Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Noršri

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 10. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Noršri

						*o

&%£þ

Ritstjóri:'  BJÖR!N;  LINDAL'    Brekkugata   19.

o*

IV. 10,

Akureyri, Fimtudaginn 11. marz.

1909.

Til minnis.

Bæjarfógetaskrifstofan opin kl. 10—2, 4—7

Bæjarsjóður, Lækjargötu 2, mánud.   mið-

vikud. og laugardaga kl. 4—6

Ritsímastöðin virka daga 8 f. h. til 9 e. h.

hélga daga 8—11 og 4—6

Bókasafnið, þriðjud.. fimtud. og laugard.

5—8.   Sunnudögum 10—11 og 4—8.

l'ósthúsið 9—2 og 4—7.

Utbú Islandsbanka 11—2

Utbú Landsbankans 11—12.

Stlíkan Akureyri fundad. þriðjud.kv. kl. 8.

Brynja miðvikudagskvöld kl. 8.

Isafold Fjallkonan sunnudagskv. kl. 4.

Trúföst mánudagskv. kl. 8.

S kú 1 i.

Er það undarlegt, þótt Skúla Thor-

oddsen sé gramt í geði um þessar mund-

ir? Er ekki full ástæða til þess, að hann

sé allreiður og þykist hafa verið beittur

rangindum og vanþakklæti? Aldrei hef-

ir hann verið kominn jafn nálægt ráð-

herrasætinu, þessum fleytifulla kjötkatli,

sem foringjar meiri hluta þingsins hafa

aldrei getað á minst, án þess að vatn

hafi komið fram í munn þeirra, og sem

þá hefir svo mjög hungrað og þyrst

eftir, að mjög nærri því virðist hafa

legið oft og einatt, að óbrjálaðir gætu

þeir ekki lengur eftir því beðið að setj-

ast að honum.

í>að er ekki furða þótt þeir hafi æpt

hátt. «Það eru ótrúleg ódæma hljóð,

sem eru í hungruðum ;;manni» sagði

Porsteinn Erlingsson einu sinni, og þá

sagði hann sannleikann.  —

Ef gert er ráð fyrir því, að Sk. Th.

hafi af einskærri föðurlandsást og frels-

isþrá, hagað sér í sambandslaganefnd-

inni eins og hann gerði, hafi þá treyst

sér til þess og treysti sér til þess enn

þá að fá meiri og hagkvæmari réttindi

oss til handa hjá Dönum en félögum

hans í sambandslaganefndinni hepnað-

aðist, þá er það mjög eðlilegt, að hon-

um sárni það og svíði, vegna hamingju

og velferðar föðurlandsins, að sér skutí

vera meinað að komast í það valdasæti,

sem vænlegast er til þess að geta frels-

að föðurlandið úr hættunni og lyft því

upp í röð hinna frjálsu og óháðu og

algerlega fullveðja ríkja. Pá er ekki að

undra þótt honum virðist flokkmenn sín-

ir, þessir eldheitu ættjarðarvinir, hlálega

þröngsýnir og misvitrir, er þeir hafna

honum, þessu Drottins útvalda endur-

lausnara föðurlandsins og skipa sér und-

ir merki annars foringja, í stað þess að

veita honum vígsgengi til fullkomnun-

ar endurlausnarverkinu.

En hafi aðrar hvatir en umhyggju-

semi fyrir velferð föðurlandsins ráðið

gjörðum Sk. Th. í þessu máli, þá er

engu minni ástæða til að honum sé þungt

inni fyrir og þyki nú hamingjustjarna

sín eiga litla von uppgöngu úr þessu.

Ekkert er sárara ágjörnum marmi til fjár

og forrráða en það, að fórna öllu, sem

fórnað verður, jafnvel sannfæringu og

sálarfriði til þess að ná einhverju tak-

marki, hyggja sér sigurinn alveg vísan,

en sjá svo aðra á síðasta augnabliki

grípa hnossið úr höndum sér.

Hafi Sk. Th. gert ágreiningsatkvæði

sfn í sambandslaganefndlnni í þeim ttl-

gangi einum, að slíkt væri vænlegast

til ráðherratignar, þá er sízt að undra,

þótt hann uni nú illa við sitt hlutskifti:

að hafa gert sig að undri og óheilinda-

manni í augum heillra þjóða, og næst-

um allra beztu og vitrustu manna sinnar

eigin þjóðar, og hafa það eitt úr být-

um borið fyrir þetta, að nokkrir póli-

tískir lausingjar tóku honum með hugs-

unarlausum ópum og fávíslegum fagur-

gala þegar hann kom úr þessari frægð-

arför, og að honum slægvitrari þjóð-

málaskúmar notuðu sér þennan vind,

sem hann hafði útblásið, í sín eigin

segl, til þess að ná takmarki sínu.

