Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Heimskringla

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Heimskringla

						
Opio á kveldin tíl kl. 8.30
Þ»gar
Tennur
Þurfa
AtSgerSar
Sjáið   mig
DR. C. C. JEFFREY
"Himi   varkári   tannlæknir"
Cor. Lofcan Ave. oif Maln St.
SLATTUVÉLA- OG BINDARA-
PARTAR ALLS KONAR
Blndara   St'Klildkiir,   hver ------------  $7.50
SIAttiivéla   Hnlfnliifi   (2.-,>   -   -   -   -     1.75
llinilnni   Hnifbloð   (28)......     1.75
SlAttuvY-ln   llnlfar,   hver   -----    2.75
Btndnra   Hntfar,   liver   ------    ;t.25
SIAttuvela  i>k   Itln iln rn   l.unnlx  -  -    0.35
(.unril    l'lati-s   (2.-)   --------     1.50
Sendií eftir vorri nýju Veroskrá.—V*r
seljum  allskonar verkfæri  og  vélparta.
THE JOHN F. McGEE C0.
79 Henry Ave.,               WINNIPEO
XXXII. AR.
WINNIPEG, MANITOBA. 13. JCNl 1918
NÚMER 38
GuSmundur  Luðvík Ottenson,
sonur Mr. og Mrs. Nikulás Otten-
son í River Park, er særSur á
vestur-vígstöSvunum. FöSur hans
barst svo hljóSandi símskeyti
sunnudaginn 2. þ.m.: GuSmund-
ur LúSvík Ottenson særSist 22.
maí, fékk skot í bakiS, er nú á
bráSabirgSa hjúkrunarstöS nr. 3.
Mr. Ottenson er í 2 7. canadisku
herdeildinni.
Styrjöldin
Frá Vestur-vígstöðvum.
Stórkostlegar orustur eru háSar
meS stuttu millibili á vestur-víg-
stöSvunum og víSast hvar eru
þaS ÞjóSverjar, sem sækja. Sókn
þeirra hefir þó aS svo komnu ekki
boriS þýSingarmikinn árangur og
þrátt fyrir sigurvinninga hér og
þar, eru þeir litlu nær en áSur, aS
koma aSal augnamiSum sfnum í
framkvæmd. Á sumum stöSum
hafa þeir komist áfram, hertekiS
pokkur þorp fleiri og bæi, en alt
bendir þó til þess, aS viSnám
bandamanna sé aS stórum mun
aS eflast og enn eru varnargarSar
þeirra órofnir. MarkmiS i>jóS-
verja er þrenns konar, fyrst og
fremst aS kljúfa varnargarS
bandamanna og aSskiIja Breta og
Frakka, aS ná hafnarborgunum
viS sundiS á sitt vald og svo aS
brjótast lengra áfram, og taka
borgina París ef mögulegt er.
Eins og nú horfir virSast þó engar
líkur til, aS þeim hepnist neitt af
þessu. En veSur breytist oft fljótt
í lofti og því ekki óhugsandi, aS
ÞjóSverjar get komiS ár sinni svo
fyrir borS, aS bandamenn verSi
aS hrökva lengra undan. Sterk-
trúaSir virSast þó herstjórar
bandamanna á þaS, aS þeim muni
hepnast aS stemma stigu fyrir
frekara áframhaldi þeirra.
Á sunnudaginn var gerSu ÞjóS-
verjar stórkostlegt áhlaup á milli
Montdidier og Noyon og fengu
hrakiS Frakka þar alt aS sex míl-
um aftur á bak, tekiS þorpin
Mery, Belloy og St. Maur. ViS
þetta áhlaup viShöfSu þeir sína
uppáhalds bardaga aSferS, ruddu
liSi sínu fram í þéttum fylkingum
og létu sig litlu skifta þó mann-
falliS þeirra megin væri ægilegt.
Sigrar þeirra á pessu svæSi voru
þeim því kostbærir og vafasamt
hvort þeir geta talist gróSi. Mann-
falHS Frakka megin, var margfalt
minna og fór undanhald þeirra
þar vel og skipulega.
Þegar þetta er ritaS (þriSjud.)
eru ÞjóSverjar enn aS sækja á
öllu þessu svæSi en virSist verSa
lítiS ágengt. Allar fréttirnar eru
samhljóSa í því, aS þetta sé eitt-
hvert öflugasta áhlaup þeirra frá
stríSsbyrjun og viS þessa atrennu
hafi þeir beSiS meira manntjón
en í nokkrum undangengnum or-
ustum. ASal augnamiS þeirra
meS sókn þessari er vafalaust þaS
herfang, sem þeir girnast svo
mJög—borgin Paris.
