Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						Tímarit

Mannamót

Arkitektúr

Bœkur

Torfumóðir

Veglegt tímarit um hleðslulist á íslandi

Torf umóðir heitir fyrsta tölu-

blað nýs tímarits sem komið

er á markaðinn og fjallarþað

um hleðslulist á íslandi. Ér

þetta hið glæstasta rit en rit-

stjórar þess eru þau Tryggvi

G. Hansen og Sigríður

Eyþórsdóttir.

í formála fyrir ritinu segir

Tryggvi m.a.: „Hefð er það, sem

er viðurkennt sem gott og hefur

verið þróað og prófað af kynslóð-

um. Á síðustu 200 árum hafa

hefðir faríð mjög halloka fyrir

hinu nýja, og vegna þess hve

geyst er farið í sakirnar þá hefur

margt nýtt verið gleypt ómelt og

samsvarandi góðar hefðir hafa

dottið út. Þegar svo er komið má

fara að ganga í skrokk og ígrunda

hverjar eru raunverulegar þarfir

og hverjar ekki. Þróun er orð sem

notað er um inngöngu hins nýja

og úreldingu gamals. Frumþarfir

eru næring og hlýja (föt og húsa-

skjól og elska) og það er allt af

sömu orkurótinni vaxið, náttú-

runni og hún er hér allt umhverfis

mig. Þessar þarfir eru hefð-

bundnar og þegar litið er um öxl

og skoðað hvernig frumþörfum

var fullnægt fyrr á öldum án

nokkurra tengsla við samfélag

stórþjóða, viðskipta-sjónarmiða,

kornfleks og kóks, þá ætla ég mér

ekki þá dul að dæma allt úr leik

sem áður var". Og í lokin segir:

„Hleðslulist, hún tengist öllum

greinum lista og hún er frumþörf

þeim sem vill vita hvað það er að

lifa af landinu og með landinu".

Meðal efnis í blaðinu Torfu-

móðir (orðið merkir fyrsta torfa

rist í mýri) er eftirfarandi:

Af feðrum sínum, viðtal við

Þór Magnússon þjóðminjavörð,

þá eru ýtarleg viðtöl við hleðslu-

menn, einn úr hverjum lands-

fjórðungi, þá Sigurþór Skærings-

son undan Eyjafjöllum, Stefán

Stefánsson frá Brennigerði í

Skagafirði, Jóhannes Arason úr

Gufudalssveit og Svein Einars-

son á Egilsstöðum. Þá er í ritinu

grein um Klappargerði í Árbæj-

arsafni, merk ritgerð eftir Hörð

Ágústsson er nefnist Moldir,

grein um hleðslulist eftir Tryggva

ritstjóra. Þórður Ben. Sveinsson

skrifar um efni og sagt er frá hug-

myndum listamannsins, viðtal er

við Ásu Ólafsdóttur myndvefara.

Þá eru í tímariti myndir af jarðar-

list Grétars Reynissonar og man-

húsum Tryggva Hansen.

Útgefandi ritsins er Heim á

Elliða við Elliðavatn, Vatnsenda

nr. 90, pósthólf 5108.

-GFr

Geröur upp veggur í Glaumbæ. Mynd úr tímaritinu Torfumóðir

Einar Örn verður í opnuviðtall í fyrsta tölublaðinu.

Poppblaðið Hjáguð

Innan skamms kemur á

markað nýtttímarit,

Poppblaðið Hjáguð. Ritstjóri

er Jens Kr. Guð og útgefandi

er Ó.P. útgáfan.

