Tímarit.is   | Tímarit.is |
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ingólfur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
Ingólfur

						INGÓLFUR

II. AR.

Reikjavík, sunnudaginn 27. nóv. 1904.

49. blað.

ÞÝZKAR BÆKUR OG BLÖÐ

útvegar E. Qunnarsson, Suðurgötu 6, Rvik

Ingólíur.

Blöðin, sem eftir eru að koma út, til

nýárs, á að prenta í stærra upplagi en

nokkurt annað íslenzkt blað og útbýtast

geíins inn á hvert heimili í Eeykjavík, og

um nágrennið, svo að þeir sem ekki hafa

þegar kynnt sér blaðið fái nú færi á því.

Ingólfur væntir að fá marga nýja kaup-

endur um áramótin. Þeir eru beðnir að

gefa sig fram við afgreiðslnmanninn bókb.

Guðbjörn Guðbrandsson, Laugaveg 2.

$0tr Hvergi annað eins tækiíæri til

að fá auglýsingar sínar átbreiddar.

Gjörið svo vel og sendið auglýsingarn-

ar fyrir laugardag í Félagsprentsmiðjuna.

Visa.

Eins og úr blóma bikar

hið bláa daggartár

svo hurfu harmar mínir

um heiðrík bernskuár;

en nú ei þrá mín þrítur

í þrungnum hugarreit

hún er sem birgður bruanur

sem birtu aldrei leit.

X.

Sjömennirnir og stjórnin.

(Ræða á afmæli Bárunnar).

Sé ég í hug við háa storð

hundrað Bkip með frónskum drengjum.

t»rek er í höndum.   ídlensk orð

eru það sem skipa að herða á strengjum,

Rannes Hafstein.

Þessa vísu gerði hið gamla ungmenni,

sem nú er í ráðgjafasessi, á þeim tíma, er

það mundi sjálft til þess, að því mundi

fara illa ellibragurinn. En gerst hafa nú

nílega þau tíðindi, er vekja mönnum efa

um löngun ráðgjafans til að framkvæma

hugsjón stúdentsins.

Haldór skipstjóri Príðriksson ætlaði

með skip og varning til Kaupmannahafn-

ar. Þurfti hann því að lögskrá háseta

til skips síns. En síslumaður neitaði.

Mun mörgum þikja það undarlegt, en þó

hefur maðurinn lög að mæla. Og ekkert

vald hefur hann til að veita undanþágu.

En það vald hefur stjórnin.

Var þá ástæða til undanþágu nú?

Lög þessi og málavegstir alJir munu

úr því verða að skera.

Lögin segja að þeir menn megi vera

skipstjórar í innanlandssiglingum, sem

staðist  hafa  hið   minna  stýrimannspróf,

Langfrjálslindasta lífsábirgðarfélagið á

íslandi er

0 m

Umboðsmaður: Jens B. Waage.

en í utanlandssiglingum þeir einir, sem

staðist hafa meira prófið í stírimanna-

skólanum i Eeikjavík. Þó er mönnum

með minna prófið bannað að sigla innan-

lands skipi, sem ber meira en 100 smá-

lestir. Sá galli er á þessum lögum, að

þau skilgreina ekki hugtakið innanlands-

siglingar. Þó sést á öllum framkvæmd-

um eftir þessum lögum, að sá almenni

skilningur er að þar undir heiri fiski-

veiðar hér við land.

Nú mun það kunnugt hverjum heilvita

manni, að Atlantshafið verður eigi að

smáflóa eða firði í námunda við strendur

þessa lands. Dregur það lítt úr hafsjó,

þótt til lands sjáist í björtu veðri, og

eigi eru meiri staðviðri eða blíðviðri í

nánd við ísland en annarsstaðar í því hafi.

En hvers vegna gerir þá löggjafinn minni

kröfur til þeirra manna, er liggja hér úti

í Atlantshafinu á fiskiveiðum, en til þeirra,

sem flitja varning landa á milli? Mundi

hann hugsa að vandaminna sé að forðast

sker og tanga, rastir og illa landtökuhér

en að sigla beina leið ifir opið haf? Eða

mundi hann ætla verri landtöku við

strendur Skotlands og Danmerkur en hér

við land? Ef það er hald löggjafans, þá

ætti hann að minnast þess, hve margur

útlendingur hefur átt um sárt að binda

við strendur vorar, þótt hann væri kom-

inn óskemdur ifir hafið. Það mun jafnan

verða torskilið heilbrigðri skinsemi að

meiri lífshætta sé að sigla beina leið landa

í milli en að liggja vikur og mánuði úti

í reginhafi í nánd við hættulegar strendur.