Á öllum öSrum stöSum, utan
þessu svæSi.virSist þeim nú viS
nám veitt og hér og þar hafa
bandamenn snúiS á þá. Fyrir
norSvestan Chateau-Thierry gerSu
Bandaríkja   herdeildir áhlaup svo
öflugt í lok síSustu viku, aS ÞjóS-
verjar fengu þar ekki viS þeim
staSist og urSu undan aS hrökkva.
Tóku B.ríkjamenn þarna þorp
eitt (Torcy), tvælr borgir og um
500 fanga. Frcikkum hefir líka
víSa gengiS vel og á öllum þeim
svæSum, þar sem þeir kenna ekki
liSsmunar, virSast þeir halda sín-
um hlut óskertum — aS eins meS
því aS sækja meS ofurefli liSs fá
ÞjóSverjar sigraS hina hugprúSu
Frakka.
Canadamenn berjast á svæSinu
fyrir austan Arras og segja frétt-
irnar, aS þeir láti óvinina þar
engrar hvíldar njóta, hvorki næt-
ur eSa daga. Ekki er þess þó
getiS, aS þeir hafi staSiS í neinum
stórorustum í seinni tíS.
Seinustu fréttir segja Frakka
hafa unniS sigur mikinn á svæS-
inu milli Ruescourt og St. Maur.
Tóku þeir þar um 1 000 fanga á-
samt mörgum stórbyssum og
þorpiS Belloy og aSra staSi fengu
þeir tekiS aftur frá óvinunum. —
Bretum helfir einnig gengiS vel
viS Amiens og komist þar áfram
2 '/2 mílu á einu svæSinu.
Rússneski sjóflotinn uppgefst.
Liosöfnunin.
SíSan herskyldulögin gengu í
gildi hér í Canada hefir HSsöfnun
gengiS aS stórum mun betur en
áSur. Þær hundraS þúsundir
manna, sem ákveSiS var aS kalla
fram meS lögum þessum, eru nú
bráSum fengnar. Um áttatíu þús-
und menn tilheyrandi fyrsta
flokki hafa fengiS tilkynningu aS
bjóSa sig fram og um sextíu þús-
undir manna þessara eru þegar
komnir í hermannaföt. — All-
margir hafa reynst óhæfir fyrir
herþjónustu og nokkrir hafa dreg-
iS sig í hlé og ekki gegnt kallinu.
Quebec fylki leggur nú loksins
fram fullan skerf og er sagt aS um
þrjátíu þúsund fyrsta flokks menn
muni fást þaSan. Úr þessu ætti
því ekki aS líSa á löngu þangaS
til full talan er fengin (100,000)
og verSur þá ekki hægt aS kalla
út meira liS meS herskyldu nema
meS samþykki þingsins. Ríkis-
ráSiS (order-in-council) getur þó
breytt herskyldulögunum hvaS
þetta snertir, en taliS er mjög ó-
líklegt, aS slíkt verSi gert. þegar
þessi tiltekna tala er fengin, verS-
ur því aS líkindum hlé á her-
skyldukalli þangaS. til þingiS
kemur saman aftur.
Ódýr kol.
KolakaupmaSur einn hér í
borginni, sem ekki vildi láta nafns
síns getiS, sagSi nýlega viS fregn-
rita eins blaSsins hér, aS hann
gæti selt þau kol, sem koma frá
Souris-námunum, fyrir $4.00 tonrv-
iS eftir aS búiS værí aS flytja þau
hingaS til Winnipeg og borga á
þeim allan kostnaS. VerS þetta
er aS miklum mun lægra en aSrir
kolverzlunarmenn hér selja þessi
kol fyrir — sem eru sögS brúkleg,
þó ekki séu þau eins góS og Al-
berta-kolin.
Dæmdur sýkn.