í fyrsta tbl. Poppblaðsins

Hjáguðs verður nákvæm lýsing á

æskuárum Bobs Marley og póst-

áritanir allra helstu popparanna

verða taldar upp. Opnuviðtal

blaðsins verður við Einar Örn

Benediktsson, Kuklsöngvara og

fyrrverandi Purrk. Dagskrá Rás-

ar 2 verður skoðuð og skilgreind

og bandaríska söngkonan Joan

Baez lýsir næturævintýrí sem hún

átti með John heitnum Lennon á

upphafsárum    Bítlanna.     Sagt

verður frá ömurlegum örlögum

Lísu Prestley, einkadóttur rokk-

konungsins sáluga, og vinsælustu

poppstjörnurnar, s.s. Michael

Jackson, Bubbi og Kiss, verða

kynntar nokkuð nákvæmlega. Þá

bendir Poppblaðið Hjáguð á

bestu fáanlegu kassetturnar hér-

lendis og segir frá ýmsum fréttum

úr poppheiminum. Plötudómar

verða birtir og vinsældalistar. Þá

verða í blaðinu smásögur,

krossgátur, skrýtlur, rokkljóð og

margt fleira við allra hæfi.

Poppblaðið Hjáguð mun koma

út á 6 vikna fresti. Fyrsta tbl. er

væntanlegt á markað í byrjun

september.

Frá Gauknum í fyrra

Gaukurinn

Um verslunarmannahelgina

standa Héraðssambandið

Skarphéðinn og Ungmenna-

samband Kjalarnesþings að

útisamkomu í Þjórsárdal. Ber

þessi útisamkoma nafnið

Gaukurinn '84. Þettaerannað

árið í röð sem þessi tvö

stærstu héraðssambönd

innan UMFÍ halda útisam-

komu á ofangreindum stað.

Síðast liðið ár mættu um

3.000 manns til að taka þátt í

gleðskapnum.

Eins og síðast liðið ár verður

um fjölbreytta skemmtidagskrá

að ræða. HLH flokkurinn mun

koma fram, einnig verður breik-

danssýning, Kizaflokkurinn sýnir

bardagalist, hljómleikar, keppni

í forníþróttum, hátíðarræða

verður flutt og margt annað verð-

ur til skemmtunar.

Hljómsveitirnar Baraflokkur-

inn og Lotus leika fyrir dansi öll

kvöldin á tveim pöllum frá kl.

21.00-03.00. Auk þess dunar

diskótekið Studeo alla helgina.

Verði er stillt í hóf, 900 kr.,

sætaferðir verða alla helgina tií

og frá mótssvæði, 200 kr. aðra

leiðina.

Náttúrufegurð er mikil í Þjórs-

árdal, fallegir trjálundir og hrika-

legt landslag skapa skemmtilega

samsetningu fyrir augað.

Jarðvegurinn er þess eðlis að

fljótt er að þorna þegar styttir

upp og oft er hið mesta blíðviðri í

dalnum þótt rigni á höfuðborgar-

svæðinu.

Sauðárkrókur

:élag til verndar

gamla iœknishúsinu

Nokkrir áhugamenn um

verndun gamla læknishúss-

ins á Sauðárkróki boðatil

fundar íÁrbæjarsafni hjá

borgarminjaverði kl. 17 ídag

til að stofna með sérfélag.

í byrjun aldar var læknishúsið

á Sauðárkróki talið glæsilegasta

hús staðarins. Það er byggt af

Steindóri Jónssyni árið 1901, en

Steindór var merkur smiður og

athafnamaður á Sauðárkróki.

Þrír mætir héraðslæknar, þeir

Sigurður Pálsson, Jónas Krist-

jánsson   og   Torfi   Bjarnason,

bjuggu og störfuðu í húsinu. Hús-

ið er því merkur þáttur í menn-

ingarsögu bæjarins og sjónar-

sviptir að því ef það hverfur.

Gerð þess og ástand er þannig, að

það getur áfram gegnt menning-

arlegu hlutverki á Sauðárkróki.

Nú hefur verið ákveðið að hús-

ið víki af lóð sinni, en bæjaryfir-

völd á Sauðárkróki eru að kanna

möguleikana á því að bjóða

áhugamönnum um varðveislu

hússins aðra lóð í gamla bæjar-

hlutanum fyrir húsið, svo hægt sé

að flytja það. Þess vegna er boð-

að til fundar þar sem félag um

verndun hússins yrði stofnað.

Áhuginn á þessu máli kviknaði

á ættarmóti Heiðarættarinnar,

sem haldið var á Sauðárkróki um

síðustu mánaðamót.

