Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						K

afteinninn  vissi að þeir höfðu  á

honum gætur.

Þetta var ekki eingöngu eðlisávísun

eða vitundin um ógreiddar skuldir fyr-

ir herjun hans á útlagana og eyðilegg-

ingu á heimilum þeirra. Það sáust líka

ytri og hversdagslegri merki.

Þeir voru að læðast um þessar nætur,

sem hundurinn Garov gelti hátt og

dimmt, til að segja honum að þetta

væru menn en ekki villidýr, sem væru

að snuðra kringum húsið. Geltið var

hófsamlegt og kvíðafullt í fyrstu, jókst

síðan að reiði og ákefð þar til hund-

inum lá við köfnun, en það vissi á

óvelkomna gesti, sem nálguðust æ meir,

enda þótt þeir gerðu aldrei vart við

sig eða berðu að dyrum.

Hús kafteinsins var afskekkt þar

sem það stóð á hans eigin lóð og hann

hafði sjálfur viljað halda sig utan við

bændalýðinn. ; Það var eins og vígi

byggt á tveim hæðum og allt úr steini.

Hann hafði byggt það traustlega á

þeim tímum, þegar hann varð að verj-

ast, ekki aðeins blóðhefndinni heldur

einnig gegn aðsúg handan frá landa-

mærunum. Grjóti og lurkum rigndi á

veggina, og eina nóttina sem Garov

gelti vöknuðu kafteinninn • og kona

hans, hlustuðu með leyndum óhug á

steinvölur spretta og fúnar greinar

bresta undan mannafótum. Kafteinn-

inn tók riddarabyssu sína og ýtti upp

marrandi gluggahlerunum, og kona

hans, eins hugrökk og hún var kvíðin,

hrópaði út hvellum rómi, sem jafnvel

lét ókunnuglega í eyrum hennar sjálfr-

ar: „Hverjir eruð þið í kringum húsið

um nætur og gerið ekki grein fyrir

ykkur?" En hið eina, sem greint varð,

var Garov sem togaði grimmdarlega í

beizli sitt og málmkennt skrjáfið í

beykigreinunum við vinstra horn húss-

ins — sá ókunni hafði laumazt burt út

í nóttina.

Morguninn eftir, þegar synir kaft-

einsins tveir ráku kýrnar á beit, höfðu

þeir leitað kringum húsið, í hlíðunum,

á enginu og í skóginum og í troðnu

grasinu fundu þeir vindlingastúfa og

mylsnu af osti og maísbrauði, sem maur

arnir voru ekki búnir að bera í burtu.

Þar höfðu launsátursmennirnir dvalið

um daginn í þeirri von að kafteinninn

myndi koma út til að líta eftir bý-

flugnabúunum.

En það sem mesta furðu vakti var

látbragð bændanna, einkum þeirra er

grunaðir voru um að halda hlífiskildi

yfir útlögum.

Þeir tóku kafteininum með þögn og

ólund og, að því er honum virtist með

dulinni en þó augljósri undrun yfirþvi

að sjá hann og að hann skyldi enn

vera uppréttur og ofanjarðar. Og bai-

raktarinn (fánaberinn), orðhvatur

krypplingur, sem reyndi ekki einu

sinni að leyna samúð sinni með útlög-

unum; en var þakklátur kafteininum

fyrir að haía bjargað lífi sínu og

eignum í byltingunni, varaði hann við,

sem hetju og þorpsbróður: Farðu með

ailri gát — nú er tími úlfanna og það

grænkar í hlíðum".

Kafteinninn  gat  ekki  gert sér  vonir

um vernd lögreglumannanna í næsta

þorpi, því enda þótt hann hefði á sín-

um tíma hundelt útlagana var hann nú

sjálfur orðinn hálfgerður vandræða-

gripur: hið nýja skipulag hafði ekki

samsvarað hugsjónum hans og vonum.

Vegna óánægju sinnar hafði hann fyrst

verið fluttur úr sínu eigin umdæmi og

síðan settur á eftirlaun með orðu og

tignargráðu í sárabætur. Þegar hann

kom aftur til umdæmis síns reyndist

honum ómögulegt að setjast um kyrrt:

hann átti enn í blóðugum ófriði við

útlagana, sem ekki hafði verið með öllu

útrýmt og ráðandi flokkur bar ekki

traust til hans. Hann gat aðeins reitt

sig á eigin klókindi og fyrirhyggju.

Enda þótt hann hefði oft komizt í hann

krappan, var hann enn aðeins á fimmt-

ugsaldri með lipurð og sveigjanleik

æskumannsins.

Hann gat engum treyst til fullnustu

nema konu sinni þótt hann væri eng-

anveginn utangarðs og ætti bæði bræð

ur og frændur í grenndinni. Hann

treysti jafnvel ekki næsta og eina ná-

granna sínum, malaranum, og þeim mun

síður sem hann vissi frá fornu fari að

hann var handgenginn lögreglunni. Því

sá sem svíkur annan mun einnig svíkja

hinn. Ennfremur hafði malarinn horft

ágirndaraugum til engja kafteinsins

við ána og ef til vill grunaði hann

daður kafteinsins við hina laglegu og

fjörugu ljóshærðu konu sína.