— Löggjafinn hlítur því að hafa litið svo

á, að á þeim skipum sé laugtum dírari

farmur, er sigla milli landa en á hinura.

Hugsum oss dæmi þessu til skíringar. Ég

hef minna prófið, á vænt fiskiskip, er

formaður á því og ligg úti á fiski frá

febrúarlokum til Jónsmessu og hef 25

menn með mér. í ágúst á ég nóg af

þurum fiski. Þá vil ég fara með farm á

erlendan markað og vil taka 5 af mínum

gömlu hásetum með og get vátrigt skip

og vörur. Þetta leifir löggjafinn mér ekki.

Honum þikir þá áhætta vátriggingarfélags-

ins ísjárverðari en hitt að hætta 20 manna

lífi miklu lengri tíma, í miklu verri

veðraham á miklu hættlegri stað. Vona

ég að öllum sé ljóst af þessu dæmi, að

svona má löggjafinn ekki hugsa. Fólks-

fátt land  ætti  að meta meira einn fiski-

farm vátrigðan, en 20 manna líf, starf

þeirra og vonir og vonir barna þeirra

fæddra og ófæddra! en það tólfkongavit!

Það var fir skírt með almennum á-

stæðum, að eigi væri meiri lífshætta að

sigla milli landa en að liggja á fiski hér

við land. Þar við má bæta, að menn

með minna prófinu úr sjómannaskólanum

hér kunna nóg til þdss að vita veg sinn

hvar sem er á höfum heimsins. Hefur og

reinslan sínt það, að vel hefur þeim

gengið jafnan milli íslands og Skotlands,

Noregs og Danmerkur. Milli 20 og 30 af

þessum mönnum hafa farið á milli núna

síðustu árin og engum hlekst á. Þeir

hafa fengið menn sína lögskráða erlendis

og skip og farm vátrigðan í enskum og

dönskum félögum. Dönsku ræðismennirnir

hafa .ekkert haft að athuga.

En íslenska stjórnin bannar þetta nú

alt í einu, og þó fekk einn þeirra lög-

skráða háseta hér í firra. Og þessi stjórn

er sama skáldið, sem ort hefur vísu þá,

er ég valdi að einkunnarorðum. Svona

framkvæmir hann hugsjónir sínar, svona

ætlar hann að skara fram úr firirrennara

sínum.

En lóg hefur stjórnin að mæla. Þó

hefur verið sínt að það eru vond lög.

Mun mega telja sjálfsagt að skáldráðgjaf-

inn ætli sér að breíta þeim, ef hann getur.

Því að annaðhvort kunna menn með minna

prófið nóg til að fara milli landa, eða

þeim er ekki trúandi firir lífi manna í

hafinu firir ströndum íslands. Auðvitað

er firri liðurinn réttur, en hvor sem réttur

væri, þarf breitingar á lögunum.

En nú munu menn spirja: Er þá stjórn-

in ekki neidd til að hlíta þessum lögum,

meðan þau eru í gildi? Nei. Því að í

þessum lögum er ein góð grein. Það er

14. greinin. Hún leifir stjórninni að gera

undanþágur. Þá undanþágu átti hún nú

að veita og æ síðan þar til er lögum

þessum verður breitt til batnaðar.

Þetta mál tekur eigi til skipstjóra einna,

heldur allra sjómanna. Því að ærin at-

vinnugrein gætu vöruflutningar orðið firir

íslenska sjómenn. Firir því eiga íslenskir

sjómenn allir í hóp að heimta það, að

hver sá skipstjóri megi fara landa á milli,

sem trúað er firir margra manna lífi hér

við strendurnar.

Muna mega þeir og meðferðina á kosn-

ingarrétti sjómanna. Dagurinn svo ákveð-

inn, að sama sem engir gátu neitt réttar

síns. Þá eiga þeir enn að heimta al-

mennan kosningarrétt, að hver fullveðja

maður megi kjósa, en sá réttur sé hvorki

gerður að 12 króna viti, né 4 króna viti.

Aldrei mega þeir það þola, að stjórn

og löggjöf meti líf þeirra minna en salt-

fisk, kol og korn og aðra verslunarvöru.

Ef þetta er sjálfstæðið, sem Hannes Haf-

					
Hide thumbnails
Page 193
Page 193
Page 194
Page 194
Page 195
Page 195
Page 196
Page 196