Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Helgarpósturinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Helgarpósturinn

						v

Ai

FIMMTUDAGUR 22. FEBRUAR1996

Ásakanir á hendur herra Ólafi Skúlasyni biskupi um að hann hafi í

starfi sínu sem prestur sýnt konum kynferðislega áreitni hafa vak-

ið gífurlega athygli. Biskup segir að um ósannan áburð sé að

ræða, en siðanefnd Prestafélagsins fjallar nú um málið. Sigrún

Pálína Ingvarsclóttir, sem kærir biskup fyrir meinta nauðgunartil-

raun, reyndi árið 1979 að fá málið tekið fyrir en án árangurs. Fleiri

konur hafa nefnt nafn biskups vegna sambærilegra mála. Sæ-

mundur Guðvinsson skoðaði stöðu mála.

Fleiri konur

með sakir

á biskupinn

Þí

ær ásakanir sem fram

)hafa komið um að herra

Ólafur Skúlason biskup

hafi beitt konur kynferðislegri

áreitni, er hann var sóknar-

prestur, hafa valdið gífurlegri

ólgu innan prestastéttarinnar

og vakið þjóðarathygli. Biskup

hefur vísað þessum ásökunum

á bug. Heimildir Helgarpóstsins

herma að fleiri konur íhugi að

leggja fram kærur á hendur

biskupi. Samkvæmt traustum

heimildum blaðsins hefur nafn

biskups meðal annars verið

nefnt af litlum hópi kvenna

sem hafa leitað aðstoðar eftir

að hafa orðið fyrir kynferðis-

legri áreitni. Sigrún Pálína

Ingvarsdóttir, sem lagt hefur

fram kæru vegna meints áreit-

is Ólafs Skúlasonar árið 1979,

mun það ár jafnframt hafa

greint herra Sigurbirni Einars-

syni, þáverandi biskupi, frá

málinu og einnig mun hún hafa

leitað til embættismanna í

dóms- og kirkjumálaráðuneyt-

inu, en enginn árangur orðið. Á

þeim tíma var Ólafur Skúlason

aftur á móti formaður Hins ís-

lenska prestafélags.

Reyndi að kæra 1979

Samkvæmt         heimildum

blaðsins fór Sigrún Pálína Ingv-

arsdóttir til herra Sigurbjörns

Einarssonar biskups árið 1979

og greindi honum frá því að

hún hefði orðið fyrir áreitni af

hálfu Ólafs Skúlasonar, sóknar-

prests síns, er hún leitaði til

vegna skilnaðar. Sömu heim-

ildir segja að Sigurbirni hafi

orðið mikið um þetta og ætlað

að kanna málið. Ennfremur á

Sigrún Pálína að hafa leitað til

embættismanna dóms- og

kirkjumálaráðuneytisins vegna

þessa máls. í dómsmálaráðu-

neytinu könnuðust menn ekki

við að málið hefði komið þar

upp þegaxHP spurðist fyrir um

það í gær. Hins vegar eru sum-

ir þeir er þar störfuðu árið

1979 nú hættir störfum, þar á

meðal Baldur Möller sem var

ráðuneytisstjóri og sá maður

sem einkum annaðist málefni

kirkjunnar. Þórhallur Ólafs-

son, aðstoðarmaður Þorsteins

Pálssonar dómsmálaráðherra,

sagði í samtali við HP í gær, að

ráðuneytið hefði ekkert með

þá kæru að gera nú sem væri

fyrir siðanefnd Prestafélags-

ins. Biskupsstofa væri sjálf-

stætt embætti.

Á árum áður gegndi stjórn

Hins íslenska prestafélags því

hlutverki sem siðanefnd fé-

lagsins annast nú. Ólafur

Skúlason var í stjórn félagsins

frá 1968 til 1980 og formaður

Þorsteimi Páls-

son dóms- og

kirkjumálaráð-

herra: Aðstoð-

armaður hans

segir að ráðu-

neytið komi

ekkert nálægt

kæru Sigrúnar

Pálínu.

