Þjóðviljinn - 25.04.1990, Qupperneq 1

Miðvikudagur 25. gpríl 1990 75. tölublað 55. árgangur
Kvótqfrumvarpið
Gildistímirm í óvissu
Mikillágreiningur um kvótafrumvarpið. Alþýðubandalagið heldur fram byggðakvóta. Kratar vilja kvótaleigu ogflestir
viljadraga úrvaldi sjávarútvegsráðherra. Forsœtisráðherra leggur til takmarkaðan gildistíma sem málamiðlun
Mikil óvissa ríkir um afdrif
frumvarps um stjórnun físk-
veiða nú þegar aðeins sjö starfs-
dagar eru eftir á Alþingi. For-
ystumenn stjórnarflokkanna
reyndu í gær árangurslaust að ná
samkomulagi þó um tíma hafí
litið út fyrir að samkomulag tæk-
ist. Sjávarútvegsráðherra er í
mun að frumvarpið fái afgreiðslu
fyrir þinglok en fulltrúum stjórn-
arflokkanna hefur reynst ómögu-
legt að samræma ólík sjónarmið í
sjávarútvegsnefnd efri dcildar
þingsins, þar sem frumvarpið er
nú til meðferðar.
Fulltrúi Alþýðubandalagsins í
nefndinni, Skúli Alexandersson
hefur lagt fram tillögur sem
byggja á hugmyndum Verka-
mannasambands fslands og full-
trúa Sambandsfrystihúsanna, um
að 60% kvótans verði úthlutað á
einstök skip en 40% á einstakar
fiskvinnslustöðvar. En þessi hug-
mynd er mjög skyld stefnu Al-
þýðubandalagsins um byggða-
kvóta en gengur ekki eins langt.
Þingflokkur Alþýðuflokksins
hefur lagt til að leigugjald verði
lagt á þann kvóta sem úthlutað er
á hvert skip. Það undirstrikar að
mati flokksins að fiskstofnarnir
séu sameiginleg eign allrar þjóð-
arinnar. En töluverð andstaða er
við þessa hugmynd innan annarra
flokka þó af ólíkum ástæðum.
Hugmyndin samræmist ma. illa
hugmyndum Alþýðubandalags
um byggðakvóta.
Forsætisráðherra Steingrímur
Hermannsson hefur lagt til að
gildistími laganna verði tvö ár í
stað þess að hafa hann ótíma-
bundinn og þannig megi jafna
ágreining á milli stjórnarflokk-
anna. Geir Gunnarsson þing-
maður Alþýðubandalagsins hef-
ur hins vegar lagt til að gildistöku
laganna verði frestað um eitt ár
og unnið verði áfram að lausn
ágreiningsmála í sumar en málið
aftur tekið upp á Alþingi í haust.
Þetta töldu margir af viðmælend-
um Þjóðviljans á Alþingi í gær,
vera bestu lendinguna.
Fiskeldi
Sjávarútvegsráðherra er ekki
þekktur fyrir að skipta um
skoðun og því ljóst að hann á erf-
itt með að samþykkja frestun
málsins. Hann hefur hins vegar
ekki lagt fram neinar málamiðl-
anir enn sem samstarfsflokkarnir
geta sætt sig við. Forsætisráð-
herra hefur leggur mikla áherslu
á að samkomulag náist sem fyrst
en fundi hans með sjávarútvegs-
ráðherra og forystumönnum
Það er mikið makkað á Alþingi þessa síðustu daga fyrir þinglok. Hér ræða Jón Sigurðsson, Steingrímur
Hermannsson, og Ólafur G. Einarsson málin. Mynd: Kristinn.
stjórnarflokkanna var ítrekað
frestað í gær.
Borgaraflokkurinn hefur lagt
til að Landhelgisgæslunni verði
falið að fara með eftirlit með ó-
lögmætum afla og hún vísi málum
síðan til ríkissaksóknara telji hún
ástæðu til þess. Með þessu yrði
eftirlitshlutverkið tekið af sjávar-
útvegsráðuneytinu og vald ráð-
herra um leið minnkað. Undir
þessa hugmynd virðast flestir
geta tekið bæði innan stjórnar- og
stjórnarandstöðuflokkanna.
-hmp
Sniglavinátta
Sniglar frelsaðir
frá áti
Breskir dýravinir frelsuðu 12
þúsund ætisnigla úr búrum sínum
í búgarði á Austur-Englandi og
slepptu þeim lausum út í náttúr-
una.
Sniglarnir voru hafðir í hlýjum
og notalegum búrum þar sem
þeir voru fitaðir fyrir slátrun.
Mikil og vaxandi eftirspurn er
fyrir ætisnigla í Bretlandi þar sem
þeir eru bornir á borð í hvítlauks-
sósu í frönskum veitingahúsum.
Þótt dýravinum hafi tekist að
bjargá sniglunum frá hvítlauks-
dauða er hætt við að þeirra bíði
enn sársaukafyllri hægfara dauði
úr kulda og vosbúð. Peter Van
Poortvliet sniglabóndi segir úti-
lokað að þeir geti lifað í náttúr-
unni. Reuter/rb
Vaxandi áhugi á þorskeldi
Þeirri skoðun vexfiskur um hrygg að nú sé lag til aðfara út í hafbeit. Norðmenn hafa
þegar gert áœtlanir um aðframleiða allt að 100-150 þúsund tonn af eldisþorski um aldamótin
Hornafjörður
Krían komin
Fyrstu kríurnar komu í gær og
kusu þær Höfn í Hornafirði sem
fyrsta iendingarstaðinn í ár.
