Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						IV. AKGANGUB
LAUGARDAG    16.   SEPT,    1939.
214.  TÖLUBLAÐ.
Herðíð
5~ferónu
söfnunína
Landsbankaklíkan leídír nýff gengísfall yfír þfóðína, enn
gífurlegra en  í vor,  —  Það verður fafarlausf að hæfta
að fáfa krónuna falla með sferfíngspundínu
Sterlíngspundíð féll mjög mikið í gær. í hlut-
fallí iíl dollars er það nú komið niður i 3,67
(367 dollarar í 100 pundum), en fyrír sfriðið voru
468 dollarar í 100 pundum. Nemur þeffa fall 22%,
£r  þá  islenzka krónan fallín um meíra en hún
var felld í vetur — eða alls um 40%, Gengí ann~
ars	gjaldeyiís	héi	* verður með þessu mófí	sem
hét	segír;			
	Dönsk kr:		142,83	
	Sænsk	—	175,76	
	Norsk	—	167,67	
	Dollar		735,75	
Það sér hver islendingur hvaða
afleiðingu það hefur að gera ís-
lenzku krónuna að taglhnýtingi hins
fallandi punds. Pað kemur til uieð
að auka stórkostlega dýrtíðina hér,
auka hana miklu meira en þyrfti
að verða. öli alþýða kerhur til nieð
að blæða fyrir þessa fásinnu með
gífurlegri dýrtíð.   .
Þjóðviljinn hefur einn allra blað-
anna barjzt fyrir því frá striðs-
byrjun að íslenzka krónan hætti að
fylgja sterlingspundinu. En vitanlegt
er að Landsbankavaldið, taglhnýt-
ingur og erindreki brezka banka-
valdsins hér á íslandi, vill hanga
aftan í pundinu hvað sem það kost-
ar þjóðina. Fyrir þvi og klíkunni
kringum það, hinum stórskulduga
Kveldúlfi og öðrum slíkum fyrir-
tækjum, vakir ekkert annað en að
láta krónuna falla sem mest, til
að láta þ]óðina á þann hátt borga
skuldir þeirra.
Með þessu gengisfalli ætlar gjald
þrota auðmannaklíka að reisa sig
við. Með þessu ætlar hún að knýja
fram þá kaii))lækkun, sem hún ekki
tr.^ysti sér til að framkvæméi í op-
inni baráttu við verkalýðinn. Með
því að leggja þannig rýting dýr-
tíðarinnar í bak þjóðarinnar á að
leggja hana að velli, svo Kveldúlf-
ur  geti   lifað.
Og mennirnir, sem þetta verk
vinna, þykjast vera að bjarga þjóð-
inni. Flokkarnir, sem eru ábyrgir
fyrir þessu nýja gengisfalli, telia
sig vera fylgjanrii sjálfstæði þjóðar
innar út á við, -. en gera svo
landið háð gengi annars lands með
ranglátum og heimskulegum lögum
sínum.
Yfirgna'fandi meirihluti íslenzku
þjóðarinnar er á móti þessari nýju
gengislækkun, cins og hann lika
var á móti liinni. Þjóðin krefst
þess   að   þessi   gengislækkun       sé
stöðvuð, að krónan sé aðskilin frá
pundinu, hér. sem annarsstaðar á
Norðurlöndum. Þjóðin mótmælir
*því, að island sé gert brezk ný*
lenda hvað gengið snertir.
Það ætti þó minnsta kosti að-
festa krónuna þannig að pundið
eins og það var fyrir stríðið (4,68
dollarar)samsvaraði ekki meiru en
30 islenzkum krónum, en nú er
það eins og 341/2  króna.
Vilji rikisetjórnin ekki tafarlaust
breyta þ essu með bráðabirgðalög-
um, þá er óhjákvæmilegt að Alþingi
verði strax kallað saman til að
taka  ákvarðanir! í  þessu máli.
Við   skorum   á   verklýðsfélðgin,
innflytjendur   og   alia,   sem   þetta
mál   varðar,   að   taka   það   Upp   til
uinræ&u, til að knýja fram aðgerð-
ir> í því.
Afhendíng
mafvælaseðf
anna
í dag og á mprgún (laugardag
Og sunnuriag) fer fram úthlutun
matvælaseðlanna til ibúa lögsagnar
umdæmis Reykjavíkur. Verða seðl-
arnir afhentir í barnaskólmium fjór
uni, og eiga menn aö mæta í skóla
þess   skólahvcrfis,   sem   þeir   búa   í.