Margt hafa flokksmenn Sk. Th. gert

síðustu árin í garð mótstöðumanna sinna,

er verið hefir þeim til lítils sóma, og

undarlegt má það vera ef sumt af því,

sem þeir hafa Ieyft sér að gera, verður

þeim eigi til ævarandi skammar, að

maklegleikum.

En hvað gerst hefir á bak við tjöld-

in hjá þessum mönnum, og hvernig

framkoma þeirra hefir verið, hvers gagn-

vart öðrum, hefir oss hinum verið mið-

ur kunnugt um til þessa. En nú höf-

um vér fyrir augum Ijóst dæmi þess,

af hvaða roga vinátta þessara manna og

samheldni hefir verið spunnin.

Það hefir frá alda öðli verið álitið eitt

hið mestaóþokkabragð að svíkja vini sína

og bandamenn ítrygðum, fyrir eiginhags-

munasakir; jafnvel þjófar og illræðis-

menn hafa hikað sér við að fremja slík

níðingsverk. En hvernig hefir flokkmönn-

um Sk. Th. farist við hann? Það er

sannarlega þess vert, að það sé tekið

til athugunar.

f>að er engum vafa undirorpið, að

sambandslagafrumvarpinu hefði orðið

ve) tekið af hinni íslenzku þjóð, ef Sk.

Th. hefði undir það ritað ásamt hinum

nefndarmönnunum íslenzku. Pá hefði

það verið talið algerlega vonlaust að

fá nokkuð betra, og þá hefði engum

verið það fært að telja meiri hluta þjóð-

arinnar trú um, að í því fælist afsal

réttinda. Hafi það því verið vel ráðið

að koma þjóðinni til þess að hafna

þessu frumvarpi, þá á Sk. Th. neiðurlnn

skilið fyrir það, að slíkt hefir verið unt

að gera. Mótspyrna Sú, er tókst að vekja

gegn sambandslaga frumvarpinu, varð

aftur vopn í höndum stjórnarandstæð-

inga til þess að koma Hannesi Hafstein

frá völdum. P&ð er því einnig Sk. Th.

að þakka, að þessum skaðræðis- og

og landráðamanni í augum flokksbræðra

hans, var varnað þess að ofurselja Dön-

um landið og þjóðina.

Hefðu allir íslenzku nefndarmennirnir

verið sammála um að taka þeim boð-

um af Dana hálfu, er í frumvarpinu

felast, þá hefði auðvitað orðið miklu

örðugra að fá nokkuð meira. Sýni það

sig því, að það verði mögulegt, þá er

það eingöngu að þakka Skúla Thor-

oddsen. Þess ber auk alls þessa að

gæta, að hann var meðlimur sambands-

laganefndarinnar og er því öllumfrum-

varpsandstæðingum kunnugri afstöðu

vorri gagnvart Dönum í þessu máli.

Hann ætti því að vera allra mánna fær-

astur um, að útvega landinu þessi tví-

mælalausu-fullveldis-sambandslög, sem

flokksmenn hansþykjast vilja fá. Sá flokk-

ur, sem nú er í meiri hluta á þinginu

á því allan sigur sinn og í raun og veru

sína tilveru að þakka framkomu Sk. Th.

í sambandslaganefndinni. Hann hefir

verið foringi þeirra flokka á alþingi síð-

ustu árin, er snúist hafa í lið með hon-

um. Hann er því þegar af þessum ástæð-

um sjálfkjörið ráðherraefni þessa flokks.

Og hafi flokkurinn sannfæringu fyrir því,

að hann hafi vel gert og 'viturlega, er

hann skarst úr leik með samnefndar-

mönnum sínum, að hann hafi þá reynzt

þjóðinni trúr og tryggur sonur, þegar

allir aðrir trúnaðarmenn hennar sviku

hana í trygðum, var það þá ekki sjálf-

sagt, að fela þessum falslausa og trú-

lynda syni forustuna fyrir hinum sönnu

föðurlandsvinum? Og var það ekki væn-

legast til sigurs, að fela honum að leysa

þá hnútana, sem hann var allra manna

kunnugastur.

En hvernig hafa flokksmenn hans far-

ið að? Peir fylkja sér undir merki hans

og berjast þar, hamstola af hetjumóði,

unz sá sigur er unninn að koma

Hsnnesi Hafstein frá völdum. En jafn-

skjótt og það virki er unnið, þá snúa

þeir við honum bakinu, sparka honum

úr fararbroddi, þvert á móti vilja hans

og óskum. Og fyrir þessu gengst alda-

vinur hans og pólitíski flokksbróðir,

Björn Jónsson.

Hvers vegna gera þeir þetta? Peir

gátu notað Sk. Th. til þess, að gefa

þeim vopn í hendurnar til þess að koma

Hannesi Hafstein frá völdum; og hafi

þessi vopn verið heiðarleg, hvers vegna

geta þeir þá ekki haldið áfram að ber-

jast undir hinu sigursæla merki þessa

manns, þangað til þessu makalausa

sjálfstæði er náð, sem þeir þykjast ætla

að útvega landinu ?

