Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 68. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						FÖSTUDAGUR 21. MARS 1997
13
Þrjár ókeypis
„Blöi.duvirkjanir"
án umhverfisáhrifa
Kjallarínn
Edgar
Guömundsson
verkfræðingur
Þekkt er sú kenn-
ing 1 hagvísindum
að ef tvö misstór
kerfi, af einhverj-
um toga, eru tengd
saman, hagnast
litla kerfið að jafn-
aði meira en það
stóra. Dæmi um
þetta er tenging is-
lenska tölvunetsins
við veraldarvefinn.
Með öðrum orðum,
litla kerfið fær á
þann hátt notið
hagkvæmni stærð-
arinnar.
Verði íslenska
raforkukerfið tengt
við það evrópska
með sæstreng hagn- ——^^—
ast bæði kerfin, það
íslenska þó hlutfallslega mun
meira.
Án fjárfestinga
Ef  íslensku   fallvötnin   verða
fullnýtt með skynsamlegum hætti
til raforkuframleiðslu og völ er á
hagkvæmum orku-
flutningi  um  sæ-
strengi fram og til
baka milli íslands
og Evrópu,  getur
framleiðsla        ís-
lenska      raforku-
kerfisins     aukist
um   sem   nemur
raforkufram-
leiðslu       þriggja
Blönduvirkjana og
það án nokkurra
fjárfestinga eða umhverfisáhrifa.
Viöskipti meö raforku
Sæstrengir likt og rafstrengir
til flutnings raforku á landi eru
fyrst og fremst tæki til að auð-
velda viðskipti með raforku likt
og símastrengir yfir
lönd og sæ auðvelda
boðskipti, skip og flug-
vélar auðvelda flutning
á vörum og farþegum
innanlands og milli
landa og svo má lengi
telja. Þessi tæki er
einnig hægt að misnota
ef þröngsýni og ein-
angrunarhyggja ræður
ríkjum.
Orðið „viðskipti" er
einkar gagnsætt og fel-
ur í sér „skipti" á t.d.
vörum og þjónustu
„við" aðra. Raforkuvið-
skipti geta verið bein
sala, þ.e. skipti á raf-
orku gegn greiðslu við
aðila utan orkugeirans
og viðskipti innan
hans, t.d. með sölu á raforku að
degi til eða um haust og vetur þeg-
ar verðlag er hátt og kaupum í
svipuðum mæli að næturlagi, að
vori eða sumri þegar verðlag er
lágt. Vegna smæðar og ósveigjan-
leika  hins  einangraða  íslenska
„Raforkukerfí Evrópu er risavaxib
og mjög opiö fyrir orkuvíðskiptum
milli mismunandi tímabila. Verði ís-
ienska raforkukerfíð tengt þessu
kerfí, virkar það sem risavaxin
miðlun fyrir rigninguna og fjalllend-
ið sem er „hráefni" raforkufram-
leiðslunnar á íslandi."
„Veröi íslenska raforkukerfið tengt viö þao evrópska meö sæstreng
hagnast bæöi kerfin, þaö íslenska þó hlutfallslega meira."
markaðar er erfitt að koma við
slikum raforkuskiptum.
Sæstrengir gjörbreyta
dæminu
Raforkukerfi  Evrópu  er risa-
vaxið og mjög opið fyrir orkuvið-
skiptum milli mismunandi tíma-
bila. Verði íslenska raforkukerfið
tengt þessu kerfi, virkar það sem
risavaxin miðlun fyrir rigninguna
og fjalllendið sem er „hráefni" raf-
orkuframleiðslunnar á Islandi.
Nýting hennar getur þess vegna
batnað um sem svarar framleiðslu
þriggja Blónduvirkjana okkur að
kostnaðarlausu og án nokkurra
minnstu umhverfisáhrifa. Það
ætti að vera sönnum umhverf-
issinnum fagnaðarefni.
Edgar Guðmundsson
Að falla á tíma
Á 17du öld vissi svo að segja
hvert mannsbarn í Evrópu einhver
deili á íslandi. ísland var inn-
gönguop helvítis, nánar tiltekið í
Heklu. Á því méli var helvíti ekki
orðin tóm og athyglin því ósvikin.