Til þess að fá afhenta Matvæla-
seðla þurfa heimilisfeður ög ein-
staklingar að hafa skilað útfylltum
skýrslueyðublöðum þeim, er borin
hafa verið í hús undanfarna daga.
Á þeim skal greina nákvæmlega
tölu heinvilisfólks og birgðir af rúg
mjöli, hveiti, haframjöli, hrisgrjón-
um (og öðmm kornvörnm) kaffi,
sykri og kolum. Skal skýrslan mið-
uð við  16. þ.,m.
Lemberg i hættu
Sókn þýzka hersíns á norðurvígstöðv-
unum   heldur áfram.    Hríngurínn  um
Varsjá þrengíst
SiAMKV,   EINKASKEYTI    FKA   KHÖFN  OG  MOSKVA.
Þý/.ki herinu heklur áfram sókn sinni austur aí' Varsjá og;
nálgast nú Brest-Litovvsk. Hringurinn um Varsjá þrerigist og á.
suðurvígstöðvunum er Lemberg í hættu. Flugárásir Þjóðverja á
óvíggirta pólska bæí  færast stöðugt í aukana.
Þýzkar flugvélar hafa undanfarna daga haldið uppi stöðugum
loftárásum á stórborgina Lemberg í siiðaustur-Póllandi, og er tal-
ið í fréttum frá Búmeníu að árás þýzka landhersins á borgiiia-
sjálfa muni vera yfirvofandi. Öllu sambandi við borgina er • þegar ¦
slitið, en í Lemberg mætast allar helztu járnbrautarlínur í suð
austurhluta Póllands.
Ráðasí japanír á
forréífíftdasvæð~
in  í Sjanghaí?
EINKASKEYH TIL  ÞJÓÖV..
MOSKVA 1 GÆBKVELDI.
Y,f irforingi Ba^idaríkjaf lotans
við- Austur.-Asíu. er kominn. tiL
Sjanghai og. mun ráðgast þar við
herforingja Breta og Erakka. í
Austur-Asúu. Er. þessi för yfir-
foringjans, sett í samband. við
aukna hættu á nýiri árás Japana
á forréttihdásvæði útlendinga,
i Japanska            stjórnin           hefur
farið fram á að landamæri
erléndú'.           förréttihdasvæðarmH
í Shánghai verði endur-
skoðuð, og 13. sept, lokuðú Jap-
anir eirini götunni erliggur til for
réttiridasvæðis  Breta  í' Shanghai.
Bandáríkjástjórn hefur lýst yf-
ir því, að húri muni' ekki þola
nokkra ágengni af" Japans hárfu
á  hagsmuni  Bándáríkjáþegna.
Ný brauðbúð hefur verið opu-
uð á Njálsgötu 40. Brauðin. eru
frá Jorii Siriionarsyni:.
Gamla Bíó sýnir ný'jai mynd,
„14 dagar í Paradís". Er þetta
tal og söngvamynd'. með .Mjómlist
eftir Eiszt,. Griég, Chopi'n o. fl.
Aðalhlutverk leika Olympe Brad-
na, Lewi,s Stone- og Gtene Raym-
ond.'
Almenningur í Póllandi setur
nú vonir sínar á rigningatímann
sem í* hönd fer og telur að hann
muni gera áframhaldandi sókn
Þjóðverja örðuga. Hinsvegar er
nú þegar orðið ákaflega erfitt
með flutninga á þörfum pólska
hersins, þar sem járnbrautarlest-
ir geta ekki gengið reglulega að
degi tii vegna hinna sífelldu loft-
árása Þjóðverja á helztu járn-
brautarlínurnar.
Söbn Frakka á vesfur^
vigsiöðvunum hclduirá-*
fram
Sjpkn franska hersins í Saar
heldur áfram, en mjög lítið er lát-
ið upp um hernaðaraðgerðir á
þessum slóðum. Franska her-
stjórnin færir það sem ástæðu að
vegna veðurskilyrða geti þýzkar
könnunarflugvélar ekki fylgzt
með hreyfingum hersins, og sé
það Bandamönnum í hag að sem
minnstar fréttir verði birtar um
hernaðaraðgerðirnar. Þá hefur
frétzt að Frakkar hafi einnig sótt
fram  nyrzt  á  vígstöðvunum.