Vantreysta þessir menn Sk. Th. eftir

öll þessi makalausu þrekvirki, sem hánn

hefir unnið? Slíkt er óhugsandi. Þá

verður þessu ekki svarað nema á einn

hátt: Málefni og verðleikar skipta engu;

þeir eru að berjast um völdin og ekk-

ert annað. Munurinn er að eins sá, að

hingað til hafa þeir skammast sín fyrir

að gera það opinbetlega, en nú eru

þeir hættir því.

Meiri hluti þjóðarinnar hefir gefið

þeim ástæðu til þess að halda að jafn-

vel það muni með þakklæti meðtekið.

Lengra er naumast hægt að fara í því

að ögra velsæmistilfinningu þjóðarinnar.

Gieymi hún þeim sh'kri svívirðingu,

þá á hún engrar endurreisnar von.

B. L.

Alþingiskosning

fór fram áSeyðisfirði ífyrra'dag. Kosinn var

sra. Björn Þorláksson

með 67 atkv.

Dr. Valtýr Guðmundsson fékk 54 atkv.

Atta atkvæðaseðlar voru ógildir,

Allmikið kapp hafði verið í kosninga-

undirbúningnum.

(Sírnfrétt,)

Æðarfuglinn.

Guttormur bóndi Einarsson á Ósi

sagði mér, er fundum okkar bar saman

á Akureyri 6. febr. s. 1., að svo hefði

sagt sér þektur maður á Oddeyri, að með

friðunarlögum fugla frá ^Ju 1903, væru

úr gildi numin Iög frá 22. marz 1890

um fnðun æðarfuglsins. Meira að segja,

að lögskýring þessi væri eftir bæjarfó-

getanum sjálfum.— Geta má nú nærri

hvað hæft er í því, að slíkt geti verið

haft eftir bæjarfógetanum, þar sem kunn-

ugt er, að hann jafnvel á síðastl. sumri

hefir sektað mann eða menn fyrir æðar-

fugladráp.

Hins vegar er saga þessi þannig vax-

in, að ekkert getur verið á móti því, að

hreyfa henni opinberlega; — þess utan

hefi eg sjálfur heyrt hinu sama haldið

fram — og það ekki af heimskum manni,

— þó ótrúlegt sé.

Þeir sem hér eiga sérstaklega hlut að

máli, varpeigendur við Eyjafjörð og

víðar, eiga ervitt með að una því, að

friðunarlög æðarfugls séu miskunarlaust

brotin, án þess að uppvfst verði, og ó-

þokkamönnum þannig haldist uppi að

traðka réttindum þeirra og lítilsvirða

lög landsins.

Wí hraparlegra, ef þeir skyldu ein-

hverjir vera hér eða annarstaðar, er ekki

vita, hvað í þessu efni eru lög eða ekki

lög.

Peim mönnum til athugunar skal það

tekið fram, að með friðunarlögum fugla

No. 50 frá 27. nóv. 1903 er ekki einn

stafur laganna frá 22. mars 1890 úr gildi

numinn. Pau lög eru alveg sérstök,

sem friðunarlög æðarfugls — og l.gr.

þeirra hljóðar þannig: «Hver sá, sem

drepur æðarfugl af ásettu ráði, skal auk

sekta þeirra, er getur um í 11 gr. tilsk.

um veiði á Islandi 20. júní 1849, gjalda

í sekt fyrir hvern fugl 10 — 100 kr.; sé

brotið ítrekað tvöfaldast sektin».

Þessi eru enn hin skýlausu fyrirmæli

laganna. — Geta þeir, er ekki vilja þessu

trúa, leitað sér frekari upplýsinga hjá

lögfræðingunum.

Og þó þröngt kunni að vera í búi

og bjargræðishorfuruar erfiðar, er hverj-

um einum bæði vissara og sómasamlegra

að afla bjargræðis síns á heiðarlegan en á

óheiðarlegan hátt, —enda getur svo farið,

að þessi fengur verði fulldýr, verði æðar-

fuglamálið tekið til alvarlegrar athugun-

ar, — sem verður að gjöra, því það

hafa aldrei verið og verða aldrei hinir

heiðvirðu fátæklingar, heldur sem sagt,

ófyrirleitnir óþokkar, er á þennan hátt

reyna til þess að afla sér litilfjörlegs

bjargræðis — og þeim á ekki að hlífa.

Laufási, 9. febr. 1909.

Björn Bjðrnsson,

Stöðvarstjód

hér á Akureyri er skipaður Gísli J.

Ólafsson, er gengt hefir því starfi um

hríð. Símritari er skipaður Eggert Stef-

ánsson, er verið hefir símritari.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40