Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						V í SIR . Föstudagnr 3. júlí 1964.

laaaaannasaisaaaaa^rjasiJsaisQSEassaaaaaaaaaaaaaa

SPJALL   VÍÐ   KARL

DGEÐLÆKNI

EEE:nacEíiSQCEE2QE3Ef3E2EaEEDncnant3nnnDnnnnnDQnnn

m

TVTær allir íslendingar, sem

hafa lagt leið sína til Lon-

don á undanförnum árum, kann-

ast við Karl Strand lækni. Hann

hefur greitt götu ' fjölmargra

landa í stórborginni, og að

heimsækja lækninn og fjöl-

skyldu hans í 22 Victoria Grove

í South Kensington er eins og

að vera horfinn inn í ram-

íslenzkan heim, þar sem talað

er með hörðum áherzlum og ís-

lenzkur matur er á borðum.

Karl Strand er á ferð hér

heima um þessar mundir, og

þegar Vísir spurði, að hann

væri að vinna að bók, sem er

eins konar framhald af bók

hans, Hugur einn það veit

(kom út 1960), fór blaðið á stúf-

ana og nam að spjalla við

lækninn, þótt hann væri önnum

kafinn við ritstörf suður í

Hafnarfirði.

Hann vildi lítið tala um bók-

ina og fór að dæmi margra,

sem eru að skapa alvörubók-

menntir, að kynna verkið sem'

minnst fyrirfram. Þess má geta,

að Karl Strand er, sérstaklega

ritfær, eins og sjá má á bók

hans og Lundúnapistlunum í

Morgunblaðinu.                     .    .

„Fjallar bókin um sérgrein'

yðar,  geðfræði?"

„Efnið snýst um sturlanir —

þetta er gamalt íslenzkt orð,

notað yfir geðveiki".

„Á þetta skylt við hugsýki?"

„Hugsýki nqta'ég um tauga-

veiklun; það er dregið af

gamla   orðinu  hugsjúkur."

„Er sefasýki og hugsýki eitt

og sama hugtakið?"

„Sefasýki er hysteria, sem er

ein 'tegund hugsýki".

"1/Tanni    skildist   á    Karli,   að

þessi nýja bók hans  fjalli

um   ýmsar   tegundir   geðsjúk-

dóma.

„Ég skrifa hana með það

fyrir augum, að hver hugsandi

maður geti skilið hana - hún

er ekki. yísindalega framsett,

þótt hún fjalli .um fræðileg

'efni. Það hefur verið vand-

kvæðum bundið að' setja þessa

bók saman, því að erfitt er að

skilgreina þetta efni með ís-

lenzkum hugtökum".

„Hvað vakir fyrir yður með

því að sémja þók um geðveiki

handa     skynsömum     almenn- ¦

ingi.?"

Karl   læknir   sagði,    að   fátt

væri það til, sem fólki stæði

meiri stuggur af en geðveiki,

og viðhorf margra til geðsjúk-

dóma væri mótað af vissri van-

þekkingu. í fjölskyldum, þar

sem hún gerði vart við sig,

væri máiið viðkvæmt, „en það

er með sturlanir sem aðra sjúk-

dóma, t.d. lömunarveiki, að

hægt er að fá Iækningu við

þeim eða mikla bót. Sjúklingur,

sem fær algera lömun, getur

náð bata, eða svo mikliim bata,

að hann verði fær um að taka

þátt í lífinu, jafnvel þótt hann

þurfi að ganga við hækju. Eins

er það með sjúkling, sem verð-

ur sturlun að bráð; honum er

hægt, að hjálpa með sállækn-

ingu, starfslækningum, raflækn-

ingum og lyfjagjöf, og oft svo

mikið, að hann getur orðið al-

veg eða að miklu leyti þátt-

takandi í lífinu".

Karl lagði á það sérstaka á-

Karl Strand læknir

VERA FEi

herzlu, að fólki hrysi hugur

við geðsjúkdómum (svipað \ og

þeir væru feimnismál), meðal

annars af því, hvað það veit

lítið Um lækningamöguleika á

þeim.

Cpurður  hvort   sturlanir  (eða

geðsjúkdómar)   væru   ætt-

gengar, svaraði hann:

„Það er vafalítið, að í sumum

tegundum sturlana er um ein-

hvers konar ættgengi að ræða

sem orsakaþátt. Yfirleitt er þó

ekki hægt að sanna, að þetta

ættgengi fylgi ákveðið neinum

erfðalögmálum."

Hann bætti því svo við, að

uppeldi og umhverfi léki mikið

hlutverk í andlegri heilbrigði.

Ætla mætti að sami persónuleiki

gæti veikzt af sturlun eða slopp

ið allt eftir þvf, hver aðbúð

hans var, einkum í frum-

bernsku, og hve margvíslegt á-

lag hann yrði -að bera í lífi sínu.

„En hvað segið þér um geð-

villu (psychopathic state) — er

hún geðsjúkdómur eða hug-

sýki?"

„Geðvilla telst hvorki sturl-

un eða hugsýki, heldur er hún

sálrænt fyrirbæri, sem er eins

konar huglæg bæklun, þar sem

ábyrgðarleysi, takmörkuð skap-

stjórn og vanhæfni að læra af

reynslu eru megineinkenni. Af

þessum geðrænu sökum skapast

víðtæk  félagsleg  vandamál."