Allir sem vilja stuðla að vernd-

un þessa merka húss eru vel-

komnir á fundinn.

Nánari upplýsingar er hægt að

fá hjá eftirtöldum aðilum: Nönnu

Hermannsson borgarminjaverði

(s. 84412), Guðrúnu Jónsdóttur

arkitekt (s. 25920) og Sigurði Sig-

urðssyni listmálara (s. 40634).

í byrjun aldar var Læknishúsið á Sauðárkróki talið glæsilegasta hús staðarins

Ljóð

Tungumál

Undir áhrifum

frá Guðmundi

(Takk fyrir sýninguna)

Að sitja í fari hippískra

samheldnishugsjóna reykja pípu

og toga ískeggið, með hnefa sem

hefur blakt í mótmælagöngu.

Hvað er með hin rókuðu

andlit samtímans sem líta niður

eftir sólbrenndum vöðvastæltum

líkömum sínum?

Og upp á ýturvaxna samkeppnisblómarósa-

kroppa sem þrá, módelfyrirsætustörf í

London, París og New York.

Hvernig getur skeggjaður pípureykjandi

hippabyltingablóm sem ekkert er nema fræið

sáð sér í slíkan jarðveg sjálfsaðdáandi,

einstaklingsfrelsiselskandi, mannveruseljandi

glysvera?

Hvað geta þessir hnefar annað en kreppst

utan um:

Handfang fbíl á hóflegu verði,

handföng vaxtaræktanna,

handfang sturtu fgömlu húsi i

vesturbænum?

Það vantar eitthvað, samt er allt á sínum stað

eins og það var.

Ásgeir Beinteinsson

Gildi esperanto

í alþjóðasamskiptum

Andris Nalinj sjómaður á Kamtcakaskaga í Sovétríkjunum

skrifar bréf til vinar síns Karls H. Sigurðssonar á íslandi

Enn er alþjóðamálið esper-

antó notað í bréfaskriftum milli

vina þar sem önnur málakunn-

áttaþrýtur.      íslendingurinn

Karl H. Sigurðsson hefurund-

anfarin ár átt bréfavin í Petr-

opavlosk á Kamtcatkaskaga í

norðurausturhluta Sovétríkj-

anna. Þetta er Letti sem heitir

Andris Nalinj, er um fimmtugt

og sjómaður að atvinnu. Kona

hans er af kyni Korjaka og

eigaþautværdætur. Hértil

gamans er birt eitt af bréfum

Anris Nalinj sem Karli barst

nýlega. Bréfaskriftir þeirra

fara f ram á esperantó.

„Þann 31.5.1984 hélt félag esp-

erantista í Petropavlovsk fund

ásamt deild úr landsfélagi bóka-

vina. Fundurinn var haldinn að

beiðni þeirra. Ég kom til fundar-

ins með tvær töskur fullar. af

bókum og tímaritum á esperantó.

Og svo var ég með póstkort frá

ýmsum löndum, þar á meðal þau

sem þú hefur sent. Öllu þessu

raðaði ég á borð svo fundarmenn

gætu skoðað sem best.

Aðalræðu fundarins hélt ég og

talaði að sjálfsögðu einkum um

útgáfustarfsemi á esperantó. Ég

sýndi margar athyglisverðar

bækur og tímarit, meðal annars

bók Sten Bergmann: „Sleðaferð

á hjara heims". Ég sagði frá inni-

haldi hennar og einkum því er við

kom Petropavlosk. Einnig sagði

ég frá því hvernig þu fékkst hana

frá Svíþjóð í skiptum fyrir fri-

merki. Eg sýndi líka myndina

sem þú sendir af heggnum sem óx

upp af fræi frá Kamtcatka og ég

eitt sinn sendi þér. íslenskir túr-

istabæklingar og ferðahandbókin

með lesmáli á ensku og íslensku

var einnig til sýnis. Að máli mínu

loknu þurftu áheyrendur margs

að spyrja.