Sigurbjörn Ein-

arsson: Fékk

sem biskup ár-

ið 1979 mál

Sigrúnar Pál-

ínu Ingvars-

dóttur inn á

borð til sín.

Séra Vigfús

Þór Árnason:

Sinnti máli Sig-

rúnar Pálínu

ekki frekar en

Pálmi Matthí-

asson árið áð-

ur.

Séra Pálmi

Matthíasson:

Af einhverjum

orsökum lét

lianu hjá líða

að koma ináli

Sigrúnar Pál-

ínu áfram áríð

1994.

frá 1974. Meðal þeirra sem

sátu í stjórn félagsins er meint-

ir atburðir áttu að hafa gerst

var séra Þorbergur Kristjáns-

son. Hann sagði í samtali við

HP að þetta mál hefði örugg-

lega ekki komið til kasta stjórn-

arinnar. Það gæti hann fullyrt.

Kærir aftur

Vitað er að Sigrún Pálína leit-

aði til séra Pálina Matthias-

sonar vegna sama máls árið

1994 en hann lét hjá líða að

koma málinu áfram. Árið 1995

leitaði Sigrún því til séra Vig-

fúsar Þórs Árnasonar, sem

sinnti málinu ekki heldur. Það

var ekki fyrr en hún kærði Vig-

fús Þór til siðanefndar fyrir að

aðhafast ekkert að hjólin fóru

að snúast. Siðanefnd náði sátt-

um milli Vigfúsar og Sigrúnar

vegna þessa en vísaði kæru

hennar á hendur biskupi hins

vegar til stjórnar Prestafélags-

ins, sem ákvað að siðanefnd

skyldi fjalla um kæruna. í síð-

ustu viku var haldinn árang-

urslaus sáttafundur með Sig-

rúnu Pálínu og Ólafi Skúlasyni

biskupi í þessu máli.

Staðfestir eitt mál

Siðanefnd Prestafélagsins er

skipuð þremur mönnum, þar af

tveimur prestum. Biskup skip-

ar einn, stjórn Prestafélagsins

annan og Siðfræðistofnun Há-

skólans þriðja nefndarmann-

inn. Nefndin hefur starfað um

eins og hálfs árs skeið og úr-

skurðað í fimm málum á þeim

tíma, meðal annars í máli Sol-

veigar Láru Guðmundsdóttur

sóknarprests sem mikið var

rætt um og snerti siðferðilegt

álitamál. Formaður siðanefnd-

arinnar er séra Úlfar Guð-

mundsson, sóknarprestur á

Eyrarbakka.^ Helgarpósturinn

spurði séra Úlfar hvort nefndin

væri að fjalla um eina kæru á

hendur biskupi eða hvort þær

væru fleiri:

„Af hálfu nefndarinnar hefur

bara eitt mál verið staðfest.

Fréttir um annað eru komnar

annars staðar frá. Nefndin mun

ljúka við að fjalla um málið eftir

nokkra daga og greina þá opin-

berlega frá niðurstöðunni,"

sagði Úlfar. Hann vildi lítt ræða

þann möguleika að sú staða

gæti komið upp að málinu yrði

vísað til stjórnar Prestafélags-

ins og biskups, teldist það

mjög alvarlegt. Því yrði þá

væntanlega vísað til biskups-

embættisins sem slíks. Annar

viðmælandi blaðsins úr hópi

presta taldi víst að ef þessi

staða kæmi upp þyrftu vígslu-

biskupar að fjalla um málið í

stað biskups.

Fleiri mál á biskup?

Fram hefur komið í fréttum

að kona nokkur hafi kært bisk-

up fyrir meinta kynferðislega

áreitni er þau hittust í Kaup-

mannahöfn fyrir mörgum ár-

um. Eins og fram kemur hér að

framan vildi formaður siða-

nefndar aðeins staðfesta að eitt

mál væri þar til meðferðar, en

hvorki játaði né neitaði er hann

var spurður hvort einnig væri

um annað mál að ræða.

