Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						Þriðjudagur 25. nóvember 1969 — 34. árgangur — 260. tölublað.
Vélstjórafélagið boðar
Verkfall hja Undsvirkjun
!«>-
Vélstjórafélag Islands boðaöi í
gærkvöld vcrkfall hjá Lands-
virkjun frá og mcð 2. desember,
takist samningar efcki fyrir þann
tíma. Vcrdur verkfaUið fram-
kvæmt í rafstöðvunum til skipt-
is, þannig að ekki mun koma til
almenns  rafmagnsleysis.
Ad því er Ingóttfur Ingólfssön
fraimkivæmdastjóri Vélstjórafé-
lags Islands sagði Þjóðviljanuim
í gærkvöld fer Vin.nuveiíenda-
saimbandið med saimninga af
hálfu Landsvirkjunar og hefur
staðið í saimndngaþáfi frá því í
vor-   Eru  kröfur  vélstjóra   fyrst
og fremst uim allverulegar launa-
hækkanir cg hefur Vinnuveit-
endasaimbandið gert gagntilboð,
en það gekk svo skamimt, að
ekki kom til mála að ganga að
því,  sagði   Ingóflfur,
Þar sem verkfallsaðgeröir í öittW
Framhald á 3. siðu.
Sfjórnarflokkarnir felja íslendinga of fáa fil efnahagslegs s}álfsfœ$is
Markviss áætlunarbúskapur
efnahagslegt sjálfstæði íslands
tryggir
G Innan stjórnarflokkanna ber mjög á því að
reynt sé að afsaka ófarnað stjórnarstefnunnar með
því að íslenzkt þjóðfélag sé of lítið til þess að hægt
sé að stjórna því sem sjálfstæðri efnahagsleg'ri
heild, og þess vegna verðum við að tengjast stærri
heild. Þannig eru átokin um hags'tjórnarstefnuna
komin í bein tengsl við sjálfa framtíð hins íslenzka
þjóðfélags. Að slíkri uppgjöf er stefnt með samn-
ingunum við svissneska álhringinn ög með fyrir-
ætlun um fleiri slík fyrir'tæki inn í landið. Og það
er ein meginástæðan til ásóknarinnar í inngöngu
í EFTA.
?   Andspænis þessum viðhorfum er aðeins einn
valkostur annar. Að við förum þá leið sem ein get-
ur tryggt okkur efnahagslegt sjálfstæði: Sú leið
er að taka upp markvissan áætlunarbúskap. Sjálf
reynslan hefur vísað íslendingum í þá átt á ómót-
stæðilegan hátt á undanförnum áratugum. Það er
sú stefna sem mörkuð er í frumvarpinu um áætl-
unarráð ríkisins.
?  Á þessa leið mælti t\%giws Kjartansson í fraim-
söguræðu um frumvarpið um áætlunarráð ríkis-
ins, en frumvarpið og hin ítarlega greinargerð þess
hafa verið birt hér í blaðinu fyrir skemmsfcu.
•k   Krafizt jákvæðrar
áætlunarstefnu
Magnús sýndi fram á að af-
skipti ríkisvaldsins voru fram-
kvæmd aí borgaraflokkum og
voru að mestu leyti neyðarráð-
stafanir og höft til að bjarga því
sem bjargað yrði. Hins vegar bar
verkalýðshreyfingin og verka-
lýðsflokkarnir fram kröfur um
jákvæða   áætluna'rstefnu. í   gitað
hafta. Ekki endalaus vdðbrögð
við ótíðindum heldur mairkvissa
framfarastefnu unddr forystu rík-
isvaldsins. Þessi stefna var skýrt
mörkuð af Alþýðuflokknum í 4
ára áætluninni 1934. Rifjaði
Magnús upp aðaldrætti hennar
og taldi þessa stefnuskrá Al-
þýðuflokksins haf a haf t mikil á-
hrif,  enda  þótt sú  heildairskipan
sem  ráð var fyrir  gert  kæimist
ekki til fiiiamkvæmda.