Dómur hefir nú veriS feldur í
meiSyrSamálinu, sem skýrt var
frá í síSasta blaSi, gegn Noel
Pemberton-Billing, ritstjóra og
þingmanns í Lundúnaborg á Eng-
landi. Var hann dæmdur sýkn
saka og þessu einkennilega máli
þar meS lokiS. Fyrir réttinum
hélt hann aSal varnarræSu sína
sjálfur og tók þaS þá fram, aS
hann hefSi ekki boriS þaS á Miss
Maude Allen, leikkonuna frá
Bandaríkjunum, aS hún fremdi
sjálf þenna "ólifnaS", heldur
stuSlaSi hún óbeinlínis aS þessu
og stæSi í nánu sambandi viS
þaS. Engar frekari skýringar voru
gefnar fyrir réttinum viSkomandi
þessum "ónefnanlega ólifnaSi",
en sjálfsagt leiSir mál þetta til
þess, aS slíkt verSur rækilega gert
síSar. Brezk blöS mörg lýsa mik-
illi gremju yfir þessu öllu saman
og segja þetta staSIausar ákærur
gegn beztu mönnum þjóSarinnar.
Sannanir engar hafi veriS fyrir
þessu færSar og öll meSferS
þessa meiSyrSamáls frá byrjun til
enda hafi veriS hin hörmulegasta.
Utanríkis ráSherra Bolsheviki
stjórnarinnar á Rússlandi (ef
stjórn skyldi kalla) hefir nýlega
tilkynt hermálastjórninni í Berlín,
aS Rússar séu viljugir aS gefa sjó-
flota sinn ÞjóSverjum á vald gegn
því loforSi, aS floti þessi verSi
ekki notaSur í yfirstandandi stríSi
og honum skilaS aftur aS stríSinu
loknu. Þeir skilmálar eru líka
settir, aS ÞjóSverjar hætti aS
herja á Rússland. Sagt er, aS þeir
þýzku hafi undir eins gengiS aS
skilmálum   þessum   og lofaS  öllu
góSu. ----Rétt á eftir kemur þó sú
frétt, aS ÞjóSverjar muni vafa-
laust hafa í hyggju aS nota rúss-
neska flotann til hernaSar, því
þeir séu þegar teknir -aS manna
hann og undirbúa .   — Kemur þá
í ljós sem fyr, aS í augum þjóS-
verja eru samningar aS eins
"pappírs sneplar." Þetta hefSi
Bolsheviki stjórnin líka mátt vita
—en öfgatrúar menn og draum-
óra-spekingar finna sig aS sjaldan
til knúSa aS brjóta hlutina til
mergjar eSa Iæra af reynslunni.
---------o----------
Deacon ar5 segja af sér.
Sagt er aS T. R. Deacon, kola-
stjóri Manitoba fylkis, sé í þann
veginn aS segja af sér. KvaS
hann bera viS óhraustleika og aS
í viSbót viS aorar annir sé kola-
stjórnin hér honum því ofauki.
Segist hann hafa tekiS stöSu
þessa aS sér án nokkurs endur-
gjalds í þeirri von aS hann fengi
komiS einhverju góSu til leiSar.
— Af þessu aS dæma hefir hann
SVEINN JÓNASSON
Sveinn Jónasson
gekk í herinn í desember 1915. Hann var fæddur 15.
apríl 1 882 á BjörnólfsstöSum í Langadal í Húnavatnssýlu
á fslandi. Foreldrar hans, Jónas Jónsson og Margrét Jóns-
dóttir. Fluttust til Vesturheims 1888 meS föSur sínum og
bróSur, Jóni Jónassyni. Settust þeir feSgar aS á Akra í
N. Dakota. Ólst Sveinn þar upp hjá föSur sínum, en flutt-
ist síSar til Morden í Manitoba og innritaSist þar í 184.
herdeildina og fór meS henni til Englands í september
1916. Af bréfum, sem Sveinn hefir skrifaS skyldfólki sínu
síSan hann fór frá Canada sést, aS hann var sendur til her-
stöSvanna á Frakklandi skömmu eftir aS hann kom til
Englands, og sýna þau bréf ljóslega hugrekki Sveins og
skyldurækni sem brezkur borgari, er af fúsum vilja fórnar
kröftum sínum til verndar frelsi og mannréttindum, enda
var hann þrekmaSur aS kröftum, hugdjarfur og hermann-
legur á velli, og drengur hinn allra bezti. — Þann 1 1. apríl
síSastliSinn barst Jónasi föSur hans sú harmafregn meS
símskeyti frá hermálastjórninni í Canada, aS Sveinn væri
fallinn á vígvelli. Má nærri geta, aS þaS sé sár söknuSur
hins aldraSa föSur og skyldmennanna. Bréf hefir föSur
Sveins einnig borist frá Canada hermálastjórninni, dagsett
10. apríl, þar sem hún vottar honum samhrygS sína viS
fráfall þessa hugprúSa hermanns. Enn fremur er nýlega
komiS bréf til föSur Sveins, ritaS 4. apríl 1918 af herpresti
þeirrar deildar, sem Sveinn var meS á Frakklandi, og segir
svo frá í því bréfi, aS 30. marz aS kvöldi dags hafi sprengi-
kúla orSiS honum aS bana, ásamt nokkrum öSrum, sem
hann var á ferS meS yfir vígvöllinn aS sækja vistaforSa
handa félögum sínum; enn fremur getur þaS bréf þess, aS
hann sé grafinn í "Villur Aux Boes" og sé gröf hans merkt
og verSi viShaldiS þar í grafreit brezka herliSsins á Frakk-
landi.