Samkvæmt traustum heim-

ildum Helgarpóstsins hefur bor-

ið við að konur, sem Ieitað hafa

aðstoðar vegna meintrar kyn-

ferðislegrar áreitni, hafi nefnt

nafn biskups í því sambandi.

Samkvæmt sömu heimildum er

þó ekki um að ræða að konur

hafi komið eingöngu af tilefni

sem þær rekja til biskups, held-

ur hafi þær nefnt hann ásamt

öðrum er eiga að hafa áreitt

þær á þennan hátt. Aðrar heim-

ildir blaðsins segja að hér sé

um margar konur að ræða og

sumar þeirra íhugi að ieggja

fram kæru í kjölfar þess að Sig-

rún Pálína ákvað að halda kæru

sinni til streitu.

r Ekki tókst að ná tali af herra

Ólafi Skúlasyni vegna þessa

máls né heldur biskupsritara,

þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir og

skilaboð. Eins og áður greinir

hefur biskupinn vísað ásökun-

um á hendur sér á bug sem

ósönnum áburði.

Hver er siðferðílegur þungi ásakana

sem biskup landsins verðurfyrir?

Staða biskups

krefst flekkleysis

Asakanir af þessu tagi eru

alltaf alvarlegar fyrir

hvern sem er. En auðvitað

kemur alltaf sérstakur þungi í

svona ákæru þegar um er að

ræða mann sem gegnir svona

mikilli ábyrgðar- og eiginlega

fyrirmyndarstöðu, sem krefst

ákveðíns flekkleysis. Ef svona

ásökun reyndist sönn gagn-

vart manni sem gegnir starfi

biskups gætí hann vart haldið

embættinu," sagði Vilhjálmur

Árnason, dósent við heim-

spekideild Hásköla íslands, í

samtali við Helgarpóstinn.

Vilhjálmur var spurður álits

á þeim ásökunum sem herra

Ólafur Skúlason biskup er

borinn út frá siðferðilegu sjón-

armiði. Vilhjálmur tók það

skýrt fram að hann væri með

svari sínu ekki að segja neitt

um sannleiksgildi þeirra ávirð-

inga sem hér um ræðir.

„Biskupinn var ekki í núver-

andi stöðu þegar þetta atvik á

að hafa gerst, en var hins veg-

ar prestur á þeim tíma. Það

breyttr þö ekki þunga málsins

nú. Það eru mörg störf sem

menn gætu haldið áfram í

Villijálmur Ainason, heimspeking-

ur við Háskóla íslands: Efsvona

ásökun reyndist sönn getur

biskup vart haldið embættinu.

þrátt fyrir að hafa orðið upp-

vísir að svona atferli, en það á

varla við um starf biskups,"

sagði Vilhjálmur Árnason.

Siðanefnd Prestafélagsins

hefur til þessa haft þá reglu að

taka aðeins fyrir mál sem

henni berast innan eins árs frá

því þau hafa átt sér stað. Vil-

hjálmur var spurður hvort það

væri eðlílegt að nefndin hefði

slík thnamörk.

„Jafnvel þótt nefndin miðaði

við tíu ár þá er það mál, sem

nú er tU umræðu, ennþá eldra

eri það. Það getur vel verið að

það sé hæpið að miða mörkin

við eitt ár. Hins vegar er varla

hæpið að setja einhver tíma-

mörk, þótt siðferðilegar

spurningar fyrnist ekki á ein-

hverjum tilteknum árafjöida.

En mér þykir ekki óeðlilegt að

siðanefndin setji ákveðin

mörk um hversu gömul mál

hún tekur til meðferðar," sagði

Vilhjálmur Árnason.

Þær reglur gilda hjá siðanefnd Prestafélagsins að nefndin skuli leita sátta í málum sem henni

berast. Ef nefndin kemst að þeirri niðurstöðu að meint brot sé mjög alvarlegt er því vísað til

stjórnar Prestafélagsins og biskups. En hvað ef biskup á sjálfur aðild að meintu broti?

