Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						J 14.  tbl.  17.  apríl  1966 — 41. árgangur   l
istakirkjunnar. Þá var haldin ráðstefna
þeirra í Liverpool. Booth bar íram
beiðni um að mega ferðast um iandið
í prédikunarerindum, óbundinn af sókn-
armörkum. Ráðstefnan reyndi að kom-
ast að málamiðiun, sem jafnframt
þýddi það, að Booth batt sig til hlýðni
við skipulagið. Hami hikaði uim stund.
Þá kvað við rödd konu hans af álheyr-
endapöllunum: „Never". — Aldrei. Og
það var úrslitaorðið. William 3ooth
gekk út úr salnum, og hætti þar með
sem prestur hjá meþódistum. Nú hófu
þau hjönin ferðalög um landið í trú-
boðserindum. Þegar kirkjurnar voru
þeim lokaðar, gripu þau til annarra
ráða — tóku á leigu sirkushús og leik-
hús.
Árið 1865 kornu þau hjónin til Lund-
úna.   Hann   kynnti   sér   ástandið   í   fá-
FYRRI   HLUTI
| álpræðisherinn er tahnn stofn-
aður 1865. Átti hann þvi
lwmdrað ára afmæli á síðastliðnu ári.
Hann átti saant sem áður drjúga þró-
vm að baki sér í lífi eins manns, sem
imótaði starfsemi hans í u.þ.b. tvo
mannsaldra. Þessi maður var William
Booth.  Er  þvi venjan  að  lýsa  upphafi
Hjálpræðishersins sem hluta úr ævi-
sögu þessa mikilmennis. Verður byrj-
að hér á því að lýsa í stórum dráttum
sögu þessa manns.
WILLIAM  BOOTH
illiam Booth fæddist í Notting-
iham á Englandi 10. apríl 1829. Faðir hans,
vax fasteignasali, sem lánið hafði hlaupið
frá í kapphlaupi iðnibyltingarinnar. Gaf
hann þá skipun fyrir dauða sinn, að
sveinninn William skyldi settur til náms
hjá veðlánara. Þar væru líkindi til, að
hann gæti orðið auðugur maður. Frá
honum sagðist Booth hafa erft ágirnd
á öllu, sem hann komst í tæri við. Móð-
irin hét Mary Moss Booth og var af gyð-
ingaættum. Sór sveinninn sig mjög í
hennar ætt. Hún kenndi honuni eftirfar-
andi lífsreglu: „Vertu góður, og þá mun
allt ganga vel". Hún hélt heimilinu sara-
an af fádæma dugnaði eftir dauða
imanns síns.
Booth hinn ungi hóf nám sitt hjá veð-
lánara í Nottingham. í starfi sínu kynnt-
ist hann fátæktinni í ömurlegustu myn^j
um símum, reyndar úr hæfilegri fjár-
lægð. Og á hinu leitinu sá hann hina
auðugu og vel höldnu borgara, sem
græddu af striti hinna fátæku. Honum
folöskraði það, sem hann sá, og sór þess
dýran eið, að hann skyldi berjast af ö'll-
um mætti gegn þessu, þótt síðar yrði.
Er hann varð 15 ára, átti hann aftur-
hvarf sitt í meþódistasöfnuði nokkrum
í Nottingham. Skömmu síðar tók hann
að prédika á götuhornum fyrir börnum
og fátæklingum. 1847 var hann útnefnd-
ur prédikari af meþódistum. Vegna
vinnu sinnar hélt hann til Lundúna. Þar
fékk hann vinnu hjá veðlánara, og
leiddist honum þar mikið. En hann
hélt áfram prédikunarstarfi sínu. Starfs-
löngun hans þoldi engin bönd. Hann
byrjaði að halda útisamkomur á eigin
epýtur, þvert ofan í vilja prestsins sins.
Það kostaði rifrildi, sem endaði með
því, að Booth gerðist meðlimur í ann-
arri deild meþódismans, sem nefndist
„Tlhe New Connection". Þar settist hann
á skólaibekk, en líkaði illa kyrrsetan. Þó
fór svo, að hann hlaut prestsvígslu
1858.
Þegar hér var komið sögu, var Booth
giftur. Hin útvalda var Catherine Mum-.
ford, mikill kvenkostur. Er sennilega
óhætt að segja, að hana megi telja eina
mestu konu, sem uppi hefur verið í allri
kristninni. Voru þau jafnaldra. Hún var
tiiímniniganæm og skarpgáfuð. Hann
lagði áherzlu á að kalla menn til aft-
wihvarfs. Hún kallaði menn aftur á
jmóti til heQgunar. En það áttu þau sam-
eiginlegt, að þau vildu vinna sálir. Þau
gengu  í  hjónaiband  1855.  Vaxð  hjóna-
Slofnandinn William Bootii.
ir köJlun sinni. Hann skyldi í Guðs
nafni uppræta þennan djöfulskap og ó- :
þverra. Upp úr þessu hóf hann prédik-
unarstarf í Whitechapel-kirkjugarðinum
í Ea9t End. Fyrstu samkomuna hélt
hann 2. júlí 1865, og er þessi dagur tal-
inn hinn opinberi stofndagur Hjálp-
ræðishersins. Varð hann á samkomum
þessum að þola barsmíðar og skítkast.
