Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Noršri

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Noršri

						«nz

*o

Crt

Ritstjóri:   BJÖRN!   LINDALl  Brekkugata   19.

IV.  9.

Akureyri, Fimtudaginn 4. marz.

1909.

Til minnís.

Bæjarfógetaskrifstofan opin kl. 10—2, 4—7

Bæjarsjóður, Lækjargötu 2, mánud.   mið-

vikud. og laugardaga kl. 4—6

Ritsímastöðin virka daga 8 f. h. til 9 e. h.

helga daga 8—11 og 4—6

Bókasafnið, þriðjud.. fimtud. og laugard.

5—8.   Sunnudögum 10—11 og 4—8.

Pósthúsið 9—2 og 4—7.

Ulbú Islandsbanka 11—2

Utbú Landsbankans 11—12.

Stúkan Akureyri fundad. þriðjud.kv. kl. 8.

Brynja miðvikudagskvöld kl. 8.

Isafold Fjallkonan sunnudagskv. kl. 4.

Trúföst mánudagskv. kl. 8.

Vantraust.

Afreksverk meiri hluta neðri deildar

alþingis 23. f. m. mun lengi í minnum

haft verða hér í landi. Það er í frásög-

ur færandi og vert athugunar, að fyrsti

. ráðherra íslands, sem búsettur hefir ver-

ið í landinu, og haft það eitt ráðherra-

starf með höndum, skuli hafa orðið fyr-

ir slíkri meðferð. Hér skal eigi um það

dæmt hvort Hannes Hafstein hafi til

þess unnið eða ekki, að mikill meiri

hluti Iöggjafarfulltrúa þjóðarinnar lýsi

yfir vantrausti sínu á honum í ráðherra-

sætinu. Um slíkt er árangurslaust að

þrátta, eins og nú standa sakir. Vér sem

hingað til höfum verið sannfærðir um

það, að færara og betra manni hefðum

véreigi áað skipa, til þess að gegna þessu

vandasama starfi, erum jafn sannfærðir

um það enn þann dag í dag. Peirri

sannfæringu geta engar vantraustsyfir-

lýsingar haggað.

Vér höfum verið sjónar og heyrnar-

vottar að því, allan þann tíma, sem

hann hefir gegnt ráðherrastörfum, að

nokkúr hluti þjóðarinnar, með allmörg

af blöðum landsins í broddi fylk-

ingar, hefir leitast við af fremsta megni

að gera honum alt til skammar og skap-

raunar, sem unt hefir verið.

Öll ráðherraverk hans undantekninga-

laust hafa verið lögð út á verri veg.

Honum hefir verið brugðið um flesta

þá lesti, er mann í slíkri stöðu mega

óprýða, jafnvel um það, að hann sæti á

svikráðum við föðurlandið. Pví hefir

verið haldið fram, að hann hafi stofn-

að fjárhag landsins í voða, til þess að

þjóðin þyrfti að Ieita á náðir Dana um

peningalán, og þetta hefði hann gert

í þeim tilgangi, að þá væri hægra að

ofurselja þeim frelsi og sjálfstæði lands-

ins. Séu þessar sakir sannar, þá er

pessi vantraustsyfirlýsing harla léttvæg,

í samanburði við þá hegningu, er hann

hefir til unnið. Eru þessir föðurlands-

vinir og frelsishetjur, er nú eru í meiri

hluta á þingi, þær rolur og lítilmenni,

að þær láti sér nægja að hegna föð-

urlandssvikurum með einni vandræða-

legri vantraustsyfirlýsingu? Hversvegna

draga þeir ekki Hannes Hafstein ^yrir

landsdóminn, ef þeir eru sannfærðir um,

að hann hafi gert sig sekan um slíka

hluti? Hvers vegna skyrpa þeir ekki í

andlit honum og slá hann, hver eftir

annan og dæma hann því næst til húð-

strýkingar og krossfestingar? Þá væri

þó fremur von til þess, að einhverjir

af 08S hinumj er hmgaðtil höfum hakl-

ið hann saklausan af öllum slíkum glæp-

um, kynnum að geta trúað því, að

þessir menn séu þó sannfærðir um sekt

hans, en hafiekki vís^itand logið á hann

slíkum sökum.

Nei, vantraustsyfirlýsingin sannfærir

oss jafnlítið og allur sá óhn'ður, er bor-

inn hefir verið á Hannes Hafstein til

þessa. Og vér sannfærumst eigi um það

að vér eigum völ á færara og betra

manni til ráðherrastarfsins, fyr en sá

eða þeir ráðherrar, sem nú taka við,

sýna það í v e r k i n u að þeir vinni

landinu meira gagn og heiður en hann

hefir gert.   —

Framkoma ráðherrans í sambandsmál-

inu er talin höfuðástæðan til vantrausts

yfirlýsingarinnar.