Næstur talaði hinn 32 ára gamli

formaður félags esperantista

nokkur orð og annar las kvæðið

Rýtingurinn eftir frægt rússneskt

skáld, Lermontov. Áhugi áheyr-

enda var mikill og margir óskuðu

eftir að læra málið á byrjenda-

námskeiði sem haldið verður í

haust hér í borg. Sem viðurkenn-

ingu og til minningar um fundinn

var  mér  afhent rússnesk heim-

ildaskáldsaga frá sautjándu

öld.

Þá hófst síðari hluti fundarins

og talaði þá ungur eldfjallafræð-

ingur frá Kamtcatka sem tekið

hafði þátt í ráðstefnu eldfjalla-

fræðinga í Reykjavík. Hann sagði

frá ferð sinni og sýndi litskyggnur

frá íslandi og sagði frá landi og

þjóð. Hann talaði um vinnusemi,

reglusemi og nákvæmni lands-

manna og hversu mjög þeir ynnu

landi sínu. Hann sagði frá heita

vatninu, einu auðlegð íslendinga

í jörðu, hvernig það væri nýtt til

fullnustu svo að jafnvel grasblett-

irnir væru hitaðir til að auka gras-

vöxtinn.

Hann sagði að miðað við

höfðatölu væru íslendingar mest-

ar fiskætur Evrópuþjóða. Dýrtíð

væri meiri á íslandi en nokkru

öðru Evrópulandi. Og þar væru

gefnar út fleiri bækur á mann en

annars staðar þekktist. Um So-

vétríkin vissu íslendingar lítið því

blöðin birtu helst um þau lygar og

ímyndanir.

Arlega heimsæktu ísland um

80 þúsund túristar og af þeim

væru umtalsverðar tekjur. Tekj-

ur væru einnig af ullariðnaði en

mestar þó af fiski.

Túrista frá Sovétríkjunum

kvað hann sjaldgæfa. Helst væri

að þangað færu einhverjir sér-

fræðingar, t.d. eldfjallafræðingar

þeir sem þinguðu í Reykjavík. Á

meðan dvölinnni stóð þurfti einn

Rússanna að spyrja til vegar. ís-

lendingur sá sem spurður var til

vegarins varð undrandi þegar

hann varð þess vís að sá sem

spurði var Rússi. Mann frá því

landi hafði hann ekki áður hitt.

Á íslandi vantar fólk sem túlk-

að getur rússnesku. íslensk kona

var túlkur Rússanna meðan þing-

haldið stóð. Hún talaði ensku.

Margir eldfjallafræðinganna

töluðu ekki vel ensku og því síður

íslensku. Vísindalegar kjarni í

máli þeirra skildist best af

teikningum.

Hinn kamtcatski eldfjallafræð-

ingur lauk máli sínu með því að

benda á málavandann á ráðstefn-

unni í Reykjavík. Ljóst væri gildi

góðs samskiptamáls eins og esp-

erantó og að óskandi væri að vís-

indamenn notuðu það mál á ráð-

stefnum sínum".

Úr bókinni ísland

Danir um ísland

Bókaforlagið Munksgaard í

Kaupmannahöfn gefur út bóka-

flokk sem nefnist Evrópubóka-

safnið (Europabiblioteket) og nú

fyrir skömmu kom út í þessum

flokki bókin ísland eftir Flemming

Lundahl. Fyrsti kaflinn ber nafnið

Fiskur í tonnatali og gefur hann

tóninn fyrir það sem á eftir kemur.

Bókin ísland er 96 blaðsíður í

litlu   broti  og  ríkulega  mynd-

skreytt. Kaflaheitin eru eftirfar-

andi: Fiskur í tonnatali, Hval-

veiðar, Náttúran ákveður, Eld-

fjallaeyja í Atlantshafi, Ódýr

orka og iðnaður fara saman, Ban-

anar frá íslandi, Landbúnaður,

Nyrsta höfuðborg heimsins, Ak-

ureyri, Fortíð og nútíð í landi sög-

unnar, Lítið land í stórum heimi

og Staðreyndir um ísland.

