15 n Nokkuð frétt af mér? JJ Ég sá hann fyrst þegar hann kom á ritstjórnina með almanak- ið. Hann var dökkur yflrlitum, með yfirskegg og barta. Bakið var bogið. Seinna óx skeggið um allt andlit, svart og síðar grátt. Þarna var kominn Jóhannes Guðmunds- son eða Jóhannes grínari eins og hann kallaði sig. Það brást ekki í mörg ár að grínarinn kom með þetta meistaraverk sitt milli jóla og nýárs. Ahnanakið var hið eina sinnar tegundar og ekki ætlað til dreiflngar. Hver dagur ársins bar sína mynd. Almanakið var því myndlistarsýning um leið. Á alm- anaksspjaldinu kynnti grínarinn sig og sitt starf. Þar kom fram að hann syngj, spilaði og hermdi eft- ir. Grínarinn allur Tilgangur heimsóknarinnar var að hitta valda felaga á blaðinu og um leið að fá af sér mynd með almanakið. Sú ósk var uppfyllt. Jóhannes grínari, sérstæður kvistur á mannlífstrénu, er ailur og var jarðsunginn í vikunni. Með honum er genginn fatlaður ein- stæðingur sem háði erflða lífsbar- áttu í samfélagi sem var honum um margt andstætt Löngun til að skemmta öðrum bjó með honum og það gerði hann á sinn hátt Skemmtikraftar þurfa að koma sér á framfæri og það gerði Jó- hannes grinari en aðeins í ákveðnum hópi. Sá hópur nægði honum og tók honum eins og hann var. í þeim hópi eignaðist grínarinn vini og sú vinátta ent- ist Arfur skemmtikrafta í raun fekk ég grinarann í arf. Þegar ég kom til starfa á Dagblað- inu voru þar fyrir blaðamenn sem um leið tengdust skemmtanalífi. Jóhannes grínari þekkti þá og þeir þekktu hann. Grínarinn hafði nefhilega þann sið að hringja í þekkta skemmtikraf'ta. Hann kynnti sig og fram kom að hann væri í sama bransa og um leið áhugi á fræga fólkinu. Eftir það snerust samtölin minna um hina landsþekktu skemmtikrafta þvi grinarinn hafði þann sið að spyrja viðmælendur tíðinda af sjálfum sér. „Nokkuð frétt af mér?" spurði grínarinn einatt í upphafl samtals. Hvort sem svo var eða ekki greindi Jóhannes frá þvi sem nýlega hafði á daga hans driflð. Þegar þessir blaðamenn og skemmtikraftar hurfu til annarra starfa varð grínarinn minn. Jó- hannes lét það ekki á sig fá þótt ég væri ekki kollega í skemmtana- iðnaðinum. Hann hringdi reglu- lega og spurði tíðinda af sér. Ég sá og til þess að mynd var tekin um hver áramót þegar grmarinn kom með ahnanakið. Þær myndir glöddu einstæðing sem hafði fatt á sinni dagskrá. Á almanakinu stóð: „Músík fyrir alla" og einnig að grínarmn umgengist æ fleiri fræga skemmtikrafta. Það var rétt hjá Jóa grínara að hann umgekkst æ fleiri fræga skemmtikrafta en vafasamt verður að telja að músik grínarans hafi verið fyrir alla. Mér þótti vænt um það að grín- arinn spurði aðeins ef'tir mér á blaðinu. Væri ég ekki viðlátinn komu aðrir ekki til greina. Stæði illa á hjá var símtalið stutt Þegar betri tími gafst lengdist spjallið. Grínarinn lét sér ekki nægja að hringja á vinnustað heldur hringdi heim þegar þannig lá á honum. Það verður að segjast eins og er að ekki voru alltaf mikil tíð- indi af þessum sérstaka skemmti- krafti. Því verður að fyrirgefast þótt sannleikanum hafi aðeins verið hagrætt Þegar grínarinn spurði hvort ég hefði nokkuð frétt af sér brást það ekki að ég hafði heyrt af honum. Það gladdi Jó- hannes grínara ef maður sagði honum að um hann hefði verið spurt Það var enda útgjaldalitið af minni hálfu að geta þess. Laugardagspistill Jónas Haraldsson ion Tengsl við þá frægu Jóhannes Guðmundsson átti erfiða æsku. Hann var mikið fatl- aður og sú fötlun setti mark sitt á hann, ekki aðeins líkamlega held- ur og andlega. Umhverflð í þröng- býli sjávarþorps gat verið harð- lynt og leikið þá sem minna máttu sín heldur grátt. Jóhannesi leið "því betur eftir að hann kom til Reykjavíkur á fullorðinsárum. Fjölmennið veitti vernd. í Reykja- vik komst hann einnig nær hetj- um sinum, skemmtikröftunum. Jóhannes grinari setti sig i samband við frægustu skemmti- krafta landsins. Eflaust hefur þeim.