Ekki voru íslendingar þeirra tíma
þó allskostar ánægðir með þessa
„heimsfrægð" og þáverandi
menntapáfi og biskup, Guðbrandur
Þorláksson, hrærði himin og jörð
til að fá þessum áburði hnekkt,
m.a.  ýtti hann  á  skólameistara
Aö endurreisa helvíti
Var það ekki Hegel gamli sem
taldi sig hafa fundið lögmál í þá
veru að öll stórmæli kæmu fyrir
tvisvar? Og Marx sem hnýtti aftan
við: „en í síðara skiptið jafnan
sem skopstæling". Þannig hvarflar
að manni að nú eigi að endurreisa
helvíti á íslandi, en í þetta skipti
eru það islensk stjórnvöld sem
bera á okkur óhróðurinn.
Það er ekki Arngrímur lærði
sem  hrekur  ósómann  á  latínu
heldur markaðs-
„Islensk stjórnvöld virðast hugsa
um ísland eins og bóndabæ þar
sem aðeins framhliðin snýr að
veginum, bak við hús megi hrúga
upp ófögnuðinum. Það er hægur
vandi að plata útlendinginn."
sinn, Arngrím lærða, til að setja
saman landkynningarbækling um
ísland (þann fyrsta), á málinu sem
heimurinn skildi þá, latínu.
Því miður hafði Arngrímur ekki
erindi sem erfiði hvað helvíti varð-
ar, það hélt áfram að lifa góðu lifl á
íslandi út alla öldina. Svo lengi
eimdi eftir af orðrómnum að þegar
ferðamenn hófu komu sina til ís-
lands á átjándu öld var Hekla jafn-
an efst á óskalistanum og mátti sjá
þá tipla lotningarfulla kringum eld-
fjallið.________________________
deild iðnaðar-
ráðuneytisins
sem kallar hann
yfir okkur á
ensku. „Lowest
energy prices"
heitir bækling-
urinn sem tíund-
ar kosti þess að
hér búi lægst-
launaða vinnuafl
norðanverðrar
Evrópu, ásamt
lágmarks kröf-
um til umhverfismála og orku á
útsöluprís. Það sé því óþarfi að
fara með eiturspúandi málm-
bræðslur til hinna vanþróuðu
ríkja þriðja heimsins þegar eitt
slíkt sé einmitt staðsett við bæjar-
lækinn.
í dag er helviti mengun. Hver
sem betur getur reynir að koma
henni af höndum sér. Munaðar-
laus skip eigra um heimshöfin
með banvæna farma, aðrir grafa í
jórð, sökkva í sæ, áform eru jafn-
vel uppi um að losa sig við úrgang-
inn til annarra hnatta
og sú framleiðsla sem
mengar mest flyst til
þeirra svæða þar sem
ahnenningur má sín
minnst og vanþekking-
in er mest.
Klappar sama
steininn
Nú er ég búinn að
gleyma hver sagði: „Is-
lands óhamingju verð-
ur allt að vopni", en
það nær vel þeim
martraðarkennda
hrakfallabálki sem ís-
lensk stóriðja virðist
ofurseld. Þegar álverið
í Straumsvík var á ——
teikniborðinu hamraði
þáverandi iðnaðarráðherra á því
að við værum að falla á tíma, senn
myndi kjarnorkan leysa vatnsork-
una af hólmi og íslendingar sætu
uppi með óseljanlega fossa. Tveim-
ur árum eftir að fabrikkan var
ræst brast á olíukreppan mikla
með stórhækkuðu orkuverði um
allan heim - alls staðar nema á ís-
landi sem var búið að binda sig í
báða skó.
Mannsaldri síðar er íslenskur
iðnaðarráðherra enn að klappa
sama steininn: íslendingar séu að
falla á tíma að laða hingað meng-
unariðju sem ekki er boðleg ann-
ars staðar i Evrópu. Sömu srjórn-
völd og samþykktu alþjóðlegan
samning í Ríó 1992 sem skuldbatt
þau til að frysta koltvísýrings-
mengun þjóðarinnar frá 1990 til
Kjallarinn
Pétur
Gunnarsson
rithöfundur
ársins 2000, þau
samþykkja nú 11%
aukningu koltvísýr-
ings á íslandi með
nýju álveri. Og rétt-
lætingin: það er svo
atvinnuskapandi á
meðan á því stend-
ur.
íslensk stjórnvöld
virðast hugsa um ís-
land eins og bónda-
bæ þar sem aðeins
framhliðin snýr að
veginum, bak við
hús megi hrúga upp
ófógnuðinum. Það
er hægur vandi að
plata útlendinginn.
