Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						IV. ARGANGUB
FÖSTUDAGLR    22.  SEPT. 1939.
219. TÖLUBLAÐ
Uppreisn geisar nm mestalla Tékkóslóvakín. Þýzka
nazistastjórnin reynir að kæfa nppreisnina í blóði
„Freísíssföðín' þýzfea skoiraðí íg»rá Ausfurnkísmenn ad hefja upprcísn
Tebsí að
híndira hækk
un rafmagns-
verðsíns?
Aðalmálið á fundi bæjarstjórn-
ar í gær var tillaga bæjarráðs ura
hækkun á rafmagnsverðinu. Björn
Bjarnason lagði eindregið til að
verðið yrði ekki hækkað, þrátt fyr
ir þann auknackostnað, er gengis-
fallið bakar Rafveitunni. Benti
hann á að yfirvofandi væri geysi-
leg hækkun á kolaverði ,aúk þess
sem ástæður almennings leyfðu
ekki frekari hækkun. Ef vérðið
yrði hækkað nú, mundi þáð ekki
auka 'tekjur Rafmagnsveitunnar
eins, og tilætlunin væri, heldur
draga úr þeim, vegna minnkandi
kaupgetu fólksins.
Haraldur    Guðmundsson    lagði
fram   tillögu    um að hækka ekki
verð    á    rafmagni fyrst um sinn.
Framhald á 4. síðu.
EINKASKEYTI TIL ÞJÓÐVILJANS, KHÖFN í GÆRKV
Uppreisn hefur brotizt út í Bæheimí, Mæri t)g Slóvakíú, og
vhðist vera mjög víðtæk. Samkvæmt bresikum fregnum hófst upp-
reisnin um síðastliðna helgi með verkfdllum í Prag og .. víðar.
Fjölmenn lögregla og herlið var sént gegn verkamönnum, en þeir
snerust tii varnar og urðu af alvarlegar óeirðir, er breiðdust út og
urðu að almennri uppreisn.
Þýzka nazistastjómin hefur beitt óskaplegri grimmd til að
bæla niður uppreisnina. Þúsundir manna nafa verið handteknir og
mörg hundruð tékkneskir uppreisnarleiðtogar skotnir án dóms og
laga.                                       -.    ,M- '                                           ----'
Þrátt fyrir kúgunarráðstafanir stjórnarinnar hefur ekki tekizt
að bæla niður uppreisnina.
„Frelsisstöðín", hin leynilega útvarpsstöð Hitlersandstæðinga í
Þýzkalandi útvarpaði í dag eldheitu hvatningarávarpi til Austurrík-
ismanna, og skoraði á þá að rísa gegn Hitler og berjast við hlið
Tékka og Slóvaka gegn hininn. sameiginlegu kúgurum.
Ávarpíð endaði þannig:
„Sú stund nálgast, að öll þýzka þjóðin rís gegn Hitler og af-
nemur ógnarstjórn nazismans. Niftur með Hitler. Lifi hið frjálsa
Austurríki og hin frjálsa Tékkósló vakía! Lifi hið frjálsa þýzka lýð-
ræðisríki!"        /
vírsgiröingar og hreinsa landsvæði
af sprengjum, er * grafnar hafa
verið í jörðu.
Allar þcs'sar harðstjórnarráð-
stafahir hafa aiukið mjög á hatur
og uppreisnarhug . Tékka.' Með-
ferði'n á Slóvökum héfur verið lít-
'ið betri, sjálfstæði þeirra ekki
nema nafnið eitt, og síðan styrj-
öldin byrjaði hefur þýzka her-
sljórnin farið með Slóvakíu sem
þýzkt land.
Frelsisstöðin útvarpar reglu-
lega á bylgjulengdinni 29,8 m. kl.
21 (ísl. sumartimi) og á 40.9 m.
kl. 19.30, og auk þess á ýmsum
tímum öðrum á sömu bylgjulengd-
um .
Undanfarnar vikur hefur þýzka
stjórnin hert mjög á undirokun
Tékka í Bæheimi og Mæri. Þúsund
um saman hafa tékkneskir verka-
menn verið fluttir nauðugir til
ýmsra staða í Þýzkalandi og látn-
ir vinna þar að virkjagerð og víg-
búnaði.
