Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						HEIMURINN

HEIMURINN

hverra" Sandinista. þessi ríkis-

stjórn stæði síðan fyrir kosning-

um. Estelifundurinn og Melton

vissu mæta vel að þetta gengi

aldrei eftir. í framhaldi af fundin-

um og „neitun" frá FSLN áttu að

koma verkföll, útifundir, mót-

mæli og annað í þeim dúr. Þannig

tækist að sýna Bandaríkjaþingi

fram á „ógnarstjórn og kommún-

ískt einræði" í Nicaragua, styrkja

stöðu Reagans, gefa ferðum Ge-

orge Shultz til Mið- og Suður-

Ameríku slagkraft, og ef vel tæk-

ist til mátti reyna valdarán.

Viku eftir fundinn 10. júlí, stóð

Coordinadora fyrir mótmælaað-

gerðum í bænum Nadaime, að

fengnu leyfi hjá lögreglu Sandin-

ista fyrir útifundi. 3000 manns

mættu á fundinn, þar á meðal

bandarískir         sendiráðsstarfs-

menn. í stuttu máli hleyptu fund-

argestir sjálfir upp fundinum

vopnaðir hnífum og kylfum og

særðust 10 lögreglumenn. 40

manns voru handteknir, þ. á m. 4

leiðtogar Coordinadora og þeir

dæmdir í hálfs árs fangelsi fyrir að

æsa til upplausnar. Daginn eftir

11. júlí, kallaði Miquel D'Escoto

utanríkisráðherra Richard Melt-

on á sinn fund og tjáði honum að

hann hefði 72 klst. til að fara úr

landi ásamt 6 öðrum starfsmönn-

um sendiráðsins. 13. júlíersendi-

herra Nicaragua í Washington

Carlos Tunnermann og 7 sendir-

áðsstarfsmönnum gefinn sami ¦

frestur til að fara heim fyrir að

brjóta ótiltekin diplómatísk lög.

La Prensa og kaþólska út-

varpsstöðin túlkuðu atburðina

sem vitnisburð um óþolandi

harðræði Sandinista í von um að

þeim sjálfum yrði lokað til að

kóróna málflutninginn. La

Prensa var lokað í tvær vikur og

útvarpsstöðinni í óákveðinn

tíma. Tomas Borge innanríkis-

ráðherra sagði m.a. um þetta:

„Við getum ekki leyf'í þeim að

brjóta lög einsog hér sé engin lög-

lega sett ríkisstjóm... þetta er

gert skv. lögum, en ekki vegna

þess að byltingin hræðist flugna-

bit þessara fjölmiðla."

I þessum júlímánuði gerðu

kontraskæruliðarnir 78 árásir.

Árásunum var aðallega beínt

gegn óbreyttum borgurum og

bændum og til að valda efnahags-

legu tjóni, oft fyrirsátir eða árásir

á óvarin samyrkjubú. Samtals

féllu 33 óbreyttir borgarar, þar af

6 börn en 29 særðust. Úr her

Sandinista og af starfsliði innan-

ríkisráðuneytisins féllu 39 og 127

kontrar létu lífið. í sama mánuði

rændu kontrasveitirnar 39

manns, bændum og borgurum.

Esquipulas

Mið-Ameríkurfkin fimm, Gu-

atemala, El Salvador, Honduras,

Nicaragua og Costa Rica undir-

rituðu Esquipulas II friðarsátt-

málann í Guatemala 7.ágúst

1987. í sáttmálanum er m.a.

