Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						2282r
iSunnudagur 6. marz 1977 -53.    tbl.—1977 —58.árg.
SUNNUDAGStEIOARi 7
Er hægí að af nema tekjuskatt
af almennum launatekium?
Þingmenn Alþýðuflokksins hafa lagt til á Alþingi,
að tekjuskattur til ríkisins af almennumlaunatekjum
verði afnuminn. í því sambandi vaknar auðvitað sú
spurning, hvernig bæta eigi ríkissjóði tekjumissinn af
þeirri breytingu, sem gerð yrði á tekjuskattheimtunni.
Ýmsir virðast halda, að það sé ekki framkvæman-e
legt. En það er misskilningur. Það er f ramkvæman-
legt.
í þessu sambandi verður f yrst að leiðrétta misskiln-
ing, sem oft gætir, jafnvel af hálfu alþingismanna í
opinberum umræðum. í f járlögum er liður, sem til-
greinirbrúttótekjuraf tekjuskatti, ífyrra 10.550 millj.
kr. Raunuverulegur tekjuskattur var ekki svona hár,
þvíaðaf þessum 10.550 millj. kr. gengu 3.240 millj. kr.
til barnabóta, þ.e. bóta með hverju barni, sem tekju-
skattsgreiðandi hefur á framfæri sínu, og 700 millj.
kr. til afsllttar á útsvari, þannig að raunverulega inn-
heimti ríkissjoður 6.600 millj. kr. í tekjuskatt. en ekki
10.550 millj. kr.
Aður var tekið tillit til framfærslubyrðarvegna
barna á tvennan átt: Annars vegar með greiðslu f jöl-
skyldubóta úr tryggingakerfinu, og var kostnaður
vegna þeirra greiddur af ríkinu, en hins vegar með
heimild til sérstaks frádráttar frá tekjum vegna
barna. Nú hafa þessi tvenns konar hlunnindi verið
sameinuð í eitt, í svonefndar barnabætur, sem dregn-
ar eru f rá álögðum tekjuskatti. Ef þessar barnabætur
reynast meiri en álagðir tekjuskattar, er ýmist útsvar
hlutaðeigandi skattgreiðanda lækkað eða upphæðin
beinlínis greidd í peningum. Sú f járhæð, sem gert var
ráðfyrir, aðríkissjóður greiddi í fyrra til einstaklinga
vegna barnabóta eða til sveitarfélaga vegna útsvara,
var talin um 1.200 millj. kr., en þessar bætur verða að
sjálfsögðu að haldast. Tekjumissir ríkissjóðs vegna
afnáms tekjuskatts af einstaklingum hefði því í fyrra
veriðsá tekjuskattur, sem einstaklingum var ætlað að
greiða, þ.e. 6.600 millj. kr., sem eru nettótekjur ríkis-
ins af tekjuskatti, að viðbættum þeim 2.200 millj.kr.,
sem ríkissjóði var ætlað að greiða einstaklingum
vegna barnabóta eða sveitarfélögum vegna útsvara,
þ.e. samtals7.800 millj. kr. Til þessaðskýraefni þess
máls, sem hér er um að ræða, hefði verið æskilegra,
aðtekjumegin í f járlögunum hefðu staðið 7.800 millj.
kr., en 1.200 millj. kr. sem gjöld til einstaklinga vegna
barnabóta og sveitarfélaga vegna útsvara. Niður-
staða þessa hefði orðið sú sama og er i f járlögunum,
en þar er nettó — upphæðin færð.
En hvernig hefði þá mátt bæta ríkissjóði þennan
7.800 millj. kr. tekjumissi í fyrra? (Of skammt er liðið
áþetta ár til þess að unnt sé að nefna tölur um það).
Þ'mgflokkur Alþýðuflokksins, sem einnig flutti til-
lögu um þetta ef ni í f yrra, hef ur lagt til, að það yrði
gert með þessum hætti:
1.  Gert er ráð fyrir, að einstaklingar, sem stunda at-
vinnurekstur, greiði tekjuskatt áf ram. Þeir greiddu
í fyrra 1.200. millj. kr.
2.  Haldið yrði áfram að innheimta tekjuskatt af há-
tekjum, sem t.d. mætti skilgreina sem tvöfaldar
meðaltekjur á f yrra ári. Slíkur hátekjuskattur hefði
átt að geta numið um 800 millj. kr.
3.  Ríkissjóður hverfi frá því að taka til almennrar
þarfa sinna tekjur af þeim tveim söluskattsstigum,
sem lögð voru á vegna náttúruhamfaranna í Vest-
mannaeyjum og á Norðfirði, en tekjur af  þeim
námu í fyrra um 2.800 millj. kr. Ríkissjóður hefði
m.ö.o. átt að draga úr útgjöldum sínum, sem næmi
2.800 millj. kr. Er nokkur í alvöru í vafa um, að hægt
hefði verið að lækka 60.000 millj. kr. f járlög um
2.800 millj. kr., ef vilji hefði verið fyrir hendi? Nú
má lesa það í flestum blöðum, að f járfesting hafi
veriðof mikil og þurf i að minnka. Það hlýtur einnig
og ekki hvað sízt að eiga við um opinbera f járfest-
ingu. Fjárveitingar til opinberra framkvæmda og
framlög til opinberra f járfestingarsjóða, sem mjög
hafa farið vaxandi á undanförnum árum og hæpið
er, að ríkissjóður eða skattborgarar eigi að standa
straum af með þessum hætti, námu um 20.000 millj.
kr. 10% lækkun mundi jaf ngilda 2.000 millj. kr. Bein
rekstrarútgjöld námu 8.000-10.000 millj. kr. 15%
lækkun þeirra mundi spara 1.200-1.500 millj. kr.