Matvn'laseðlarnir, sem nú verða
afbentir gilda út septömber. Hverj-
um heimilismanni og einstakling er
ætlaður eirin matseðill. Stofni seð-
ilsins, með nafni mannsins og heim-
ilisfangi á að skila við næstu út-
hlutim matv;elaseðla. Pess verður
vandlega að gaéta að stofnar seðl-
anna týnist ekki.
Úthlutunarstofa Reykjavíkurbæjar
Tryggvagötu 28, gefur allar upp-
lýsingar viðvikjanrii matva'laskömmt
uninni.
Orsakírnar  ad hcrnadar-
ósígrum   Pólvcrja
lVlísbcífín§   yfirstétfavalds  gagnvarf undirstétium
og þfóðernísmínníhlutum.
Útvarpið birti í gær í fréttuin,
að Pravda hefði sagt að „þess-
mundi skammt að bíða "að, pólska,
ríkið verði limað sundur og leyst
upp'*. Alþýðublaðið í gær fær einka
skei/ti('.\) um sama orðalag. Þjóðr
viljinn birtir hér greinina úr Pravda
og geta menn þar séð að, „frétt-
jin'' í Alþýðublaðinu er samskonar
lygafrétt og „frettin" unii efhi ekkir-
árásarsanmingsins.
Einkaskeyti frá Moskva.
Pravda, aðalblað Kommúnjstafl.
Sovétríkjanna birtir i gær ritstjóru
argrein með fyrirsögniimi: Hinar
innri   orsakir  ósigra   Póllands.            1
Er  greinin  svohljóðandi:
„Enda þótt aðeins séu eini'r tíu
dagar frá byrjun styrialdarinnar
milli Þýzkalands og Póllands, er
augljósf að Póliand Irefur t>eðið
bernaðarlega ósigra, er leiða til
missis allra miðstiiðva stjómmála-
og atvinnulífs. Erfitt er að skýra
svo skjóta ósigra eingöngu með
ofurefli Þjóðverja á sviði styrjaldar
tækni og herskijjulagningu, og vönt-
un á virkri hjálp Pólverjum til
handa frá Englandi og Frakklandi.
I styrjðldinni milli þýzku og i>ólsku
herjanna hefur hvergi verið að
ræða uin virka mótspyrnu pólska
¦ hersins, og auk þess bera fregnir
frá Póllandi það InéB sér, aö sam-
lieldni   pölska   ríkisins   liafi   þegar
við fyirstu: hernaðarósigrana orðið
fyrár allverulegu áfalli. Ástæðurnar
til þessa ástands eru fyrst og
fnemst innri veikleikar pólska rik-
isihs.
1 Póliandi búa margar þjóðir.
Pölv.erjar eru aðeins 60°/o íbúanna,
hini 40°/o eru þjððernisminnihlutar,
tlkraínar, Hvit-Rússar, Gyðingar, o.
fl. 1 Póllandi búa um 8 milljónir
Ckraina og um 3 milljónir Hvit-
Rússa. Tala Jressara þjóðernisminni
liluta er hærri en íbúatala Finn-
lands, Eistlands. Lettlands og Lit-
háens  samanlögð.
Stjórnarstefna ráðamahna í Pól-
landi einkennist af kúgun þ]óðern-
isminnihluta og þá einkum Úkraína
og Hvít-Rússa. Stjórnendur Pól-
lands, sem gorta.af frelsisást sinni,
hafa gert ailt, sem í þeirra valdi
stendur til að gera á Vestur-Úkra
ínu og vesturiiluta Hvíta-Rússlands
réttlausar nýlíindur, er fengnar
hafa verið i>ólsku landherrunum til
arðráns.  Stjórnarstefna            pólsku
stjórnarinnar á þessum svæðum er
í engu frábrugðin kúgunarstefnu
rússnesku keisarastjórnarinnar.
Stjómendur Póllands hafa viðhald
ið kúgunar,st;iórn sinni á þjóðernis-
minnihlutum Úkraína og Hvít-Rússa
með refsileiðöngrum, grimmdarverk
um og því að etja saman hinum
Framhald  á  4,  síðu
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4