átt viS eitthvert ofurefli aS etja,
því aS svo komnu hefir starf hans
borS sáralítinn áfangur. Þrátt fyr-
ir stjórn hans og umsjón hafa kol
hér stigio feikilega í verSi og eins
og nú horfir, virSast allar líkur
benda til aS verS þetta muni hald-
ast. — 1 kolastjórn eSa vistastjórn
ættu ekki aS vera skipaSir aSrir
en þeir, sem færir eru um aS láta
eitthvaS til sín taka.
--------------O--------------
Heildsölu  gróoi takmarkaour.
Stjórnin hefir takmarkaS gróSa
heildsölu verzlunarmanna í Can-
ada og mega þeir hér eftir ekki
bera meiri gróSa úr býtum á
neinni matvöru en 10%. Gildir
þetta hvaS snertir kjotmat allan,
ost, smjör, smjörlíki og aSra mat-
vöru. SmásölugróSi hefir þó ekki
veriS takmarkaSur enn þá, en aS
líkindum verSur þaS gert síSar.
Haldi matvara nú áfram aS stíga
í verSi, er einhverju öSru en
heildsölugróSa um aS kenna.
Komnir til Englands.
Sir Robert Borden og þeir, sem
meS honum fóru, eru nú komnir
heilu höldnu til Englands. Var
þetta tilkynt í lok síSustu viku.
Eins og nú er alkunnugt, er erindi
forsætisráSherrans til Englands aS
sitja alríkis ráSstefnuna þar, sem
haldin verSur í þessum mánuSi.
MeS honum fóru þrír meSIimir
ráSuneytisins, þeir Hon. J. A.
Calder, Hon. R. W. Rowell, og
Hon. Arthur Meighen. SömuleiS-
is eru í ferS þessari forsæ'tisráS-
herrar Saskatchewan, Alberta og
Manitoba og tveir meSlimir New-
foundland stjórnarinnar.
Genginn í herinn.
Gustar Gottfred, sonur Mr. og
Mrs. J. Gottskálksson, aS Jessie
ave. hér í borg, lagSi af staS aust-
ur til Toronto þann 30. síSasta
mánaSar til þess aS ganga á her-
æfingaskóla þann, sem Canada
stjórnin hefir þar stofnsett. Ham-
ingju óskir vina og vandamanna
fylgja honum.
----------o----------
Islands fréttir.
(Eftir "Lögréttu")
24. Apríl.—Tíðin hefir verið hlý síð-
ustu vikuna um alt iand, hér suð-
austan átt og rigningar.
Kartöfluræktun á að reka í stór-
um stíl næsta sumar fyrir reikning
Reykjavíkurbæjar, og á að taka á
leigu 50 dagsláttur af landi í Braut-
arholti í því skyni, en framkvænida-
kvæmdastjóri er raðinn Guðm. Jó-
hannsson í Brautariiolti.
(Eftir "Vfsi" 2.—13. maí)
Víðir .kom inn um síðustu helgi
og Ýmir í gær (1.) með eins mikið af
fiski og í þá komst. En, hví miður
verður þeiun ekki ihaldið mikið
lengur úti, því þó að kolin séu kom-
in, há vamtar nú saltið.
Af yélstjóraskólanum útskrifuð-
ust í fyrradag þeir sem hér segir:—
Guðlbrandur Hákonarson (49 stig),
Jón Bjarnason (77 st.), Páll Jónsson
(87 st.), Skúli Sívertsen (51 st.), Þor-
steinn Þorsteinsson (59 st.).—Hæsta
einkunn er 119 stig, en til að stand-
ast prófið þarf 51 stig.