•j*r   Nýsköpunarstefnan   1944
En haustið 1944 samþykktu
Sósíalistaflokkuonn,         Alþýðu-
flokkurinn og Sjálfstæðisflokkur-
'inn lögin um Nýbyggingarráð,
sem fólu í sér veigamikil spoir
til áætlunarbúskapar. Og ríkis-
stjórn þessara flokka, sem setti
sér að framkvæma þesisa stefnu,
hugðist endurnýj a atvinnukerf i
þjóðarinnar gersamlega.
Magnús rifjaði upp ; frum-
kvæði  og framkvæmdir  nýskop-
Við gleymum því oft, að að-
stæður hér á landi eru á marg-
an hátt ólíkar þvd, sem tíðkast
í flestum löndum öðrum, og eng-
an veginn er vist að kenningair
sem geta gefið góða raun í ann-
arskonar þjóðfélögum geri það
einnig hjá okkur, sagðd Magnús
í upphafi ræðu sinnar; og var-
aði við að ætla að gleypa við
erlendum kenningum og beita
þeim við íslenzkt efnabagsiíf.
ic Kapííali.sminn   dugði   ekki
Þróun bins ísienzka þjóðfélags
var um margt sérstæð og ólík
því sem varð annars staðair í
Vestur-Evrópu. Hún varð mjög
ör á vissum sviðum, 1927 var hér
í Reykjavík einn togari á bvexja
1000 íbúa, hliðstætt nlutfall nú
væru 80 togarar í Reykjavík, ef
annað hefði ekki breytzt.
En þrátt fyrir þessa öru þró-
un á ýmsum sviðum koim brátt
í ljós að óheftur kapítalismi
dugði ekki sem efniabagskerfi tii
að tryggja atvinnuöryggi og
sainifeHda  þróun  í  efnahagsmál-
Fundur um
EFTA í Keflavík
AIþýðubandala«ið á Suður-
nesjum heldur almennan
fund um Fríverzlunarbanda-
lag Evrópu, EFTA, miðviku-
daginn 26. nóvember n.k. kl.
30,30 í Matstofunni Vik, uppi,
Keflavík-
Fraimsöguimienn eru Gils
iGuðmundsson, Sigurður Brynj-
ólfsson, Lúðvík Jósepsson og
Magnús Kjartansson- FVrir-
spuinniir og frjálsar umræður
að ræðum loknum.
um. Hér varð að taka tiffit tíl
fámennisins og hins að bdnir
einhæfu atvinnuvegir voru báðir
veðráttu og breytilegu verði á
erlendum mörkuðum. Á þetta
reynd-i sérsbaklega þegar heims-
kreppan dundi yfir um 1930 og
hafði í för með sér hrun fyrir-
tækja, ógnarlegt aibvinniuileysi,
þungbæran skort og raunar fuM-
komið neyðairástand á mörgum
sviðum. Þá þegar var gripið til
þess ráðs að hefta bin kapífcal-
istísku lögmél sem menn hofðu
áður haft tröl'laitrú á-
¦A-   „Þjóðnýíing" gjaWeyris
Stjó-rnarvöld gripu þá þegar
til innflutningsíbafta vegna þess
að gjaldeyrisíraimleiðslan vaor
miklu minni en eftirspuirnin. og
til þess að unnt væri að fram-
kvæma höftin var útflytjendum
skipað með laigaboði að afhenda
bankastofnunuim gjaldeyrinn, en
hann hafði áður verið eign
þeirra se«i öfluðu hans. Þessi
þjóðnýting á gjaldeyrisöfluninni
hefuir síðan baldizt allt til þessa
dags, og þaiu höft sem þarna
voru tekin upp bafa aftur og
aftur skotið upp kollinum í hin-
um  f jölbreytilegustu  myndum.
Þegar á árunum fyrir síðustu
heimsstyrjöld var aðild rikisins
að efnahiagskerfinu orðjin mun
meiri en í nokkru landi Vestur-
Evrópu- AHir bankarnir voru í
eigu ríldsvaldsins ásamt mörgum
meiriháttar fiskiðnaðáiríýrirtæk.i-
um og meginveirkefni Alþingis
var ár eftir ár beinax íbluitanir
um atvinnumál og efnabagsmál.