TjMns °8 áður sagði hefur

' Karl Strand verið starf-

andi læknir við stóran geðsjúk

dómaspítala, West Park Hospit-

al í Surrey, rétt sunnan við

London. Áður hafði hann unnið

á National Hospital Queen Squ-

are og ennfremur tekið kandí-

datsárið við St. Bartholomeus

Hospital (sem er almennur spft-

ali). Um skeið vann hann á her-

^spitala I Oxford (að rannsókn-

um með heilarita). Hann stund-

aði nám á British Postgradu-

ate Medical School Hammer-

smith (almennar lyflækningar

og taugasjúkdóma), en sérgrein

sína, geðfræði, stundaði hann

við Mawdsley Hospital (Insti-

tute  of Psychiatry  í  London).

Karl taldi, að lækningum geð-

sjúkdóma hefði fleygt mikið

fram í Bretlandi sem víðar um

helm á undanförnum árum, t.d.

væri miðað að því að skapa á

spítölunum andrúmsloft, sem

væri sem eðlilegast, og lagt

væri mikið upp úr félagslegum

aðgerðum, sem beindust að því

að gera sjuklingana starfhæfa í

lífinu. Auk annarra lækninga-

aðferða væri beitt sállækningu,

raflækningu og starfslækning-

um, sem væru veigamikið at-

riði.

Af spjallinu við Karl var unnt

að draga þá ályktun, að upp-

runa sturlana væri þrátt fyrir

allt ennþá erfitt að rekja. Menn

standa ennþá gáttaðir á undr-

um sálarlffsins, þótt orsakir

megi finna til sfurlana og geð-

rænnar veilu hjá mörgum, t.d.

vefrænar orsakir (í ellisjúkdóm-

um), toxisk áhrif hjá stund-

argeggjuðum (af völdum áfengis

eða eiturs eða sótthita), auk

þeirrar þekkingar, sem geðlækn-

ar hafa nú á umhverfisorsökum

sturlana, og hann lagði áherzlu

á,  að  væri mikilvæg. —  stgr.

ii 11 iiiiiii ¦iiaiiil"»mrriTiriii               "   "i" ¦


RÚLLUKRAGA-PEYSUR

í miklu úrvali. Nýkomið fjölda margir litir.

VerÖ aðeins 250 og 300 krónur.

Venl. Dzinfcl

Laugaveg 66, sími 11616

Lax- og silungsveiði

Nokkrir stangaveiðidagar til leigu í Hvítá í

Borgarfirði. Nýtt og skemmtilegt veiðihús á

staðnum.

Allar nánari upplýsingar í síma 22630.



Með verulegri lækkun mjólk

ur og launaskattinum _til f-

búðabygginga sýnir ríkisstjórn

in hug sinn í verki Með þess-

um aðgerðum er hún að vinna

að því að veita Iaunþegum

raunhæfar kjarabætur sem

hvorki auka verðbólguna í

landinu né verða stundarfyrir-

brigði. Gundvöllur þessara

kjarabóta, sem báðar voru til-

kynntar í fyrradag, er sam-

komulagið milli verklýðshreyf

ingarinnar og vinnuveitenda.

Er ekki að efa að launþegar

munu kunna vel að meta þess

ar aðgerðir.

Q Ný braut

Launaskattinn greiða at-

vinnurekendur og aðrir vinnu-

veitendur. Samtals mun hann

nema allt að 80 millj. króna

á ári, en hann er 1% af út-

borguðum launum, Vissuíega

er þetta há upphæð og nokk-

ur baggi á atvinnurekendur.

En á það ber að líta, að fyrir

vikið helzt vinnufriður vænt-

anlega í landinu í heilt ár, '

eins og samningarnir við Dags

brún gefa til kynna. Vissulega

er það nokkurs virði. Hér hef

ir verið farið inn á nýja braut

I kaup og kjaramálum laun-

þega í landinu, undir forystu

forsætisráðherra, Öll teikn

berída til þess áð ''sú braut

muíii reynast mjög-farsæl og

skynsamleg, enda voru flestir

orðnir þreyttir á hinum lang-

vinnu og harðvítugu deilum

milli verklýðshreyfingarinnar

og vinnuveitenda á undanförn

um árum

Ennþá er ósamið við mörg

verklýðsfélög. Gera verður þó

ráð fyrir þvf að samningar við

þau muni ekki ganga erfiðlega.

Dágsbrún hefir gefið fordæm

ið og rammasamningur ríkis-

stjórnarinnar er þar mikilvæg-

ur grundvöllur til að byggja á.

# Skrif Tímans

Fróðlegt er að lesa verk-

lýðsskrif Tímans þessa dag-

ana. Blaðið hefir hvorki

gleymt þvf né fyrirgefið að

hvorki verklýðshreyfingin né

ríkisstjórnin leitaði ráða hjá

Framsóknarflokknum          við

lausn vandans. í leiðara Tím-

ans í gær segir að ,,verka-

menn geti að sjálfsögðu ekki

unað við það" að launin séu

ekki stórhækkuð sem allra

fyrst. Það muni verða aðal-

krafa þeirra „að daglaununum

verði komið í viðunandi horf".

Það er eins og menn sem

þannig skrifa hafi verið í sum

arleyfi norður á Sprengisandi

og ekkert fylgzt með I stjórn-

málum síðustu vikuna. Um

það náðist einmitt fullt sam-

komulag við verklýðshreyfing-

ema að halda grunnlaununum

óbreyttum en auka kjarabætur

i öðrum myndum. Þess vegna

er broslegt og brjóstumkennan

legt að lesa verklýðsbaráttu-

skrif Tímans, svo fjarstæð eru

þau og tilefnislaus. Að minnsta

kosti ættu Tímamenn að lesa

Þjóðviljánn áður en þeir skrifa

næst um aðalkröfur verka-

manna.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16