Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 289. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						18
FIMMTUDAGUR 17. DESEMBER 1992.
Menning
Af höf ðingjum
á Skaganum
Enn ein byggðasagan hefur séö
dagsins ljós. Fyrsta bindi af sögu
Akraness kemur í kjölfar fjöl-
margra hliðstæðra verka. Nægir
þar að nefna sögu Reykjavíkur,
Akureyrar, Seltjarnarness, Selfoss
og Keflavíkur.
Höfundur leggur áherslu á hve
samofin saga Akurnesinga er
stjórnmála- og menningarsögu
þjóðarinnar - einkum á Sturlunga-
öld og endurreisnarskeiðunum um
og eftir 1800. Hann vekur sérstak-
lega á því athygli hve stór hlutur
Akurnesinga er í þjóðarsögu okk-
ar, ekki síst ef haft er í huga þeir
hafa líklega aldrei verið fleiri en
nemur tveimur hundraðshlutum
þjóðarinnar. Þessi áhersla höfund-
ar gerir það að verkum að bókin
höfðar í mun ríkari mæh til lands-
manna í heild en ella hefði verið.
Bókin hefst á ítarlegum kafla um
landlýsingu (s. 14-88) þar sem fjall-
að er um jarðfræði, landkosti og
jarðnytjar, fjörunytjar, samgöngr,
örnefni, fornleifar, þjóðtrú og sögur.
Einhverjum kann að finnast þetta
>
BÆKUR
í JÓLAGJÖF?
Þá skaltu kynna þér
ódýru Úrvalsbækurnar
á næsta sölustað
eða hringdu og ffáðu
bæklinginn
okkar í pósti
urval:
BÆKUR
Sími 63 27 00
hægfara byrjun og e.t.v. langdregin
(en þaö ræðst væntanlega fyrst og
Bókmenntir
Gunnlaugur A.
Jónsson
fremst af áhugasviði lesandans). En
í þessum inngangskafla sýnir sig að
höfundur vill leitast við að skrifa
sögu einstaklinganna sem byggðu
Akranes í sem mestum tengslum
við umhverfi sitt í víðri merkingu
þess orðs. Er það mjög lofsvert og
reynist hér mikill fróðleikur dreg-
inn saman og augljóst að mjög víða
hefur verið leitað fanga.
Meðal forvitnilegs efnis í bókinni
má nefna frásagnir af umsvifum
Brynjólfs biskups Sveinssonar
(1639-1679) á Skipaskaga en hann
virðist markvisst hafa stefnt að því
að gerast útgerðarhöföingi þar og
því hefur verið haldið fram að hann
hafi lagt grunn að þéttbýlismyndun
á Akranesi. Höfundur þessarar
bókar telur þó eins líklegt að um-
fangsmikil útgerð hafi verið þar
fyrir siðaskipti.
Akranes. Mikill fródleikur um sögu bæjarins dreginn saman í bókinni.
Við hefðbundna söguritun beinist
athygli öðru fremur að eftirminni-
legum atburðum, svipmiklum ein-
staklingum, náttúruhamförum,
slysum og öðru sem raskar hvers-
dagsframvindu í samfélagi - en lífi
og viðhorfum almennings og
menningaeinkennum hefur oft
ekki verið nægilegur gaumur gef-
inn, eins og Jón Böðvarsson bendir
á. Og kannski mætti að vissu leyti
gagnrýna þetta verk fyrir ónóga
áherslu á þessa þætti. Það er um
of saga höfðingja (sbr. kaflana
„Garðahöfðingjar" og „Lögmanna-
ætt á Hólmum tveim"), og sagan
ekki sögð af sjónarhóli almennings
í sama mæli og t.d. í nýútkominni
sögu Keflavíkur eða hinu marglof-
aða verki Guðjóns Friðrikssonar
um sögu Reykjavíkur. Höfundur
virðist gera sér grein fyrir þessari
vöntun og segir í inngangsorðum
sínum að margt í sögu hreppsins
þurfi að kanna miklu betur - eink-
um menningarsöguna. Kaflinn
„Almennir hagir" sýnir þó að höf-
undur leitast við að glíma við þess-
ar spurningar. Bendir hann þar
meðal annars á vissa sérstöðu
Akraness sem felst í því að náttúru-
hamfara gætti þar minna en al-
mennt var hér á landi.
Bókin er prýdd fjölda mynda og
hefur vandaða nafna- og heimilda-
skrá. Hins vegar er umbrot bókar-
innar   gallað.   Óþarflega   stórar
spássíur eru öðrum megin á síðum
bókarinnar, eins og mjög er í tísku
um þessar mundir en nánast engar
hinum megin.