1 nýútkomnum "Hagtíðindum" er,
eins og að undfiförnu, skýrsla um
smásöluverð í Reykjavík og sýnir
hún, að matvörur og aðrar nauð-
synjavörur, sem þar eru taldar og
nú eru fáanlegar hér, hafa hækkað
í verði um 212%. Á miatvörum ein-
um er hækkunin 191%; hafa þær
hækkað um 47% síðan í fyrra vor
og um 12% síðan í ársibyrjun.
Ketill Bergsson, bróðir Guðm.
Bergssonar pósbaifgreiðslumanns á
ísafirði, er nýlega látinn hér á
Landakotsspítalanum.
N
1 gær voru engir fundir í þingi og
yfirleitt finst mörgum þingmönn-
um lítið að gera og ihefir það heyrst
að þeir vilji sumir lóta fresta þing-
inu þangað til seinna í sumiar í ron
um að þingmálin verði þá betur
undirbúin.
(Framhald á 5. bls.)
EINN AF HERMÖNNUM
UNCLE SAM.
¦.........            ¦ "T^^n		/
		
		í '
|	f^ijjBs*-   í ^*	:'  '  ¦    ¦ *
		
0 *             4    ; iuwu^.                             ¦Jð4<")*lí1*'		
GUÐMUNDUR EIRIKSSON
er fæddur í Minnimartungu í
Eystrihreppi í Árnessýslu. For-
eldrar hans voru Eiríkur Ólafs-
son og kona hans Elísabet Jón-
asdóttir. Hann ólst upp hjá for-
eldrum sínum og var hjá þeim
þar til þau dóu; móSir hans
áriS 1907 og faSir hans tveim-
ur árum seinna. Eftir þaS var
GuSmundur lausamaSur nokk-
ur ár, og veturinn 1911 gekk
hann á alþýSuskóla á Núpi í
DýrafirSi og lauk þar námi
meS ágætum vitnisburSi. Vetri
síSar, í júní 1911, fór GuS-
mundur til Ameríku og kom til
Winnipeg í 'byrjun júlímánaS-
ar. Þegar þangaS kom fékk
hann sér strax smíSavinnu. En
mánuSi síSar (í ágúst) skall á
EvrópustríSiS, svo öll smíSa-
vinna hætti í borginni, og þá
fór hann suSur til NorSur Dak.
í Bandaríkjunum til frænda
sinna E. P. og G. G. Eiríks-
sona, sem búsettir eru nálægt
Svold, N. Dak., og hefir hann
haft heimili sitt hjá þeim síSan.
VoriS 1917 fór hann vestur til
Montana og vann þar á hóteli í
bænum Havre um sumariS, og
svo um haustiS tók hann rétt á
heimilislandi nálægt Dawson í
því fylki. I júní mánuSi s.l. ár
varS hann aS skrásetia sig eins
og allir á hans aldri til aS fara í
herinn, þó hann væri ekki orS-
inn borgari Bandaríkjanna. Og
þrátt fyrir þaS, þó hann gæti
vel fengiS undanþágu, þá fór
hann sem sjálfboSi í B.ríkja-
herinn snemma í apríl í vor og
var hann fyrst sendur til Camp
Dodge, Iowa, en var þar aS
eins í þrjár vikur, síSan fór
hann til Camp Devens, Mass.,
og var þar viS æfingar þar til
hann nú nýlega fór meS her-
deild sinni til Frakklands., og
er hann nú þangaS kominn eft-
ir nýkomnu skeyti frá honum til
fraenda sinna. — Allir vinir og
kunningjar GuSmundar óska
honum blessunar og aS hann
megi koma heim sigri hrósandi
aS stn'Sinu afloknu.
Stór bruni í Winnipeg.
Á laugardaginn þann 8. þ.m.
kom upp eldur í Telegram bygg-
ingunni, á horni Albert og McDer-
mot stræta hér í borg. SkeSi
þetta skömmu fyrir hádegi og IeiS
langur tími áSur eldur þessi varS
viSráSanlegur. ÞakiS á bygging-
unni hrundi inn og alt brann á
tveimur efstu gólfunum. Prent-
smiSja Telegram blaSsins skemd-
ist öll meira og minna og þar af
leiSandi verSur ekki hægt aS
gefa blaS þetta út í 3—4 vikur.
Bygging þessi er eign Sir Rod-
monds Roblin og Capt. W. L.
Roblin, en prentsmiSjuna eiga út-
gefendur blaSsins Telegram.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8