Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1970, Blaðsíða 24

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1970, Blaðsíða 24
GÍSLI GESTSSON HVALBEINSSPJALD MEÐ KROSS- FESTINGARMYND Fyrir nokkru kom Emil Ásgeirsson, bóndi í Gröf í Hrunamanna- hreppi, í Þjóðminjasafnið; þar tók hann upp úr föggum sínum óvenjulegan hlut. Það var fornlegt hvalbeinsspjald, slétt á bakhlið, en að framan var skorin á það krossfestingarmynd. Myndin er lágt upphleypt, álíka og brúnir spjaldsins, sem mynda ramma um hana. Spjaldið er að hæð 22 sm, breidd efst 15 sm og neðst 16 sm, þykkt 0,7 sm — 1,2 sm, ekki mjög nákvæmt skorið. Ramminn er tvístrik- aður, og koma þá fram þrjár rendur, og er miðröndin breiðust. Minnir þetta dálítið á blindþrykkingu á bókarspjaldi. Gat hefir verið í gegnum miðjan rannnann efst, eflaust til að hengja spjaldið á nagla, en nú er þar komið skarð vegna slits. Ekki er unnt að sj á hvort gatið hefir verið á spjaldinu frá upphafi. Á spjaldinu er upphleypt krossmark, og er krossinn ekki alveg á því miðju, og auk þess hall- ast hann lítið eitt. Armar krossins eru 1,1 sm—1,3 sm á breidd. Þver- álmurnar eru mislangar, hin hægri1 4,7 sm, en hin vinstri 5,2 sm. Álman ofan þvertrés er aðeins 2,4 sm löng, en stofn trésins neðan þverálmu er 13,3 sm hár. Á krossinum er Kristsmynd, og ber Kristur þyrnikórónu og einfalt lendaklæði, borða, sem leggst á misvíxl framan á líkamanum. Fætur eru samhliða, en þó liggur hægri il á vinstri rist og eru fætur negldir á krosstréð með einum nagla. Kristur er með stuttklippt hökuskegg, rakaður í kringum munninn; hann ber ekki geislabaug. Sitt til hvorr- ar hliðar við krossinn standa María og Jóhannes. Þau eru bæði með geislabauga, í skósíðum klæðum með miklum, en dálítið stirðlegum fellingum. María stendur til hægri handar Kristi. Yzt klæða er hún í skikkju, sem virðist vera með áfastri hettu og er skikkjan tekin saman undir höku. Undir skikkjunni sést kyrtill, en þó er þetta óljóst og renna klæðin nokkuð saman á myndinni. María virðist vera með bera arma, hún leggur hendur saman á brjósti. Jóhannes er líkt klæddur og María, en fellingarnar í klæðum hans eru einfaldari. 1 Hér er hægri og vinstri notað eins og í skjaldarmerkjafræði, eða miðað við Kristsmyndina, hægri hönd Krists er þá negld á hægri arm krossins.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.