Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vísbending

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Vísbending

						ISBENDING
rit   um   viðskipti   og   efnahagsmál
21.maíl999
20. tölublað
17.árgangur
Bankamál
Bankar voru mikið í sviðsljósinu á
síðasta ári. Mikill fjöldi
einstaklinga nýtti sér rétt sinn til
þess að kaupa hlutabréf í Lands-
bankanum, Búnaðarbankanum og
nýjum Fjárfestingarbanka atvinnu-
lífsins (FBA). Uppstokkun varð í
Landsbankanum þegar allir þrír banka-
stjórar bankans sögðu upp störfum í
kjölfarið á almennri hneykslan í
tengslum yið ferða- og risnukostnað
bankans. I kjölfarið var bankastjóra-
gildum fækkað úr þremur í eitt. Þá hefur
FBA farið mikinn síðan hann varð til,
fjárfest víða í atvinnulífmu með það að
leiðarljósi að koma sem flestum
fyrirtækjum á frjálsan markað.
Einkavæðing
Margir fögnuðu því að loks var
ákveðið að byrja að selja
ríkisbankana á almennum markaði.
Landsbankinn bauð út hlutafé að nafn-
verði 1.000 milljónir króna í september
og þar með hafa verið seld rétt rúm 15%
af hlut ríkissjóðs í bankanum. Búnaðar-
bankinn bauð út 15% af stofnfé bankans
í lok október að nafnverði 600 milljónir
króna. I lok október voru 49% af
Fjárfestingarbanka atvinnulífsins boðin
út, að nafnverði 3.332 milljónir króna.
Mikill áhugi var fyrir öllum þessum
útboðum, 10.734 aðilar skráðu sig fyrir
hlut í FBA, 12.200 í Landsbankanum og
tæplega 93 þúsund í Búnaðarbankanum,
sem er rúmlega þriðjungur þjóðarinnar.
Mikil samþjöppun hlutafjár hefur átt sér
stað síðan, 25 stærstu hluthafar FBA
eiga núna 84% hlutafjárs. í Lands-
bankanum hefur hluthöfum fækkað um
rúmlega 5000 hluthafa og hluthöfum í
Búnaðarbankanum hefur fækkað um 60
þúsund á sama tímabili.
Upphaflegt gengi hlutabréfa í
Landsbankanum var 1,9 en er í dag 2,37,
sem er hækkun um 34,7% (sjá mynd 4).
Gengi Búnaðarbankans var upphaflega
2,15 en er í dag 3,42, sem er 59,1%
hækkun. Hlutabréf í FBA voru boðin út
á genginu 1,83 en gengið er um þessar
mundir 2,50, sem er hækkun um 36,6%.
A sama tíma hækkaði gengi í Islands-
bankaúr 3,45 (21.9.1998)14,31, semer
hækkun um 24,9%. í þessu ljósi hefur
Búnaðarbankinn verið besta fjár-
festingin á þessum tímabili.
Fljótlega eftir kosningar lýsti
forsætisráðherra því yfir að ríkið mundi
selja meirihluta sinn í FBA á þessu ári.
I stefnumörkun ríkisstjórnarinnar er gert
ráð fyrir þvi að meira en 25% af hlutafé
Landsbankans verði komið á markað
fyrir 1. júní árið 2000. Að öllum líkindum
verður leitað lagaheimildar að hausti til
þess að selja hlutafé bæði i Búnaðar- og
Landsbankanum.
Markaðskröfur
Arðsemiskrafan í Evrópu og
Bandaríkjunum í bankakerfinu er á
bilinu 15 - 20% sem er í takt við auknar
kröfur markaðarins. Á níunda ára-
tugnum var arðsemi eigin fjár banka-
stofnana í kringum 10% og mest af
þessum áratug hefur arðsemin verið í
kringum 14%. Hér á landi er það
einungis Islandsbanki sem stendur
undir arðsemiskröfum markaðarins.
Kröfur samtímans um rekstur
fyrirtækja hafa gert það að verkum að
bankar verða að taka til i rekstrinum,
minnka útgjöld og auka tekjurnar, þ.e.
að bankar verði reknir eins og fyrirtæki
en ekki stofnanir. Það sem hefur gerst
er aðallega tvennt, annars vegar hafa
bankar útvíkkað starfsemi sína, orðið
m.a. verðbréfamiðlarar, fjárfestingar-
bankar og tryggingafélög, og hins vegar
farið að lána verri viðskiptavinum en
áður, þ.e. kröfur um
lánshæfi            hafa
minnkað.
Utlán banka og
sparisjóða á Islandi
voru samtals 327
milljarðar króna í
árslok 1998 ogjukust
um 31 % á árinu. Það
er eðlilegt að útlána-
aukning          aukist
þegar hagvöxtur er
mikill og vextir eru
lágir og það er
eðlilegt  að  bankar
Mynd 1. Arðsemi eigin fjár í
bankakerflnu  (%)
-í	S
c	C-
	
¦o	-o
#	*J
c:	cr
±°	<v
$

<D
<?
Mynd 2. Vaxtamunur af meðalstöðu
heildarfjármagns (%)
.lllll

£   5     S
o         J?
¦S          -Ó
¦B        ^
<0
o?       ^
Mynd 3.   Hagnaður viðskiptabankanna |
og sparisj. 1995 — 1998 (milljónir)      \
1
Gerður er samanburður á
viðskiptabönkunum og
fjallað um nokkur banka-
mál.  Miklar breytingar
2
voru í bankakerfmu á
síðasta ári. Líklegt er þó að
framtíðin feli í sérennmeiri
breytingar fyrir það.
3
Kosningaúslitin          líta       m Ragnar  Þ.   Guðgeirsson
öðruvísi  út ef þau  eru    /| löggiltur   endurskoðandi
skoðuð með hliðsjón af   T" fjallar um breyttar kröfur
þriggjaflokkakerfi.                    innri endurskoðunar.
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4