Fúlegg lentu framan í honum oftar en
einu sinni. En vilji hans var ódrepandi.
Hann hélt áfram starfi sínu og fékk
ýmsa góða áhangendur. Þar eru meðal
annarra til nefndir George Scott Railtoi*
og Theodor Kitching, kvekarinn. Hreyf-
ingin nefndist fyrst „The Christian Rev-
ival Association", síðar „The Christian
Mission". En árið 1878 var nafninu
breytt í „The Salvation Army", og átti
elzti sonur Booths, Bramwell að nafni,
ríkan þátt í þeirri nafnbreytingu.
Starfið tók á sig sífellt meiri her-
mynd. William Booth var í rauninni ein-
valdur hershöfðingi. Allt fór um hans
hendur. Heirnili hans var í raun og veru
eins og járnbrautarstöð, þar sem gestir
komu og fóru. Og hann skipulagði fjár-
málalegu hliðina á starfinu eins og sniil-
ingur. Dugnaður hans við öflun sam-
skota var annálaður. Síðan eru sam-
skot fastur liður á samkomum Hjálp-
ræðishersins. Og sjálfsafneitunarvikurn-
ar voru honum hin mesta alvara. Af-
rakstur þeirra var upphaflega þunga-
miðja þeirra fjármuná sem héldu starfi
Hjálpræðishersins uppi. Nú fer hann
beint til trúboðsstarfsins.
Meginatriði boðskapar Hjálpræðishers-
ins hefur alltaf verið hjálpræði einstakl-
ingsins. Þetta var ástríða þeirra Booth-
hjóna. Og Hjálpræðisherinn hefur hald^,
ið þessari hugsjón við allt til þessa dags.
Sigurvinningar hersins voru metnir í
frelsuðum sálum. Við það voru allar
stríðsáætlanir miðaðar.
Booth hafði mjög glöggt auga fyrir
því mikla neyðarástandi, sem ríkti í fá-
tækrahverfum Lundúna. Það var brenn-
andi löngun þeirra hjóna að uppræta
þetta ástand. Um hið félagslega starf
hersins verður nánar fjallað í sérkafla.
Það er nánast risavaxið.
En starf Hjálpræðishersins var ekki
alltaf rósadans. Hann varð fyrir heift-
arlegum árásum af hálfu drukkinna
manna og fjandmanna trúarinnar. Árið
1882 voru 662 hjálpræðishermenn, þar
á meðal 251 kona, slegnir niður, rotað-
ir eða misþyrmt á annan hátt. Sama árið
voru 56 eignir þeirra eyðilagðar. Stund-
um'yoru hermennirnir settir í fangelsi
af embættismönnum stjórnarinnar. Ár-
, ið 1884 var tala þeirra 600, sem sátu"
inni  fyrir  boðun  fagnaðarerindisins.
Það     olli     Booth     mikilli     hryggð,
Hjálpræðisherinn
Eífir Kolbein Þorleihson stud. iheol.
band þeirra mjög gæfusamt, og sam-
heldni þeirra viðbrugðið. Það kom einn-
ig til að setja svip sinn á starfsemi
HjálpræðishersJns síðar. Catherine
BoofJh var sannfærð um það, að konur
ættu að taka þátt í boðun orðsins.
Skrifaði hún iþví bók um starf kven-
presta, „Femaie Ministry" (1859). Var
Catherine um margt fremri manni sín-
um. Má segja, að þau hafi bætt hvort
annað upp. Meðan hún var á lífi, hafði
Booth hershöfðingi alltaf konu sína sér
til ráðuneytis á herráðsfundum.
Árið 1861 dró til tiðinda ininan me|þód-
tækrahverfum Lundúna, og fannst það
nánast ægilegt. East End var „risastór
sorphaugur, þar sem hinir ríku ræktuðu
sveppi sína." Hann gekk fram hjá
kránum, þar sem drukknir menn flug-
ust hver við annan. Berfættar og skít-
ugar blómasölustúlkur flæktust fyrir
honum. Þegar hann kynnti sér útbún-
að kránna, sá hann, að sérstökum þrep-
um hafði verið komið fyrir handa
smábörnum til að komast að skenki-
borðiinu. Enda stóðu fimm ára s>mábörn
út úr drukkin fyrir utan. Eitt kvöldið
þarna í hverfinu stóð hann franxmi fyr-
þegar kona hans lézt eftir mikil harm-
kvæli árið 1890 af krabbasjúkdómi, sem
hún hafði þjáðst af lengi. Einmitt um
þessar mundir var hið félagslega starf,
sem kona hans hafði borið svo mjög
fyrir brjósti, að bera ávöxt sinn í
breyttri refsilöggjöf í Englandi. Sérstak-*^
lega hafði hún borið fyrir brjósti af-
vegaleiddar ungar stúlkur. Er ómælan-
legt það gagn, sem Hjálpræðisherinn
hefur gert með þessu hjálparstarfi sínu.
Það var hinni gömlu kempu einnig þung
raun að sjá þrjú af börnum sínum gef-
ast upp í baráttu sinni og ganga undan
merkjum hersins. Var sökin í rauninni
eins mikil hjá honum sjálfum, þar sem
hann vildi ekki láta að lýðræðislegri
Framhald á bls. 4.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16