kveðið á um lausn pólitískra

fanga, eflingu lýðræðis, frelsi

fjölmiðla, viðræður ríkisstjórnar

í hverju ríki við viðkomandi

stjórnarandstöðu, og skrifuðu

ríícin einnig uppá að ljá ekki er-

lendum hersveitum afnot af sínu

landi til árásar á annað aðildar-

ríki. Andi samningsins var þrung-

inn friðarvilja og batt ríkisstjórn

Sandinista vonir við að með hon-

um tækist að enda kontrastríðið

við samningaborðið og að banda-

ríkjastjórn féllist á milliliðalausar

viðræður. Af hálfu El Salvador

og Honduras hefur framkvæmd

samningsins verið íoðin og oft

engin. Bandaríkjastjórn sem frá

upphafi hundsaði samninginn

hefur leynt og ljóst beitt löndín

tvö efnahagslegum þrýstingi til

að svíkja samkomulagið. Hún

hefur haft í hótunum við ríkis-

stjórn Guatemala og dregið úr

fjárstuðningi við Costa Rica, í

Ésquipulas samkomulaginu biðja

ríkisstjórnirnar fimm einnig aðr-

ar ríkisstjórnir í álfunni, sem fjár-

magna og styðja skæruliðasveitir

og vopnaða hópa á svæðinu með

vopnum, áróðri, vistum o.fl. að

hætta þeirri aðstoð. Það telja þær

eitt grundvallaratriði svo friður

Frá samyrkjubúinu Ernesto Azuna í Jinotegahéraði. Bóndi flettir ofan af nýjustu fjárfestingunni, kontrar allt um kring. Ekkert vonleysi hér.		

I * *****        ^          ¦¦£&¦      -t   ^   yJ*Á,   Jm fl               WÉæ                             f Íl'	•*•¦•¦¦¦ #*juk>	

f/g                        wjfl            IHsÆ-'*	»   ;        ¦¦§	

wb                   vr ^k^i   B' y~Æá		

¦                      ubr' " Jf55?	...  ¦	

<&*     ÆSmHst          ^tauivBt*	Pjl	

1          fl	¦ ¦¦&	

		íí *       ,.«^)*Ta:

		

		

Frá fataverksmiðju í Managua. Viðskiptabann og þvinganir Bandaríkjastjómar

gegn Nicaragua hafa m.a. þau áhrif á að varahlutir í vélar verksmiðjunnar fást

aðeins á 8-10-földu verði frá nágrannaríkjunum eða V-Evrópu.

náist í M-Ameríku. Bandaríkja-

stjórn sá ekki ástæðu til að taka

mark á þessu.

Stuttu eftir undirritun Esqu-

ipulas átti Reagan fund með leið-

togum kontranna í Washington

og lofaðí þeim áframhaldandi

stuðningi. í september 1987 sam-

þykkir fulltrúadeild bandaríkja-

þings 3.5 milj. dollara fjárhags-

aðstoð til kontranna. í október

segist Reagan ætla að fara fram á

270 milj. dollara. í nóvember

halda 15.500 bandarískir her-

menn til heræfinga í Honduras. í

desember samþykkir Bandaríkj- .

aþing 17.3 milj. dollara til kontra

og í janúar 1988 biður Reagan um

36 milj.tíl viðbótar. í mars fara

3200 bandarískir hermenn til

Honduras að landamærum Nic-

aragua vegna sóknar Sandinista

gegn kontrum, og flugvélar

Honduras varpa sprengjum við

landamærin. I apríl samþykkir

Bandaríkjaþing   17.7   milj.   til

handa kontrum. í júnflok sl.

heldur George Shultz til M-

Ameríku í stutta opinbera heim-

sókn og aftur í ágústbyrjun, án.

viðkomu í Nicaragua. I ágúst sl.

samþykkir Öldungadeildin í

Washington 27. milj. dollara

handa kontrum og frystingu á

aðrar 16. milj.

Ferðir Shultz

Ferðalög Shultz sýna ekki

síður en hrokafull hundsun Reag-

ans á Esquipulas, hve málefni M-

Ameríku vega þungt hjá Reag-

anstjórninni.

Tilgangur ferða Shultz var fyrst

og fremst að fá sem flest Amerík-

uríki til að sameinast gegn og ein-

angra Nicaragua. Hann tók skýrt

fram í upphafi reisunnar í júní að

bandaríska þjóðin gæti ekki liðið

ógnun Nicaragua við lýðræðisríki

M-Ameríku,  sakaði  Sandinista

(lok júlímánaðar komu bandarískir uppgjafarhermenn úr Vietnamstríðinu á bílalest frá Kalifomíu til

Nicaragua með vistir handa fórnarlömbum stríðsins. „ Almenningur í Bandaríkjunum veit ekki hvað er að

gerast í Nicaragua." Daniel Ortega forseti talar við móttökuathöfn í Managua. „Reagan hefur alltaf verið

sómózaisti."