-GFr

Sjoppubókmenntir

Vestrið tamið

Út er komin ný bók, Vestrið

tamið, eftir Louis L'amour í þýð-

ingu Guðna Kolbeinssonar. Ný

bókaútgáfa, Kaktus, gefur bók-

ina út og segir í fréttatilkynningu

frá forlaginu að áformað sé að

gefa út þýddar bækur, í vasa-

brotsformi, þarsem áhersla verði

lögð á vandaða þýðingu og frá-

gang.

í fréttatilkynningunni segir að

höfundurinn sé einn þekktasti

höfundur sagna úr villta vestrinu.

Bækur hans hafa selst í meira en

140 miljónum eintaka á mörgum

tungumálum. Hann hefur skrifað

80 bækur og hefur 31 þeirra verið

kvikmynduð.

ísafjörður

Bók um sögu

kaupstaðarins

Jón Þ. Þór, sagnfræðingur,

vinnur nú að því að skrifa

sögu ísafjarðar. Verður hún í

þremur bindum og er það

fyrsta væntanlegt í haust.

Óðru bindinu erætlaðað

koma út ekki síðar en vorið

1986 og því þriðja einu til

tveim árum síðar.

Verkið hóf Jón í mars 1979.

Fyrstu tvö árin vann hann aðeins

að sögurituninni hálft árið en síð-

an alfarið.

Það olli Jóni áhyggjum og erf-

iðleikum að engar heimildir var

að hafa um sögu kaupstaðarins

frá því um 1800-1840-50. En svo

rak heldur betur á fjörur hans

þegar hann var að grúska í

Byggðasafni ísafjarðar. Þar rakst

hann Á reikninga Neðsta-

kaupstaðarverslunar   frá   1800-

1804 og fylgdu þeim ýmsar fróð-

legar upplýsingar. Aftan við

reikningana var svo kopíubók

yfir tímabilið frá 1824-1833. Var

þar m.a. að finna bréf frá fakt-

ornum til verslunareigandans í

Höfn, 3-4 á ári hverju. Er þar

m.a. greint frá ýmsum atburðum,

högum og kjörum fólks o.fl.

Jóhann Gunnar Ólafsson skrif-

aði á sínum tíma bók í tilefni 100

ára afmælis ísafjarðarkaupstað-

ar. Rekur hann þar baráttuna

fyrir kaupstaðarréttindunum til

ársins 1862 og hafí hún staðið í 4

ár. En svo gerist það, að

safnvörður í Þjóðskjalasafninu

finnur þar fyrstu bænaskrá ísfirð-

inga um kaupstaðarstofnun. Er

hún frá 1854. Róðurinn hefur því

verið 8 árum lengri en áður var

vitað.

-mhg

Sjósókn

sunnlenskra kvenna.

Með sumarkomunni kom út í

Vestmannaeyjum bókin Sjósókn

sunnlenskra kvenna, frá ver-

stöðvum í Árnessýslu, 1697-1980.

Ritið er skýrsla um rannsókn sem

Þórunn Magnúsdóttir sagnfræð-

ingur hefur gert á sjósókn kvenna

í Arnessýlu, bæði fyrr og síðar.

Þó að rannsóknarsviðið sé að-

allega verstöðvarnar á suður-

ströndinni, þá er einnig getið um

nafnkenndar sjókonur í öðrum

landshlutum s.s. Björgu Einars-

dóttur, ísfold Runólfsdóttur o.fl.

Þannig er girt fyrir þann misskiln-

ing, að konur í Árnessýslu hafi

verið þær einu sem sóttu sjó hér

við land.

Síðari hluti ritsins byggir á lög-

skráningu sjómanna, sem fram

fer á Selfossi. Þar kemur fram, að

álitlegur fjöldi nútímakvenna

stundar sjósókn um lengri eða

Iskemmri tíma. í lögskráningunni

á Selfossi koma fram 102 sjókon-

ur á þessari öld, fram til 1980.

8 SÍÐA - ÞJÓÐVILJINN Miðvikudagur 1. ágúst 1984

Miövikudagur 1. ágúst 1984 ÞJÖÐVILJINN - SÍÐA

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
8-9
8-9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16