þótt það sérkennilegt í upp- hafl en smám saman þróaðist samband og vinátta enda var grín- arinn einlægur og hógvær. Vegur skemmtikraftanna og þeirra sem Jóhannes leitaði til var vandrat- aður en þeir fundu hann. Þeir leyfðu hinum sérstæða manni að taka þátt, jafnvel stöku sinnum að troða upp, án þess að fara.þá auð- veldu leið að spila með hann. Sú þátttaka veitti gleði og fullnægju. Þeirri gleði miðlaði Jóhannes grinari þegar hann hringdi. Hann ljómaði þegar hann fékk smáhlut- verk í kvikmynd og þau hlutverk urðu fleiri. Kvikmyndaleikstjór- inn Friðrik Þór Friðriksson áttaði sig á því hve myndrænn Jóhann- es var og nýtti sér það. Um leið fékk grínarinn staðf'esíingu á því að hann væri maður 'með mönn- Öborganleg skemmtun Tvisvar sat ég skemmtun Jó- hannesar grinara. Sú skemmtun var kostuleg, óborganleg með öllu. Hann söng og spilaði á gítar og hermdi eftir. Sumar fígúrur grin- arans voru mjög „lókal", frá upp- vaxtarárum hans vestur á fjörð- um. Það kom þö ekki að sök. Hatt- ur og búningur grínarans, kðrón- aður með gervinefi, dugði einn og sér. Þegar hermt var eftir frægara fólki voru ráðherrar fyrstu stjórn- ar Ólafs Jóhannessonar teknir fyrir. Textinn skipti ekki máli enda skilaði hann sér misjafhlega. Jóhannes grínari var ekki skýr- mæltur. Grin hans og tilburðir allir voru slíkir að mig verkjaði í magann af hlátri. Svo var og um aðra boðsgesti. Skemmtikraft- inum tókst ætlunarverk sitt. Hann skemmti fólki og það ær- lega. Hann fór því ánægður heim og hafði frá nægu að segja næst þegar hann hringdi. Þá þurfti heldur ekki að hagræða sannleik- anum. Það höfðu margir frétt af Jóhannesi grínara. Einum dýrmætt - öðr- um hollt Jóhannes varð að gjalda fötlun- ar sinna alla tíð. Kannski hefur leiðin frá andúð, tillitsleysi og stríðni verið sú að leyfa huganum að reika og samsama sig frægum stjörnum, erlendum jafnt sem inn- lendum. Þótt æviskeið grinarans væri aðeins rúmlega hálf öld hef- ur orðið hugarfarsbreyting á þeim tima, nánast bylting í afstöðu til fatlaðra og þeirra sem minna mega sin. Jóhannes grínari naut þess síðari hluta ævi sinnar að eignast góða vini. Einn þeirra lýsti því svo í minningargrein í vikunni að það sem byrjaði sem stundargaman hjá ungum drengj- um varð að vináttusambandi sem varð þeim hollt og Jóhannesi dýr- mætt. Sá hópur heimsótti hann og stytti honum stundir í einmana- leikanum. Kvaddur með stæl Jðhannes Guðmundsson var grátt leikinn af örlögunum. Lik- aminn var rýr og boginn. En með sinum hætti skilur hann eftir sig spor og minning hans lifir. Það sást best þegar hann var jarðsung- inn frá Fossvogskapellu um miðja vikuna. Athöfnin var falleg og þar vantaði ekki fræga fólkið, vini grínarans. Honum tókst með sím- hringingum sinum og fölskvalausri vináttu að komast í hópinn. Þar voru vinir hans á Sjónvarpinu, söngvarar, leikarar og skemmtikraftar, Laddi jafht sem Gísli Rúnar. Félagarnir í Ríó- tríóinu og góðvinir Jóhannesar sungu ijúflega yfir moldum hans við undirleik Gunnars Þórðarson- ar. „Nokkuð frétt af mér?" spurði Jóhannes Guðmundsson í upphafi hvers samtals i síma. Það má skila því til grinarans að jarðar- förin hans hafi verið frábær. Aðr- ir hafa ekki kvatt með meiri stæl. null
Leita
Titlar
Greinar
Fréttir
Um vefinn
Algengar spurningar