Þýzka stjórnin hefur rænt mat-
vælabirgðum frá Tékkum í stórum
stíl. Bændum hefur verið bannað
að selja kornuppskeru sína og
fyrirskipað að afhenda hinum naz-
istisku stjórnarvöldum , mestan
hluta hennar.
Síðan styrjöldin hófst hefur ver'
ið komið á sérstakri herskyldu
fyrir Tékka. Hafa verið myndað-
ar liðssveitir Tékka, er sendar
hafa verið til vígstöðvanna, vopn-
lausar. Þær eru hafðar til þess að
grafa skotgrafir, setja upp gadda-
Calinescn myríur
KAUPMANNAH. 1  GÆRKV.
Calinescu ,forsætisráðherra Rú-
mcníu, var myrtur í gær á götu í
Búkarest, af meðlimum rúmenska
nazistaflokksins „Járnvarðarliðs-
ins", Morðingjarnir voru hand-
teknir.
Carol konungur hélt þegar ráðu
neytisfund og valdi það nýjan for-
sætisráðherra úr sínum hópi.
. inennni
Pólshír  líðsforíngjar reíðír Bretum
FINKASKEYTI FRi MOSKVA,
Herforingjaráð   Rauða  hersins tilkynnir:
Að kveldi dags 20. sept. hafði Rauði herinn tekið á vald sitt
boigirnar Grodno og Stopim í Vestur-Hvítarússlandi og í Vestur-
Úkraínu borgirnar Kovvel ^)g Lembe,rg (Lwow).                       i         h
Frá 17,-20, sept. hefur RáuSi héríiin aívoþnáð þrjar polskar
fótgonguliðssveitrr, tvö riddaraliðsherfylki og auk þess fjölda
smærri hereininga.
Fnn eru nákvæmar skýrslur ekki til um fanga og herfang, en
á þessum dögum hefur sovétherinn tekið til fanga um 60 þús pólska
hermenn og fyrirliða. Hin víggirtu svæði Wilna, Baranowitsi, Molo-
detschno og Sarno hafa fallið í hendur Rauða hersins með öllum
þeim hergagnabirgðum, er þar voru  geymdar.
Undanfarna    daga    hefur verið     ljós ákafa gremju og óvild í garð
stöðugur    strauinur    í lóttamanna
yfir landamæri Litháens, eru það
flest hermenn, liðsforingjar, pólsk
; ir aðalsmenn og skyldulið    þeirrá.
Pólsku  liðsforingjarnir    láta    í
Breta, og ásaka þeir brezku stjórn
ina fyrir að húrr hafi brugðizt
skuldbindingum sinum um hjálp
til Póllands.
FRÉTTARITARI
Ríkísstjórn og bankaklíkan
valda syktirskorfínum
Sykurskorturinn er orðið al-
.mennt umræðuefni manna í bæn-
um, sem von er. Afleiðingarnar af
póhtík ríkisstjórnarinnar eru með
sykurvandræðunum farnar að
bitna á almenningi. Alþýðan hef-
ur í hálft annað ár krafizt þess
fyrir munn fulltrúa sinna að gerð-
ar væru ráðstafanir til að birgja
landið að nauðsynjavörum. Ríkis-
stjórnin hinsvegar breytti þveröf-
ugt. Hún vann að því eftir mætti
að hindra innflutning nauðsynja-
yara. Landsbankmn hindraði bein-
linis að sykur væri keyptur frá
I'.úba, með því að neita um gjald-
eyri. Það þarf því ekki langt að
leita til að finna hina seku. Um
það, hvort allir þessir háu herrar,
eru eins sykurlausir sjálfir og
þeir gera þjóðina, skal ekkert
sagt.