Vantrausti á ráðherranum er því eigi

aðeins lýst yfir, heldur jafnframt vantrausti

á þeim 5 samverkamönnum hans í sam-

bandslaganefndinni, er haldið hafa fram

sama máli og hann, og öllum þeim

hluta þjóðarinnar, er fylgt hefir þessum

mönnum að málum.

Þótt gert sé ráð fyrir, að ekkert ann-

að en málefnið hafi hér ráðið gjörðum

meiri hluta þingsins, þá er vantrausts-

yfirlýsingin samt sorglegur vottur um

ástandið í landinu.

Ef vér frumvarpsmenn verðskuldum

har.a, þá sýnir hún það og sannar, fyrst

og fremst, að bæði Heimastjórnarflokkn-

um og þeim flokki, eða flokkum, er

nú telur meiri hluta þingsins undif merkj-

um sínum, hafa verið mjög mislagðar

hendur í vali þeirra manna, er falið var

hið vandasamasta starf, er nokkrum ís-

lendingum hefir nokkurn tíma verið fal-

ið, eða að minsta kosti um margar ald-

ir. Og jafnframt er það sannað, að næst-

um allir þeir menn, er gegna mestu

virðingar og vandastörfum í landinu

eru annað hvort svo skyni skropnir að

þeir kunna ekki greinarmun góðs og

ills, eða þeir berjast fyrir illu mál gegn

betri vitund. Fjöldi þeirra manua, er

hingað til hafa verið taldir beztu og

vitrustu menn landsins eru þá annað-

hvort heimskingjar eða illmenni eða

hvorutveggja, og þetta sýnir aftur það,

að hingað til hefi#þjóðin annað hvort

ekki borið gæfu eða vitsmuni til þess

að velja þá menn í slíkar stöður, er

treysta mætti eða hún er gersamlega

snauð af slíkum mönnum. Hvortveggja

gengur næst dauðadóm yfir hinni ís-

ensku þjóð.—

En sé þessu vantrausti að ósekju yf-

ir lýst, þá er það enn þá eitt dæmi

þeirrar ógæfu, eroft hefir áður hent hina

íslenzku þjóð, að launa mestu óþakk-

læti, það sem bezt hefir verið gert henni

til nanda og fara verst með þá menn,

er leitast hafa við að vinna henni mest

gagn og heiður. Þá er þroski hennar

enn þá ekki meiri en það, að hún læt-

ur óhlutvanda menn æsa sig til hermdar-

verka og hafa sig að leiksoppi til þess að

nokkrir misindismenn geti í skjóli hennar

svalað meðfæddri óvild sinni á sér betri

mönnum, og persónulegu hatri á þeim

manni, sem nokkur ár hefir verið

fyriræthhnun þeirra mestur þröskuldur í

?egi, sakir þess að hann heiir svo miltía

og marga yfirburði yfir þá, að þeim

var um megn að ryðja honum úr veg-

inum með heiðarlegum vopnum.

Það er niðja vorra um ókomnar ald-

ir að dæma þetta mál. Þess dóms bíð-

um vér frumvarpsmenn öruggir og ótta-

Iausir, treystandi því, að hann verði

réttur og að þá verði engum blekk-

singum við komið. — Og þess vildum

vér rska, að þeir menn, er mest hafa

barist fyilr þessari vantraustsyfirlýsingu

mættu þá líta upp úr gröf sinni til þess

að heyra dóin þeirra niðja sinna, er

þeir nú þykjast vera að vinna þarft verk,

um orð og gjörðir meiri hluta alþing-

is 1909.

*    B. L.

Alþing.

Talsímafréttir til Norðra.

Fregnmiði ,Norðra*

Talsímafregn frá Seyðisfirði

28. febr. 1909.

Blaðinu „Austra" á Seyðisfirði

hefir verið símað frá Kaupmanna-

höfn í dag, að konungur hafi sam-

þykt lausnarbeiðni ráðherrans, og

jafnframt boðað þá Björn Jönsson

ritstjóra, Hannes Þorsteinsson rit-

stjóra og Kristján Jónsson háyfir-

dómara á sinn fund, svo fljótt, sem

auðið verður, til þess að tala við

þá um hinar pólitísku horfur.

Konungur hefir boðið ráðherra

Hannesi Hafstein að gegna ráð-

herrastörfum þar til hinn nýi ráð-

herra verður útnefndur.

Reykjavík 2. marz.