áróðusstrfðinu er rakalausri lygi slegið upp á forsfðum La Prensa, lygi um pyntingar og harðræði

Sandinista og að í landinu séu a.m.k. 1000 pólitískir fangar. Frá smfðaverkstæði f fangelsi í Matagalpa,

þar er einnig kvöldskóli og öflugl félagslff. Fangarnir sjálfir kannast ekki við fréttir La Prensa.

Einar Þór Gunnlaugsson

höfundur           greinarinnar

dvaldi í Nicaragua um

tveggja og hálfs mánaðar

skeið, frá júlí sl. fram í októ-

ber. Hann fór sem skiptinemi

á vegum AUS (Alþjóðleg

ungmennaskipti) og starfaði

við byggingarvinnu í norður-

hluta Nicaragua, heimsótti

m.a. verksmiðjur og fang-

elsi, sat fundi með fulitrúum

frá Sandinistum, frá hægri

stjórnarandstöðunni, frá

FMLN í El Salvador og

fleirum.

um brot á Esquipulas og minnti á

útbreiðslu kommúnismans. Síð-

an tók hann upp budduna.

í Guatemala skildi hann eftir

efnahagsaðstoð uppá 75 milj.

dollara, í El Salvador framlag

uppá 125 milj. dollara í Honduras

57 milj. (hluti af því framlagi

vegna uppsetningar ratsj ár handa

Bandaríkjamönnum vegna bar-

áttunnar gegn eiturlyfjum, en

ekki tekið fram hvaða eiturlyfj-

um), og í Costa Rica létti hann

undir vaxtagreiðslur af erlendum

lánum með 85 milj. dollara fram-

lagi.

Refurinn Richard Melton

sendi 4 vel valda leiðtoga Coor-

dinadora til Costa Rica á fund

Shultz til skrafs og ráðagerða og

Sandinistar ekki óslyngari sendu

þessa orðsendingu:*

„Við verðum að minna hr.

Shultz á það að hann er ekkert

annað en talsmaður sakfelldrar

ríkisstjórnar sem hefur verið

dæmd af heimsins æðsta dóm-

stól."

Shultz fékk utanríkisráðherra

ríkjanna fjögurra til að hitta sig

aftur í Gutatemala 1. ágúst. Og í

Guatemala mætir Shultz með til-

búið plagg til undirskriftar þar

iem farið er almennum orðum

um nauðsyn þess að efla lýðræðið

og treysta grundvöll þess svo

friður komist á í álfunni, og þar er

Nicaragua fordæmt fyrir brot á

Esquipulas, andlýðræði og fleira í

þá áttina sem var vitaskuld aðal-

atriðið fyrir Shultz. En Costa

Rica og Guatemala vildu í þetta

sinn ekki fá utanríkispólitík sína

tilbúna frá Washington og

neituðu að skrifa uppá fordæm-

ingu gegn Nicaragua og sökuðu

þá Honduras og El Salvador ríkin

um að að kljúfa samstöðu lýð-

ræðisríkja í M-Ameríku. Utan-

ríkisráðherra Costa Rica svaraði

því svo, að á næsta fundi af þessu

tagi óskaði hann eftir fulltrúa frá

Nicaragua.

Þegar Shultz yfirgaf samkom-

una voru ráðherrarnir komnir í

hár saman og farnir að skjóta á

hvee annan fyrir svik og pretti og

brot á Esquipulas. Næsti við-

komustaður Schultz var Argent-

ína þar sem utanríkisráðherrann

Dante Caputo neitaði að gefa

yfirlýsingu eftir fund með hon-

um, þá Uruguay, þar minnti

Shultz brúnaþungur á að Nicar-

agua væri krabbameinið sem við

(USA) þurfum að fjarlæga. í

Brasilíu var Robert A. Sodre

utanríkisráðherra alveg sammála

Shultz í öllu, en í Bolivíu gerði

einhver misheppnaða tilraun til

að sprðngja ráðherrann í loft

upp. Tilraunir Shultz voru æ

fálmkenndari og klaufalegri eftir

því sem á flakk hans leið og runnu

á endanum í vaskinn. Má hann

þakka fyrir að hafa komist á lífi

heim aftur, þótt það hafi algjör-

lega misheppnast að einangra

Nicaragua.

