Tímarit.is   | Tímarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vísbending

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Vísbending

						ISBENDING

rit   um   viðskipti   og   efnahagsmál

21.maíl999

20. tölublað

17.árgangur

Bankamál

Bankar voru mikið í sviðsljósinu á

síðasta ári. Mikill fjöldi

einstaklinga nýtti sér rétt sinn til

þess að kaupa hlutabréf í Lands-

bankanum, Búnaðarbankanum og

nýjum Fjárfestingarbanka atvinnu-

lífsins (FBA). Uppstokkun varð í

Landsbankanum þegar allir þrír banka-

stjórar bankans sögðu upp störfum í

kjölfarið á almennri hneykslan í

tengslum yið ferða- og risnukostnað

bankans. I kjölfarið var bankastjóra-

gildum fækkað úr þremur í eitt. Þá hefur

FBA farið mikinn síðan hann varð til,

fjárfest víða í atvinnulífmu með það að

leiðarljósi að koma sem flestum

fyrirtækjum á frjálsan markað.

Einkavæðing

Margir fögnuðu því að loks var

ákveðið að byrja að selja

ríkisbankana á almennum markaði.

Landsbankinn bauð út hlutafé að nafn-

verði 1.000 milljónir króna í september

og þar með hafa verið seld rétt rúm 15%

af hlut ríkissjóðs í bankanum. Búnaðar-

bankinn bauð út 15% af stofnfé bankans

í lok október að nafnverði 600 milljónir

króna. I lok október voru 49% af

Fjárfestingarbanka atvinnulífsins boðin

út, að nafnverði 3.332 milljónir króna.

Mikill áhugi var fyrir öllum þessum

útboðum, 10.734 aðilar skráðu sig fyrir

hlut í FBA, 12.200 í Landsbankanum og

tæplega 93 þúsund í Búnaðarbankanum,

sem er rúmlega þriðjungur þjóðarinnar.

Mikil samþjöppun hlutafjár hefur átt sér

stað síðan, 25 stærstu hluthafar FBA

eiga núna 84% hlutafjárs. í Lands-

bankanum hefur hluthöfum fækkað um

rúmlega 5000 hluthafa og hluthöfum í

Búnaðarbankanum hefur fækkað um 60

þúsund á sama tímabili.

Upphaflegt gengi hlutabréfa í

Landsbankanum var 1,9 en er í dag 2,37,

sem er hækkun um 34,7% (sjá mynd 4).

Gengi Búnaðarbankans var upphaflega

2,15 en er í dag 3,42, sem er 59,1%

hækkun. Hlutabréf í FBA voru boðin út

á genginu 1,83 en gengið er um þessar

mundir 2,50, sem er hækkun um 36,6%.

A sama tíma hækkaði gengi í Islands-

bankaúr 3,45 (21.9.1998)14,31, semer

hækkun um 24,9%. í þessu ljósi hefur

Búnaðarbankinn verið besta fjár-

festingin á þessum tímabili.

Fljótlega eftir kosningar lýsti

forsætisráðherra því yfir að ríkið mundi

selja meirihluta sinn í FBA á þessu ári.

I stefnumörkun ríkisstjórnarinnar er gert

ráð fyrir þvi að meira en 25% af hlutafé

Landsbankans verði komið á markað

fyrir 1. júní árið 2000. Að öllum líkindum

verður leitað lagaheimildar að hausti til

þess að selja hlutafé bæði i Búnaðar- og

Landsbankanum.

Markaðskröfur

Arðsemiskrafan í Evrópu og

Bandaríkjunum í bankakerfinu er á

bilinu 15 - 20% sem er í takt við auknar

kröfur markaðarins. Á níunda ára-

tugnum var arðsemi eigin fjár banka-

stofnana í kringum 10% og mest af

þessum áratug hefur arðsemin verið í

kringum 14%. Hér á landi er það

einungis Islandsbanki sem stendur

undir arðsemiskröfum markaðarins.

Kröfur samtímans um rekstur

fyrirtækja hafa gert það að verkum að

bankar verða að taka til i rekstrinum,

minnka útgjöld og auka tekjurnar, þ.e.

að bankar verði reknir eins og fyrirtæki

en ekki stofnanir. Það sem hefur gerst

er aðallega tvennt, annars vegar hafa

bankar útvíkkað starfsemi sína, orðið

m.a. verðbréfamiðlarar, fjárfestingar-

bankar og tryggingafélög, og hins vegar

farið að lána verri viðskiptavinum en

áður, þ.e. kröfur um

lánshæfi            hafa

minnkað.

Utlán banka og

sparisjóða á Islandi

voru samtals 327

milljarðar króna í

árslok 1998 ogjukust

um 31 % á árinu. Það

er eðlilegt að útlána-

aukning          aukist

þegar hagvöxtur er

mikill og vextir eru

lágir og það er

eðlilegt  að  bankar

Mynd 1. Arðsemi eigin fjár í

bankakerflnu  (%)

-í	S

c	C-

	

¦o	-o

#	*J

c:	cr

±°	<v

$


<D

<?

Mynd 2. Vaxtamunur af meðalstöðu

heildarfjármagns (%)

.lllll


£   5     S

o         J?

¦S          -Ó

¦B        ^

<0

o?       ^

Mynd 3.   Hagnaður viðskiptabankanna |

og sparisj. 1995 — 1998 (milljónir)      \

1

Gerður er samanburður á

viðskiptabönkunum og

fjallað um nokkur banka-

mál.  Miklar breytingar

2

voru í bankakerfmu á

síðasta ári. Líklegt er þó að

framtíðin feli í sérennmeiri

breytingar fyrir það.

3

Kosningaúslitin          líta       m Ragnar  Þ.   Guðgeirsson

öðruvísi  út ef þau  eru    /| löggiltur   endurskoðandi

skoðuð með hliðsjón af   T" fjallar um breyttar kröfur

þriggjaflokkakerfi.                    innri endurskoðunar.

					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4