„Krían hefur alltaf komið
snemma hingað og í fyrra kom
hún 27. apríl,“ sagði Benedikt
Þorsteinsson á Hornafirði í sam-
tali við blaðið í gær, en hann hef-
ur í mörg ár fylgst með komu far-
fuglanna.
„Þeir sáu tvær kríur, starfs-
menn fiskimjölsverksmiðjunnar,
í morgun og þá eru allir fuglarnir
komnir nema spóinn. Ég sá til
dæmis tvo stóra helsingjahópa
fljúga hér yfir rétt eftir hádegið,"
sagði Benedikt.
Lendingin á Hornafirði ætti að
vera góð fyrir kríuna, langt er síð-
an snjór hvarf af láglendi og
veður hefur verið gott að undan-
förnu.
Meðal fískeldismanna, físki-
fræðinga og einstakra fisk-
vinnslumanna er vaxandi áhugi
fyrir því að hcfja tilraunir með
þorskeldi í hafbeit hér við land.
Vitað er að Norðmenn hafa þegar
gert áætlanir um að framleiða allt
að'100-150 þúsund tonn af þorski
um aldamótin og því vex þeirri
skoðun fískur um hrygg að nú sé
lag til að huga að þessum málum
hérlendis, fáist til þess aðstaða og
nægilegt tjármagn.
Þeir bjartsýnustu eru jafnvel
þeirrar skoðunar að ef ráðist
verður í þorskeldi í hafbeit geti
það orðið til að auka á hráefnis-
framboð til fiskvinnslunnar í
landi, á sama tíma og sífellt er
verið að takmarka þorskveiðar
skipa og báta. Þá eru þeir líka til
sem telja að þorskeldi á þennan
máta geti orðið til að efla smábát-
aútgerð við veiðar á eldisþorski
þegar hann leitar á ný til átthag-
anna.
Ólafur Halldórsson hjá Fisk-
eldi Eyjafjarðar við Hjalteyri
segir þorskeldi vera mjög áhuga-
vert og spennandi verkefni og þá
sérstaklega í ljósi þeirra áætlana
sem Norðmenn hafa þegar gert.
Hins vegar hafi þeir hjá Fiskeldi
Eyjafjarðar ekki bolmagn til að
hugsa um annað en lúðueldi að
svo stöddu þó ekki vanti viljann
til að ráðast í tilraunir með þorsk-
eldi. Ólafur sagði enga spurningu
vera um það að í Eyjafirði og
jafnvel í fjörðum í ísafjarðar-
djúpi sé að finna ákjósanlega
staði fyrir þorskeldi. Einkum og
sér í lagi vegna góðra fæðuskil-
yrða og síðast en ekki síst þar sem
þorskur hrygnir á þessum svæð-
um og sé því staðbundinn.
„Þorskeldi hefur verið fært í tal
manna á meðal og þá aðallega
sem einhverskonar samstarfs-
verkefni okkar, sjávarútvegs-
brautar Háskólans á Akureyri og
Hafrannsóknastofnunar. En það
hafa engar ákvarðanir verið tekn-
ar um eitt eða neitt að svo
stöddu," sagði Ólafur Halldórs-
son.
Jakob Jakobsson forstjóri
Hafrannsóknastofnunar segir að
sér finnist það sjálfsagt að fslend-
ingar hafi þá tækni og þekkingu á
valdi sínu sem til þarf fyrir þor-
skeldi. Hins vegar sé hann ekki
jafn sannfærður um að hægt sé að
græða mikinn pening á eldi sem
þessu. „En um það geta að sjálf-
sögðu verið skiptar skoðanir eins
og um margt annað,“ sagði Jakob
Jakobsson.
Friðrik Sigurðsson fram-
kvæmdastjóri Landssambands
fiskeldis- og hafbeitarstöðva
segir að þorskeldi komi vel til
álita og þá sérstaklega með hækk-
andi verði á ferskum fiski. Friðrik
sagði það vera deginum Ijósara
að eitt af þeim mörgu vandamál-
um sem íslenskt fiskeldi á við að
stríða er hversu lítil breidd sé í
atvinnugreininni. „Tímabundnir
erfiðleikar í laxeldi hafa að mínu
mati villt þó nokkuð um fyrir
mönnum hversu miklir mögu-
leikar eru fyrir hendi í fiskeldi.
Ég held að það sé aðeins spurning
um tíma og smá þolinmæði áður
en það rennur upp fyrir íslend-
ingum að hér er um stóran og
mikinn akur sem er svo til alveg
óplægður,“ sagði Friðrik Sigurðs-
son.
Til marks um það má nefna að
á árinu 1987 var heimsfram-
leiðslan í fiskeldi um 13 miljón
tonn að verðmæti um 19 miljarða
dollara eða sem nemur um 1000
miljörðum íslenskra króna. Þar
komst laxeldi ekki á blað. Hins
vegar eru þar ofarlega á lista
vatnakarfar ýmisskonar sem og
skelfiskur og rækja, svo eitthvað
sé nefnt.
-grh