Nýr foringi

kontranna

Eftir tímamótasigur Sandinista

á vígvellinum og hrakfarir

kontrasveitanna í mars sl. gengu

leiðtogar kontranna til viðræðna í

veikri stöðu. Viðræðurnar hófust

í bænum Sapoá í suðurhluta Nic-

aragua og lauk með undirskrift

Sapoásamningsins 23. mars. í

Sapoá var m.a. samþykkt að

halda viðræðum áfram og áttu

aðilar 5 samningalotur á næstu

mánuðum, þá síðustu í júní þegar

kontrarnir (þá búnir að jafna sig

eftir mars-ósigurinn) lögðu fram

kröfur sem fólu nánast í sér að

Sandinistar hættu við byltinguna.

í Sapoá var einig samið um 60

daga vopnahlé. En Sapoá þýddi

öðru fremur:

1.   Byrjunin á endi Kontra-

stríðsins.

2. Einangrun Reaganstefnunn-

ar.

3.  Vitnisburður um hernaðar-

lega hnignun kontrasveitanna.

4.   Fyrsta opinbera „tillaga"

kontranna til friðar.

5.   Mesti sigur byltingarinnar

yfir gagnbyltingaröflunum.

Undir Sapoá skrifuðu fyrir

hönd kontranna. Adolfo Calero,

helsti tengiliður þeirra við CIA,

Alfredo César, kunnur fyrir

tengsl sín við kólumbíska kóka-

ínsmyglara, Aristides Sanches og

5 liðsforingjar til að tryggja sam-

þykki heraflans. Tveir þessara

liðsforingja, Fernando og Tono,

sneru strax aftur til Honduras

eftir undirskrift. Þar lét Enrique

Bermúdes yfirmaður herafla

kontrasveitanna og fyrrum þjóð-

varðliði Sómóza til sín taka og lét

stinga þeim í fangelsi fyrir svik.

(Þeir segj a sj álfir að ef þeim hefði

ekki tekist að leka örlögum sín-

um til blaðamanna væru þeir lík-

lega á skrá yfir fallna.)

Það kom strax í ljós að Sapoá-

samkomulagið olli klofningi

innan kontraforystunnar. O-

breyttir liðsforingjar lengst til

hægri (af Bermúdesvængnum)

neituðu að viðurkenna það og

hófu hryðjuverkastarfsemi þrátt

fyrir vopnahlé. Bermúdes gerðist

æ háværari í gagnrýni sinni á Sap-

oá í takt við Reaganstjórnina,

sem sagði samninginn vera mis-

tök og tryggði ekki lýðræði í Nic-

aragua. Menn Reagans vildu nú

koma „mjúku" leiðtogunum frá

og undirstrikuðu að einmitt nú

væri brýn þörf á ábyrgri og harðri

forystu. í raun voru þeir óhress-

astir með að kontraforystan

skyldi ekki láta betur að stjórn og

leituðu nú að strengjabrúðufor-

ingja, Enrique Bermúdes. Berm-

údes var treystandi til að semja

ekki um frið, vopnahlé eða annað

sem tryggði byltingunni sigur.

Skyldi nú kosin ný forysta og

komu leiðtogar kontranna saman

í Dóminíkanska lýðveldinu 18.-

19. júlísl. Þartryggði hægrivæng-

urinn sér undirtökin innan foryst-

unnar með stuðningi Reagans, og

Bermúdes varð leiðtogi kontr-

anna. Tveim dögum fyrir fundinn

sagði hann:

„Stríðið á eftir að taka á sig

breytta mynd, það verða unnin

skemmdarverk, jafnvel persónu-

legar árásir á sandinista - og

hvers vegna ekki - hryðjuverk

(terrorism)."