Reynslan sjálf var að sianna áð
þau séi-stöku vandamál sem stöf-
uðu af fámenni og fjármagns-
skorti íslendinga voru ekki leys-
anleg rneð aðferðuím hins
„frjálsa" kapítalisma. Ríkis-
valdið bafði síviaxandd hluitveirki
að gagrva.
Fyrstí jólabögglapósturínn úr landi
Myndin er tekin á Bögglapóststofuniii í gær og sýnir fyrsta jólapóstinn sem fer héðan til útlanda.
Nánar tiltekið fara bögglar þessir með Brúarfossi í'dag til Bandarikjanna og Kanada. (Ljósm. A.K.)
unairstjórnarinnar , og minnti á
að eftir þau umskipti, sem verið
bafa undirstaða efnabagskerfis-
ins á þeim aldarfjórðungi sem
liðinin er var hér koamið á efna-'
hagiskerfd einsitætt í sdnni röð í V-
Evrópu. Ef aHt kerfið er tekið,
kemur í ljós að hlutur einka-
aiuðmagnsins í framleiðslukerfí
þjóðarinnar er ekki nemia um
það bil þriðjungur. J>ar við bæt-
ist að á íslandd er naumast um
að ræða nokkuð einkafjármagn
í peningum til fjárfestingar.
Hinn félagslegi þáttur í at-
vinnu- og efnahagslífinu er því
miklu umfangsmeiri á íslandi en
í nokkru öðru landi Vestur-Evr-,
ópu. Og í rauninni þyrftu engar
meiri báttar breytingar á núver-
andi kerfi til þess að taka upp
fullgildan áætlunarbúskap. Kerf-
ið hefur sprottið upp vegna þess
að þetta litla þjóðfélag hefur
gert kröfur til þess að þannig sé
á málum baldið. Borgaraflokk-
arnir hafa verið knúðir til þess
af aðstæðunum að koma á þessu
félagslega kexfi . gegn vilja sín-
um og gegn fræðikenningum sín-
um.
¦k   Pólitisk yfirráð einka-
.   fjármagnsins
En þetta hefur kostað það að
hinn félagsiegi þáttur efnabags-
lífsins er unddr stjórn manna
sem eru andvígir félagslegum
rekstri. I átökum við verkalýðs-
hreyfinguna hafa atvinnurekend-
ur t.d. aðeins haldið veHi meS
því að baignýta sér pólitisk yfir-
ráð yfir hinum félagslega þætti.
Og ein meginaðferðin hefur ver-
ið samfelld og miög stóirfelid
verðbólga.
•   Komið að þáttaskilum
Það hefur verið ljóst alllen>gi á
Islandi, að þessi andstæða fengi
ekki staðizt til frambúðar. Hag-
kerfið var kallað kapítalistískt, en
var í rauninni balddð uppi af fé-
lagslegum þætti og opinberu eft-
iirliti á flestum sviðuim. Þess
vegna varð ekki hjá þvi komdzt,
að fslendingar gerðu það upp
við sig, hvert þeir ætluðu að
stefna, hvaða stjórnairaðfteirðir
þeir vdldiu taka upp.
Framlhalld á 9. síðu.
langvarandi láglamatímahil
háskaleg efnahagsþróuninni
- ]afnvel enn frekar ef Island samþykkir aSild aS EFTA
-Ar Sambandsstjórnarfundur Al-
þýðusambands Islands var hald-
inn í Lindarbæ i Reykjavík dag-
ana 21—23. þ-m- /
¦j4r Fundinn sóttu 43 of 45 sam-
bandsstjórnarmönnum víðsvegar
af iandinu- Slíkir fundir 'eru
haldnir a-m-k. eihu sinni á ári
milli þinga, en 15 manna mið-
stjórn heldur jafnan fundi viku-
lega.