Jón Þorkelsson, þinginaður Reykvík-

inga ætlar að Ieggja fram í neðri deild

f dag lagafrumvarp þess efnis, að orð-

inu «land» í ýmsum lögum verði breytt

í «ríki», Landsbankinn á t. d. að heita

ríkisbanki, landsbókasafnið ríkisbókasafn,

landsskjalasafnið ríkisskjalasafn og lands-

skjalavörðurinn rikisskjalavörður. Ein-

hver gamansamur þingmaður kvað hafa

í huga að koma fram með viðauka til-

lögu um Jiað, að ísland verði hér eftir

kallað ísríki.

*                    *

*

Aths. Þetta lagafrumvarp er álíka

viturlegt og flest annað, sem meiri hluti

þingsins leyfir sér að koma fram með

á þinginu, Hér er byrjað á strompin-

um, eins og vant hefir verið um Land-

varnarmenn, þegar þeir hafa tekið sér

fyrir hendur að byggja eitthvað. Er það

að því leytiskynsamlegbyggingaraðferð,

að þá er altaf hægt að hleypa út vind-

inum og reyknum, þegar mönnum ligg-

ur við að springa af vindgangi eða að

kafna í moldreyk,   En varanlegra þykir

þó flestum til frambúðar, að byrjað -sé

á undirstöðunni. Hér hefði því oss hin-

um, er höldum oss við jörðina, þótt

skynsamlegra að fá því fyrst framgengt

að ísland yrði með lögum viðurkent

»ríki« áður en farið yrði að hnýta því

orði framan við opinbejar stofnanir og

starfsmenn, í staðinn fyrir orðið «land.»

Sennilega verður ráðherraefnið, Björn

Jónsson ísafoldarritstjóri meðmæltur þess-

um orðabreytingum, einkum ef orðinu

landráö í hegningarlögunum verður jafn-

framt breytt í ríkisráð.

Reykjavík 3. marz.  1909.

Þingstörfin

ganga svo seint og illa enn þá, að eng-

in af þeim nefndum, er kosnar voru í

neðri deild í þingbyrjun, í ýms mál,

hafa enn þá komið með nefndarálit sín

í deildina.

í gær voru engin mál á dagskrá í

deildinni, af þessum ástæðum, og þess-

vegna enginn þingfundur. I dag var

til umræðu eitt lítilfjörlegt mál ofan frá

efri deild en á morgun verður   enginn

þingfundur.

*                 *

Ath.

Þess munu engin dæmi í sögu þings-

ins að jafn litlu hafi verið afkastað á

jafn löngum tíma. Eru mestar líkur til

þess að meiri hlutinn byrji sparnaðar-

pólitík sína með því að gera það ó-

hjákvæmilegt, að lengja verði þi'ngtím-

ann, til þess að fjárlögin og önnur

nauðynlegustu mál komist í gegnum

þingið. Getur sá aukakostnaður hæg-

lega numið 10,000 kr. og jafnvel miklu

meira. En þetta er ekki verra en við

málti búast, sé ekki bæði augum og

eyrum lokað fyrir því, sem fram hefir

farið og fram fer ádegi hverjam í þeim

flokki, sem nú er í meiri hluta á þing-

inu.

Sundrung í frumvarps-

andstæðingum.

»Þjóðviljinn» flutti í gær all-langagrein

út af tillögu meiri hlutans um það, að

Björn Jónsson verði útnefndur ráðherra.

Lætur blaðið ótvírætt í ljós vonbrigði

Skúla Thoroddsens yfir þessum úrslit-

um, og þykir hann hafa mest til mat-

arins unnið, þar sem hann hafi verið

fyrsti frömuður mótstöðunnar gegn

sambandslagafrumvarpiuu; þykir því

Björn Jónsson miðlungi vel að því kom-

inn áð hljóta tignina og er talsvert harð-

ort í hans garð, og þeirra manna, er

honum fylgja að málum. Er aih'tarlega

skýrt frá því, sem gersthefir á flokks-

fundum þeirra síðan í þingbyrjun. Fyrst

þegar gengið var til atkvæða um ráð-

herraefni, fékk Björnjónsson 9, Kr. Jóns-

son 6, Skúli Thoroddsen 6 og Hannes

Þorsteisson 3. Nokkru seinna, þegar

aftur var gengið til atkvæða, fékk Björn

Jónsson 15 atkvæði Sk. Th.8ogHann-

es Porsteinsson 1. Kristján Jónsson var

þágengirin úr spilinu.

Aihs.

Blað þetta er,   eins og   kunnugt   er,

eign Skúla Thoroddsens og ritstjóri þess

[Framh. á 4, «ðu.]

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36