Dyggur skósveinn

Sómóza

Með kosningu Enriques Berm-

údes var það endanlega viður-

kennt að kontraskæruliðarnir eru

afsprengi hins hataða þjóðvarð-

liðs Sómóza. Reagan, CIA og

kontrarnir sjálfir hafa alltaf reynt

að fela þau tengsl.

Afrekaskrá Bermúdes er væg-

ast sagt subbuð út af spillingu og

glæpaverkum. Sem yfirmaður

þjóðvarðliðsins í bænum Tipit-

apa 1964, var hann oftar en einu

sinni sakaður um að stinga undan

fé og vistum og var vikið úr emb-

ætti með vitnisburðinum „frekar .

óþroskaður". Hann komst fyrst í

samband við CIA þegar Banda-

ríkjamenn réðust inn í Dóminík-

anska lýðveldið þar sem Sómóza

lagði til lið. f janúar 1967 stóð

stjórnarandstaðan í Nicaragua

fyrir fjöldamótmælum í höfuð-

borginni Managua þar sem þjóð-

varðliðið myrti fjölda mótmæl-

enda og var Bermúdes hernaðar-

legur sjálfboðaliði við að bæla

niður uppreisnina. Bermúdes

hannaði öryggiskerfið fyrir leyni-

þjónustu þjóðvarðliðsins þegar

Anastasio Sómóza Debayle var

settur í embætti forseta í stað

bróður síns 1. maí 1967.

í framhaldi af því var hann

hækkaður í tign til foringja innan

þjóðvarðliðsins með vitnisburð-

inn „traustur og trúr stofnun-

inni". Árið 1968 lagði jarðskjálfti

mörg hverfi Managua í rúst.

Bermúdes og Fausto Zelaya

bankastjóri Húsnæðisbankans

sáu í því skjótfenginn gróða, of-

reiknuðu kostnað við endurbygg-

ingu og tjón, létu hrófla upp

hreysum sem voru íbúðarhæf á

pappírum og högnuðust um milj.

cordoba. Sama svindlið fór í gang

eftir jarðskjálftann 1972 sem

lagði miðbæ Managua í rúst, en

þá var Bermúdes kominn í stöðu

tengiliðs þjóðvarðliðsins við

bandaríska hernaðarráðgjafa og

fjarri góðu gamni. í .þeirri stöðu

bætti hann þó kynni sín við CIA

og árið 1975 fór hann í hópi

undirforingja til Washington á

námskeið í Inter American Col-

lege. Ári síðar var hann ráðinn

sem sendiráðsritari Sómóza í

Washington og þá skrifar hann

„doctors"ritgerð sína „Félags-

legar og geðrænar orsakir niður-

rifsstarfsemi" (The psycho-social

causes of subversion).

Árin 1980-81 er Bermúdes

innsti koppur í búri við endur-

skipulagningu þjóðvarðliðsins

sem fékk nafnið kontraskærulið-

ar, með aðstoð kunningja sinna

frá CIA og argentínskra hernað-

arráðgjafa. Hann varð fljótt

kunnur fyrir hörku gagnvart vin-

um sem óvinum. Og í júlí sl.

kemst hann í stöðu helsta leið-

toga kontrasveitanna.

Enriques Bermúdes er með-

sekur um morð á fjölda saklauss

fólks frá því fyrir byltingu og um

pyntingar og nauðganir á fólki

sem enn lifir. Með kosningu

Bermúdes kom eðli kontraskær-

uliðanna endanlega uppá yfir-

borðið. Árásir þeirra bitna fyrst

og fremst á bændum og fjöl-

skyldum þeirra, læknum og

hjúkrunarfólki, kennurum og

nemendum og ekki síst börnum.

Sjálfur er Bermúdes vitaskuld

kunnur „terroristi" í Nicaragua.

*t   s

GLEÐILEGT NYAR!

Dregið á morgun, föstudag!

8 SfÐA - ÞJÓÐVIUINN Fimmtudagur 29. desember 1988

Fimmtudagur 29. desember 1988 ÞJÓÐVILJINN - SÍÐA 9

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
8-9
8-9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16