Þegar sykurseðlunum var út-
býtt. var þegar vitanlegt að næg-
ur sykur var ekki til. Það hefði að
minnsta kosti átt að klippa af
sykurseðla hjá þeim, sem gáfu
upp allmiklar birgðir. Það vekur
eftirtekt að birgðir á heimilum eru
helmingi meiri en sykur hjá heild-
sölum. Þetta var ekki gert. Þeirn,
sem birgðir eiga og hafa peninga
til að kaupa, eru þarmeð gefin
forréttindi til að birgja sig enn
meira upp.
Leit hefur engin farið fram á
heimilum ennþá og ganga þó ýms-
ar sögur um bæinn um furðumikl-
ar birgðir hjá einstaklingum, Þess
um einstaklingum ætti sjálfum að
vera það kappsmál að leitað væri
hjá þeim, svo. þeir losnuðu við
ljótan grun, ef ósannur reyndist.
Þá er að athuga um smásölu-
verzlanirnar. Það er sjálfsagt að
leitað sé hjá kaupfélögum og kaup
mönnum, sem engan sykur segj-
ast hafa, svo almenningur geti
Framhald á 4. síðu.
Esjakemurídagkl.9f.h.
Skípíð   rcyndísf   ágæffega   á   fyrsfu   ferð
sínní o$ gekk 12 mífur þráff fyrír mófbyr
„Esja', hið nýja skip Skipaútgerðar ríkisins var væntanleg
hingað í morgun kl. 8V2 og leggst.við bryggju kl. 9. Skipið lagði af
stað hingað á sunnudaginn og var væntanleg hingað í gœr. Af því
varð þó ekki af ástæðum ,er síðar greinir, og ekkert fréttist til
ferða skipsins fyrr en það kom undir Vcstmannaeyjar í gær. Kom
skipið þangað síðari hluta dags í gær og hafði þar viðdvöl til kl. 12
á miðnætti að það lagði af stað til Reykjavíkur.
Tíðindamaður Þjóðviljans átti tal við Ásgeir Sigurðsson skip-
sfjóra á Esju í gær, er skipið var í hafi sunnan við Vestmannaeyjar.
Skýrði hann svo í'rá för sinni.
Við lögðum af stað frá Álaborg
um hádegisbilið á sunnudaginn og
héldum sem núverandi leið liggur
norður með Noregi, unz við kom-
um á móts við Bergen. Tafði krók-
ur þessi okkur mjög, en hjá hon-
um varð ekki komizt vegna styrj-
aldarráðstafana.
Ferðin hefur gengið að óskum
og mér líkar hið bezta við skipið.
Veður var að vísu ekki svo gott
sem skyldi, þar sem við hrepptum
mótvind alla leið frá Noregi, tafði
það ekki svo lítið, en Esja mun til
jafnaðar hafa gengið 12 mílur.
— - En urðuð þið ekki fyrir nein-
um hindrunum á leið ykkar?
Nei, það get ég ekki kallað
Þegar við vorum komnir norður
með    Noregsströnd    á    móts  vi'ð
Lcrgen, stefndum við út á haf. ó-
\æntar heimsóknir fengum við
engar, nema ef telja skal það, að
brczk hernaðarflugvél kom aðvít-
andi; er við vorum staddir nokkuð
f,. ).ir norðan Shetlandseyjar. Svéif
hfia um hríð yfir skipinu, en hvarf
s\ o á brott. Við sluppum við allar
táfir, t. d. eins og þá að þurfa að
fara til brezkra hafna til skoðun-
ar,
Me.ð   skipinu   er".   120   farþegar
og l'-'H\ir eru allar fullar af vöruni
Megi) magn    þeirra er sement   ^.§
rúg'.njöl,     auk    ýmislegs    annai's'
varivings,
Gí'Uð þér ekki sagt okkur e?.t1-
h'vað lieira um skipið og ágæíi
þess ".
—- Jú, rað væri ef til vill hæjt
Fsju hleypt af stokkunum.'
t?n eg h'. Id að það sé bezt að bföa
með aánar^ frásögn, unz við kön1
um  til T-'eykjavikur.  Eg býst víö
að bér i'omið þá að skoða skiyvó
E-3"'a    er    byggð    hjá    Aalborg
V.tift A.s. í Aalborg,    samkvæmt
samningi,     er    undirritaður var í
Framhald á 4. síðu.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4