Ekki gert ráð fyrir þeim möguleika

Þær reglur gilda almennt hjá

siðanefnd Prestafélagsins

um meðferð mála sem til henn-

ar berast að nefndin tekur mál-

ið fyrir og reynir í öllum tilvik-

um sættir milli aðila. Nefndin er

því í rauninni líka sáttanefnd og

í flestum tilvikum takast sættir

fyrir tilstilli nefndarinnar. Hún

er áheyrnaraðili ef einhver hef-

ur eitthvað fram að færa gegn

félaga í Prestafélaginu og reynir

sætttr," sagði Geir Waage, for-

maður Prestafélagsins, er Helg-

arpósturínn spurði hann hvern-

íg síðanefnd félagsíns afgreiddi

mál sem hún fengí til meðferð-

ar.

„Ef það gengur ekki á siða-

nefnd það úrræði að ljúka mál-

inu á sínu stigi, til dæmis með

áminningu eða einhverju slíku.

Það á við ef meint brot er talið

vera í minna lagi. Ef siðanefnd

kemst að þeirri niðurstöðu að

mál sé alvarlegt þá vísar hún

málinu til stjórnar Prestafélags-

ins og ef málið er mjög alvar-

iegt er því vísað til Prestaf élags-

stjórnar og bískups," sagði

Geir.

Hvað tekur þá við hjá

stjórn félagsins og biskupi?

„Það fer algjörlega eftír eðli

mála og er metið í hverju ein-

stöku tilviki hvaða úrræði eru

fyrir hendi."

En er hwgt að vísa máli til

stjórnar Prestafélagsins og

biskups ef biskup sjálfur er

aðili að máli sem kœrt er?

„Það hefur ekki reynt á það

og yfirhöfuð hafa menn kannski

ekki gert ráð fyrir þeim mögu-

leika. Ég hugsa að sá möguleiki

hafi lítt verið skoðaður. Þetta

er eigi að sfður alveg giid al-

menn regla, þvi biskupinn er

æðsti maður kirkjunnar og hef-

ur mjög mikið yfir prestunum

að segja. Hann er tilsjónaraðili

þeirra. Það er því eðlilegt, ef

upp koma alvarlegar ásakanir

sem prófast á presta, að biskup

sé sá aðili sem fær þær ti! vitn-

eskju og aðgerða eftir því sem

rétt telst vera."

En ef aðili i minniháttar

máli er óánaigður með úr-

skurð siðanefndar, getur

hann þá áfrýjað þeim úr-

skurði?

„Það hefur ekki reynt á það

held ég. Siðareglur okkar eru

nýlegar og raunar erum við

eina prestafélagið á Norður-

löndurn sem er með sérstaka

siðanefnd. Þessar siðareglur

eru þriggja ára gamlar og koma

til endurskoðunar á aðalfundi í

vor, samkvæmt ákvæ'ðl sem

sett var þegar þær voru sam-

þykktar á sínum tíma. Það má

því segja að hvorki sé komin

fullmótun á reglurnar né fram-

Geir Waage, formaður Prestafé-

lagsins: Ef málið er mjög alvarlegt

vísar siðanefnd málinu til Presta-

félagsstjómar og bískups.

kvæmd þeirra. Menn eru ennþá

að læra og átta sig á því hvernig

hlutunum er best fyrirkomið."

Hafa mörg mál komið til kasta

nefndarinnar til þessa?

„Ég man það ekki nákvæm-

lega. Það hafa nokkur mál kom-

ið til nefndarinnar, en þau eru

mjög mismunandi. Einhver mái

hafa komið upp sem siðanefnd

hefur lokið með sátt á milli að-

ila og einhverjum málum hefur

verið vísað til stjórnar Prestafé-

lagsins.

Áður en siðanefndin tók tU

starfa var stjórn Prestafélags-

ins sjálfkrafa jafnframt siða-

nefnd og það var ekki gott fyrir-

kbmulag," sagði Geir Waage.

-SC

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32