Jón Böðvarsson.
Akranes. Frá landnámi til 1885.
Prentverk Akraness hf. 1992 (335 bls.)
Siglingar og skipskaðar
í síðari heimsstyrjöld
Bókin í skotlínu er að stofni til meistaraprófsritgerð
höfundar í sagnfræði við Háskóla íslands qg naut hann
fjárhagsstuðnings frá Eimskipafélagi Islands við
samningu ritgerðarinnar og vinnslu bókarinnar.
Bókin er saga farsiglinga Islendinga stríösárin 1939-
1945 og að hluta saga Eimskipafélagsins Jpessi ár.
Heimilda hefur höfundur leitað víða. Itarleg heim-
ildaskrá fylgir bókinni en í formála segir höfundur að
aðallega hafi verið stuðst við heimildir í skjalasafni
Eimskipafélagsins auk skjala frá sendiráðum í New
York, Washington og London og utanríkisráðuneyt-
inu. Leiðabækur skipa eru og heimildir. í fonnála seg-
ir: „Við óflun ljósmynda leitaði ég í myndasafn Eim-
skipafélagsins..."
Auk mynda eru kort sem sýna siglingaleiðir skipa,
þar á meðal Utprentað kort er sýnir siglingaleið ís-
lenskra kaupskipa til og frá Bandaríkjunum. Þar er
sýnd staðsetning skiptapanna er Hekla, Goðafoss og
Dettifoss voru skotin niður.
Formála bókarinnar ritar Þór Whitehead prófessor
sem var umsjónarkennari höfundar við samningu
meistarprófsritgerðarinnar.
Höfundur hefur lagt á sig mikla vinnu við að gera
efninu sem best skil. Árangur er sá að bókin er fróö-
leg, segir ákveðinn þátt íslandssögunnar og auk þess
vel skrifuð og læsileg.
Þór segir í formála að þó íslendingar hafi engan her
haft hafi mannfall þeirra verið hlutfallslega jafnmikið
og sumra stríðsþjóðanna: „Þorri þeirra sem létu lífið
voru sjómenn".
Auk þess aö segja sögu sighnga og skiptapa freistar
höfundur þess að „draga upp mynd af lífi þeirra sem
sigldu á kaupskipunum, vinnu þeirra, baráttu fyrir
bættum kjörum, siglingum í skipalestum, lífinu um
borð við slíkar aðstæður, hafnarvinnu erlendis og í
Reykjavík, slysförum og ekki síst þeim björgunarstörf-
um sem sjómenn unnu".
En höfundur gerir einnig grein fyrir ýmsum ákvörö-
unum stríðsaðila sem höfðu áhrif á sighngar Eim-
skipafélagsins og fléttast því gangur stríðsins inn í
bókina.
Reyndar rekur höfundur dálítið stöðu mála áratug-
inn fyrir stríðið, kreppuna miklu og afleiðingar henn-
ar m.a. á viðskipti milli þjóða.
Nokkuð segir það um þessa tíma að forsætisráð-
Bókmenntir
Guðmundur G. Þórarinsson
herra, Hermann Jónasson, beindi því til Eimskipafé-
lagsins að það keypti einungis íslenskar kartöflur til
skipa sinna, en birgðir voru miklar og hætta á að þær
ónýttust.
Strax við hernám Breta á íslandi 10. maí 1940 minnk-
aöi skipastóll íslendinga um 2165 tonn er Þjóðverjar
kyrrsettu Gullfoss og Snæfell.
Árið 1941 tóku Bretar siglingarnar milli íslands og
Bretlands í sínar hendur. TengsUn við Ameríku jukust.
Sjómenn fengu áhættuþóknun eftir þjark og verkfóll
hindruðu siglingar. Árásin á Heklu 1941 olli því að
íslensk skip sigldu í skipalestum eftir það.
Kaldhæðni örlaganna var það að síðasta vetur stríðs-
ins skutu Þjóðverjar niður bæði Goðafoss og Dettifoss,
skipin sem Eimskipafélagið hafði notað til Þýskalands-
siglinga.
Þann kafla þjóðarsögunnar sem rakinn er í þessari
bók þurfti aö skrifa.
Verður aö telja að allvel hafi til tekist.
Hulda Sigurborg Sigtryggsdóttir.
í skotlinu
Almenna bókafélagið.
280 blaðsfður.
Heill heimur í áskríft
52 ferðavinningar til áskrifenda frá okt. 92-sept. 93
Subaru Legacy
dreginn úl
22. des. nk.
Sími 632700 Grænt númer 99-6270      Síni 632700 Grænt númer 99-6270     Sfrni 632700 Grænt númer 99^270
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48