~k Fjöidi mála var á dagskrá
fundarins- Fór mestur timi hans
í umræður um lífeyrissjóösmál
verkalýðssamtakanna, en um þau
mál var sérstaklega samiið við
Iausn kjaradeilunnar í maí s-1-
ir Þá var staðfest reglugerð um
fræðslu- og menningarmál sam-
takanna og þannig stofnað Menn-
ingaív og fræðslusamband alþýðu-
Hófst fyrsta fræðshmámskeið á
þess vegutn í morgun.
-A En höfuðmál fundarins var þó
að sjálfsögðu kjara- og atvinnu-
málin, og var um þau gerð svo-
hUóðandi ályktuii:
A því sitar&ári, sem liðið er (firá
siíðasta þingi Alþýðusambands Is-
lands, hefur miðstjórn saimbands-
ins unmið að kjara- óg atvinnu-
málum í beinu framihaldi af álykt-
ununum, sem þingið gerði um
þessa' tvo stærstu hagsmuhaþætti
hreyfingarinnar- Helztu stefnumál
31- þingsins uoi' brýnustu verk-
efnin — annarsvegar vernd' þá-
gildandi ákvæða um verðlagsbæt-
ur á laun, hins vegar um skjótar
og virkar aðgerðir til útrýmingar
atvinnuleysinu — mótuðú alla
hina erfiðu baráttu samtakanria,
setn í raun stóð nær óslitið frá
þinglokum í nóvember 1968 og
til 19. maí þessa árs, er samningar
mn launamál löks voru undir-
ritaðir-
Enda þótt þessd langvinna bar-
átta undir forustu Allþýðusam-
bandsins við ein erfiðustu skilyrði
skilaði ótvíræðum árangri, miðað
við það yfirlýsta o'g augljósa
markmið st.iórnarvalda og saim-
taka atvininiuriekenda,  að aÉiemsa
að fullu verðlagsbætur á laun
vegna þeirra gífurlegu verðhækk-
ana, sem af gengisfellingunni
leiddi, er augljóst, að samtökin
voru neydd til að fallast á launa-
skerðingar, sem þau geta ekki
unað stundu lengur en til loka
samningstímans. Siálft eðli sarnn-
inganna . frá 19- maí sl- er og
þannig, að skerðingin verðuT því
meiri og tilfinnanlegri, sem lengra
líður, og óbreyttir samningar
standa lengur.   ,
Varðandi. atvinnumálin er lióst,
að samkomulagið frá 17- jan. sl-
'hefur reynzt spor í þa átit að
draga úr atvinnuleysinu. En enn
ríkir í þeim efnum bið alvarleg-
asta ástand all víða um land og
horíur allar eru ótryggar og næsta
uggvænlegar, þegar á heildina er
litið-
Einstök landissambönd og
svæðasambönd innan ASI hafa að
undanförniu gert ýtarlegar álykt-
anir im k.iaira- og atvinnumál og
lagt inat sitt á stöðu vertealýíiis-
hreyfingarinnar og næstu verk-
efni hennar í þessum höfuðmél-
um- Stjórn Alþýðusambandsins
lýsir fullu samþykki sínu við öll
höfuðatriði fnamangreindra álykt-
ana, sem leiða til þeirrar niður-
stöðu, að óumflýjanlegt sé, að
öllum kjarasamningum verði sagt
upp, svo fljótt sem verða má, í
þeim tilgangi að tryggja endur-
heimt þess kaupmáttar, sem tap-
azt. hefur á síðustu tímum, og
jafnframt varanleik þeirra kjara-
bóta, sem tekst að knýja fram, í
stað þess kerfis, sem nú er í gildi
með ákvæðum samninga um
skertar verðlagsbætur. I annan
stað er sú krafa samtakanna, að
full atvinna verði tryggð, ófrá-
víkjanlega-
Stjórnarfundurinn staðhæfir:
1) Að kaupmáttur verklauna hafi
verið skertur um fimmta til
fjórðá hluta á sl- 2 árum og
sú staðreynd sé að leiða til
neyðarástands - um afkomu
lágiaumafóliks.    Prb. á 8- sáðu.
X
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12