Sú staðreynd að mál
okkar er óskiljan-
legt öðrum hefur líka veitt vissa
vernd. Nú berast hinsvegar þau
tíðindi að komin séu til sögunnar
mögnuð þýðingarforrit, íslensk
forstöðukona þýðingarmiðstöðvar
í Aþenu ræður yfir tækni sem
snarar heilsíðu yfir á fjögur
tungumál á einni mínútu. Hún
hefur boðist til að bæta íslensk-
unni við.
Þá mun verða heyrinkunnugt
um gervalla heimsbyggðina að á
íslandi sé umhverfisráðherra sem
hafi að vígorði: „Svo berist burt
með vindum!". En hvernig skyldi
tölvan ráða við „Hollustuvernd
rikisins"?
Pétur Gunnarsson
Kristlnn BJörnsson,
forstjóri Skeljungs.
Með og
á móti
Frfkortiö nýja
Gagnkvæm
tryggð
„Þetta er vel
þekkt bæði í
Evrópu og Am-
eríku og bygg-
ist á gagn-
kvæmri tryggð
viðskiptavin-
anna og fyrir-
tækjanna. í
flestum tilvik-
um standa
mjög stórir að-
ilar að svona kortum, staðir sem
hafa marga afgreiðslustaði og
eru, eins og í okkar tilviki, á
landsvísu. Við höfum skoðað
þetta mjög gaumgæfilega í tvö ár
og vitum að svona kort hefur ver-
ið til í tólf ár á Bretlandseyjum og
þrátt fyrir að öðru hafi verið
haldið fram eru þrjú svona kort í
Noregi.
Við erum að reyna að fá fólk til
þess að skipta við þau fyrirtæki
sem að þessu standa og veitum
þvi ákveðna umbun fyrir, lækk-
um verð á vörunni en leyfum
fólki að velja hvað það fái i stað-
inn, fiugmiða, leikhúsmiða, máls-
verð á veitingahúsi eða eitthvað
allt annað þegar fram liða stund-
ir. Það er fásinna að halda því
fram að Erikort brjóti í bága við
samkeppnislög. Okkar samkeppn-
islög eru byggð á sama grunni og
i Skandinavíu og þangað höfum
við leitað að fyrirmyndinni að
þessu. Það skal engum detta i hug
að fyrirtækin sem að tryggðar-
kortinu standa séu ekki vandari
að virðingu sinni en svo að þau
eyddu tíma og fjármunum í
svona verkefni til þess eins að
standa upp og detta. Fyrirtækj-
unum á eftir að fjölga strax á
næstu vikum og umræðan um að
það taki menn allt að nítján ár að
vinna sér ferð til Glasgow er víðs
fjarri nokkru sanni."
Tílræði við
samkeppni
„Það sem
okkur finnst
alvarlegast við
þetta er að
þetta er til-
ræði við sam-
keppni í land-
inu. Við minn-
um á að þarna
eru fimm
sterk fyrir-
tæki að taka
sig saman, eitt
er á einokunarmarkaði og tvo til
þrjú á fákeppnismarkaði. Þetta
fyrirbæri þekkist víða og er oftast
bundið við eitt fyrirtæki. Hér í
okkar litla viðskiptasamfélagi
eru fimm stór fyrirtæki sem faka
sig saman og beina viðskiptunum
til hvers annars. Þetta dregur úr
samkeppní. í Ijósi smæðar mark-
aðar hér verður viðskiptakeðja af
þessu tagi til þess að draga úr
mðguleikum samkeppnisaðila og
fækka þeim og einnig að draga
enn frekar úr möguleikum á nýj-
um aðöum á markað. Þetta segj-
um við vera brot á 17. grein sam-
keppnislaga og viljum að á því
verði tekið.
I kynningu á þessu korti fmnst
okkur farið frjálslega með það
hversu fljótt fólk er að vinna sér
inn punkta en ég treysti á dóm-
greind fólks og veit að einhverjir
hafa verið að reikna út frá heim-
ilisbókhaldinu hversu langan
tíma það tæki það að fá fría ferð.
Það hefur fengið út allt aðrar töl-
ur en komið hafa fram í kynn-
ingu fyrirtækjanna. Þetta sér fólk
sjálft þegar það reiknar hlutina
út frá eigin forsendum en það al-
varlegasta er samkeppnisþáttur-
Jóhannas Gunnars-
son, framkvaimda-
stjóri Neytenda-
samtakanna.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
14-15
14-15
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40