Lækkun bæði fjárfestingarútgjalda og rekstrarút
gjalda er ekki aðeins möguleg, heldur beinlínis
æskileg vegna baráttunnar við verðbólguna.
4. AAeð breyttum reglum um fyrningarfrádrátt og
vaxtafrádráttíatvinnurekstri, svoog breytingum á
reglum um tekjuskatt af söluhagnaði af eignum,
sem f lestir virðast nú að verða sammála um, að séu
nauðsynlegar, hefði mátt afla 500-1.000 millj. kr.
aukinna tekna.
Það, sém þá vantar til að bæta ríkissjóði tekjumiss-
inn, eru 2.000-2.500 millj. kr. Með hhðsjón af því, að öl
atvinnuf yrittæki í landinu greiddu í f yrra aðeins 2.900
millj. kr. í tekjuskatt, þótt velta þeirra hafinumið
300.000-350.000 millj. kr., hafa þingmenn Alþýðu-
f lokksins lagt til, að ríkissjóður innheimti veltuskatt
af atvinnufyrirtækjum, hliðstæðan aðstöðugjaldinu,
sem sveitarfélögin innheimta. Þyrfti það ekki að
nema um 3/4 % af veltunni. Auðvitað er það rétt, að
veltugjald getur verið ranglátt, þótt ekki sé mjög um
það talað í sambandi við aðstöðugjaldið til sveitar-
félaganna. En vandalaust ætti að vera að setja reglur,
sem kæmu í veg fyrir, að álagning veltuskatts til
ríkisins væri augljósléga ranglát, og ætti hliðstætt í
raun og veru að eiga sér stað um aðstöðugjaldið. En
hvað er hættan á slíku ranglæti í samanburði við það
hróplega misrétti, sem í því felst, að allur atvinnu-
rekstur í landinu skuli aðeins hafa greitt 2.900 millj.
kr. til ríkisins í fyrra? Atvinnufyrirtækin njóta þó
margvíslegrar þjónustu af hálfu hins opinbera. Þau
nota t.d. vegina, haf nirnar og brýrnar f yrir ekki neitt,
skólakerfið sér þeim fyrir sérmenntuðu fólki o.s.frv.
Teljamenníalvöru, aðþessi þjónustahafi ífyrra ver-
ið aðeins 2.900 millj. kr. virði?
Þessar tölur sýna, að afnárh tekjuskatts af launa-
tekjum eru engar skýjaborgir, heldur framkvæman-
leg ráðstöfun, ef vilji er fyrir hendi. Það skal f úslega
viðurkennt, aðerfiðleikum er bundið að lækka ríkisút-
gjöld, þótt ekki sé nema lítið hlutfallslega, í einum
áfanga. Þess vegna kæmi það vel til greina, að semja
2-3 ára áætlun um lækkun útgjalda, og afnám tekju-
skatts af almennum launatekjum í hliðstæðum áföng-
um. Aðalatriðið er, að það markmið náist.
Þar er ekki um að ræða spurningu um, hvort það sé
f ramkvæmanlegt, þar er um að ræða spurninguna um
vilja til endurbóta á skattkerfinu og festu við stjórn á
fjármálum ríkisins.
G.Þ.G.
Minning
Jóhanna Jónsdóttir, frá Innri-Bug
í Fróðárhreppi
fædd 4.7 1888,
dáin 22. 'ebrúar 1977.
Laugardaginn 26. februar
1977, var gerö frá Olafsvfkur-
kirkju útför Jóhönnu Jónsdóttur
frá  Innri-Bug f FróBárhreppi.
Jóhanna fœddist aö Elliða i
Staöarsveit, hinn 4. júli 1888,
dóttir hjónanna Jóhönnu Vig-
fiisdóttur og Jóns Jónssonar,
bónda og hreppstjóra þar í
sveit, og var hún 18. barn þeirra
hjóna. Móöir Jóhönnu andaöist
er hun var aoeins viku gðmul og
annaöist Stefanfa, systir
hennar uppeldi hennar, unz faö-
ir hennar lézt, er hún var á
fjóroa ari. Þá var henni komiö I
föstur aö Borg i Miklaholts-
hreppi. Þaö var ein af fyrstu
minningum Jóhönnu, er hún var
reidd hina löngu og erfiöu leiö
aB Borg i Miklaholtshreppi, en
þar var tekib vel á móti henni og
vel ao henni búift. Sföan fór hún
til Halldórs, bróBur slns, aö
ölkeldu f Staðarsveit og dvaldi
hjá honum unz hún giftist ário
1910, Þorgils Þorgilssyni, frá
Hraunhöfn i Staoarsveit. Þau
reistu bú i Bjarnafosskoti og
bjuggu þar fram á ário 1915.
Þessi ár voru frumbýlingum
erfiö, svo aö þau fluttu til óalfs-
vfkur og bjuggu i Strönd fram á
ário 1923. Þá keyptu þau jör&ina
Innri-Bug I Fróöárhreppi, af
séra Guomundi Einarssyni,
sem þá um sumariö 1923,
flutti frá Olafsvik, a6 Þingvöll-
um. Hugur þeirra hjóna hafoi
legni staöio til búskapar, og nú
hðfu þau búskap á Innri-Bug, og
bjuggu þar unz þau fluttu til
ólafsvikur 1961, en nytjuou
jörðina eftir sem áour, allt til
þess er Þorgils andaðist 1975.
Innri-Bugur var lltil jörð, og
er þau komu þangað, var túnið
litið og illa ræktaö. En með elju-
semi og dugnaði tókst þeim að
bæta jörðina verulega og stoar
keyptu þau einn þriðja part af
Anrarhólnum, en sú jörð liggur
með Fróðánni aö utan veröu.
Framhald á bls. 10
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10