunarráðsins, við að
áhrif neikvæðrar umræðu í Banda-
ríkjunum myndu vega þyngra en
hugsanlegur efnahagslegur ávinn-
ingur Islendinga af veiðunum.
Ræddi  hann  um  hugsanlegt við-
skiptabann á íslenskar vörur og
sagði tímasetninguna þar að auki
vera óheppilega, þar sem samstarf
þessara þjóða stæði yfir vegna
landafundanna miklu. Einnig hefði
ísland fengið mikla kynningu vegna
flutnings Keikós til landsins. „Þetta
er því varia rétti tíminn til þess að
taka ákvörðun um að leyfa hvalveið-
ar á ný burtséð frá því hvort rökin
að baki ákvörðuninni eru góð og gild
eður ei," sagði Arnason.
Einar Benediktsson, fram-
kvæmdastjóri Landafundanefndar,
sem hefur langa reynslu af því að
verja hagsmuni íslendinga af nýt-
ingu auðlinda hafsins, telur sömu-
leiðis, að viðskiptahagsmunir séu í
JÓHANN Sigurijónsson, forstjóri
Hafrannsóknastofnunar, hefur
komið að hvalveiðimálum og
hvalarannsóknum um tveggja ára-
tuga skeið. Einnig var hann sendi-
herra og aðalsamningamaður Is-
lands í fiskveiðimálum á árunum
1996-98.
Jóhann segir að verði hvala-
stofnarnir látnir vaxa upp í það
sem þeir voru áður en veiðar
hófust telji íslenskir vísindamenn
að afrakstur þorskstofhsins muni
minnka umtalsvert til langs tíma
litið.
Hann segir að Hafrannsókna-
stofnunin og starfsmenn hennar h'ti
á hvali sem nýtanlega auðlind í
samkeppni við aðra nyijastofna
okkar. Hann kveðst jafturamt
skilja mikilvægi þess að auka á
fjölbreytni f atvinnulífinu. Á það
hafi réttilega verið lögð áhersla
um áratuga skeið. „Samt eru
fiskafurðir ennþá um 70% af vöru-
lítflutningi iandsins. Ef við ætlum
að renna á rassinn f þessu máli lfst
Hvalaskoðun og
hvalveiðar geta vel
farið saman
mér ekki á framtíðina."
Hann tekur fram, að vissulega
muni menntun, tækniþekking og
njrjar greinar svo sem Ifftækni
skapa aukna fjölbreytni, en menn
megi ekki gleyma því, að Islend-
ingar séu matvælaframleiðendur.
Að baki því liggi auðug fiskimið
okkar og sérþekking í sjávarút-
vegi. Vaxtarbroddur í atvinnulffi
sé oftar en ekki í tengslum við
sjávarútveginn. Hann tekur sem
dænii, að útflutningur á hátækni
hafi ekki síst náð flugi í greinum,
sem snúi að sjávarútvegi, svo sem í
tölvugeiranum.
Spurður hvort hvalveiðar og
hvalaskoðun geti farið saman telur
hann svo vcra, en segir að komi til
veiða þurfi að takmarka þær við
svæði líkt og svæðalokanir í fisk-
veiðum.
Viðhorfið að breytast
Jóhann telur að hugtakið „sjálf-
bær nýting" sé" að öðlast fastari
sess í samfélagi þjdða og eigi eftir
að styrkja okkur í framtíðinni.
Með Rfó-sáttmálanum frá árinu
1992 skrifuðu þjóðir heims undir
sáttmála, þar sem tekið er fram, að
rfkjum beri að stuðla að sjálfbærri
i
I
!f
					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4
Page 5
Page 5
Page 6
Page 6
Page 7
Page 7
Page 8
Page 8
Page 9
Page 9
Page 10
Page 10
Page 11
Page 11
Page 12
Page 12
Page 13
Page 13
Page 14
Page 14
Page 15
Page 15
Page 16
Page 16
Page 17
Page 17
Page 18
Page 18
Page 19
Page 19
Page 20
Page 20
Page 21
Page 21
Page 22
Page 22
Page 23
Page 23
Page 24
Page 24
Page 25
Page 25
Page 26
Page 26
Page 27
Page 27
Page 28
Page 28
Page 29
Page 29
Page 30
Page 30
Page 31
Page 31
32-33
32-33
Page 34
Page 34
Page 35
Page 35
Page 36
Page 36
Page 37
Page 37
Page 38
Page 38
Page 39
Page 39
Page 40
Page 40
Page 41
Page 41
Page 42
Page 42
Page 43
Page 43
Page 44
Page 44
Page 45
Page 45
Page 46
Page 46
Page 47
Page 47
Page 48
Page 48
Page 49
Page 49
Page 50
Page 50
Page 51
Page 51
Page 52
Page 52
Page 53
Page 53
Page 54
Page 54
Page 55
Page 55
Page 56
Page 56
Page 57
Page 57
Page 58
Page 58
Page 59
Page 59
Page 60
Page 60
Page 61
Page 61
Page 62
Page 62
Page 63
Page 63
Page 64
Page 64