Það hefði verið litlum vanda bundið

fyir kafteininn að halda sér óhultum,

að loka sig inni í sterka virkishúsinu

sínu, hefði hann ekki óttazt að sér yrði

brugðið um bleyðiskap og hefði hann

ekki þurft að fara til þorpsins og ná-

grannabæjarins að sækja eftirlaun sín

og ýmsar aðrar nauðsynjar.

Milovan Djilas, fyrrum varaforseti Júgó-

slavíu, var látinn laus úr fangelsi á síbasta

ári ettir ao hafa setið inni meiri part síð-

asta áratugs fyrir skrit sín og stjórnmála-

skoðun. Smásöguna sem hér birtist, ritaoi

Djílas meoan hann sat í Cremska Mitrovica

tangelsinu.

LAUNSATIN

Áhyggjulaus að sjá lagði hann riddara-

byssuna yfrum herðar sér.

Engu að síður yfirsteig hann alla erf

iðleika og forðaðist allar gildrur sem

lagðar voru fyrir hann, þannig að eng-

inn varð neins var nema kona hans.

Á meðan bjart var hélt hann sig

mestmegnis innivið og ef hann þurfti

að fara út fyrir sneiddi hann hjá opn-

um svæðum — túninu og engjunum. Að

kvöldi til fór hann því aðeins út að

Garov svæfi vært í húsi sínu. Hann

hagaði gerðum sínum eftir atferli út-

laganna og þar sem hann grunaði að

þeir myndu ætla honum sömu hegðun

og sjálfum sér, fór hann aðeins til

þorpsins þegar enginn átti von á hon-

um, með riddarabýssuna um öxl og

gekk rólega. En um leið og hann kom

inní skóginn fór hann útaf götunni og

læddist gegnum kjarrið, með augu og

eyru vakandi og vopn sitt mundað og

reiðubúið. Hann hélt ávallt heimleiðis

að nóttu til, nálgaðist hús sitt hljóð-

lega og fór ekki inn í það fyrr en

eiginkonan hafði svarað merkjum hans.

Daginn áður hafði hann fengið stefnu

með malaranum um að mæta á næsta

bæjarþingi og þennan morgun varð

kafteinninn að leggja af stað. í fylgd

með konu sinni, sem eins og óviljandi

skýldi baki hans með líkama sínum,

hraðaði hann sér yfir garðinn og nam

staðar neðst í brekkunni. Um hundrað

metrum fyrir neðan þau freyddi áin,

sem steyptist út úr dimmu gilinu yfir

tvö til þrjú hundruð metra svæði vax-

ið þéttu skógarkjarri en lyppaðist síð-

an gegnum grænt elri— og víðiþykkn-

ið og flúði aftur undir skriðuna eins

og snákur undir stein. Frá þessum stað

á hægri bakka árinnar breiddust ný-

slegnar engjar kafteinsins og hinumeg-

in stóð litla íbúðarhúsið malarans og

bar hvítt við bláa kartöflugeymsluna

hans.

Tuttugu metrum fyrir ofan lit'la mal-

arahúsið slútti vatnsmyllan yfir ána

eins og þyrstur, grár fugl. Hann gat

séð malarann framanvið  hús sitt sýsla

með eitthvað hvítleitt, hann var að

telgja tréskál eins og hann gerði oft

og tíðum. Kafteinninn skimaði um dal-

inn: jú, elriviðurinn milli engjanna og

árinnar var þéttur, torfær, hann yrði

að fara þá leið. Hann afréð í skyndi

að fara ekki stíginn fram með ánni

heldur gegnum elriþykknið í engja-

jaðrinum þar til hann kæmi að litlu

brúnni hundrað metrum fyrir ofan

mylluna. Þar hefði hann jafnstöðu við

launsátursmennina í þykkninu, rækist

beint framan að þeim svo þeir gætu

ekki tekið öruggt mið.

„Vertu blessuð," kallaði hann til

konu sinnar og lagði af stað. En hún

sat kyrr á hækjum sínum neðarlega í

brekkunni. Þarna sem hún sat í keng,

svartklædd frá hvirfli til ilja, minnti

hún bónda sinn er hann leit um öxl,

á einhve.rn ólánsfugl, óheillakráku, "Af

hverju ferðu ekki? Eftir hverju ertu

að bíða?" sagði hann í hálfgerðum

skammatón.

„Engu, engu," svaraði kona hans án

þess að þykkjast. „Ég er að líta eftir

þér að þú komist óhultur til þorpsins",.

Kafteinninn brosti og sagði við sjálf-

an sig: „Trygg er hún!" Og eins og

venjulega áhyggjuiaus að sjá, lagði

hann riddarabyssuna yfrum herðar sér,

hélt annarri hendinni um hlaupið en

hinni um skeftið.

En kona hans vissi að kæruleysið

var uppgerð. Hún sá hvernig hann

greip byssuna óðara og hann kom inn

í þykknið og héit henni á undan sér

eins og glampandi spjóti, og beygði í

sífellu til hægri eða vinstri þegar hann

þræddi gegnum kjarrið.

Er kafteinninn var á heimleið úr

þorpinu birtist hann fyrir framan mal-

alahúsið eins og hann hefði átt sam-

leið með tunglskininu. Bláleitt ljósið

hafði í sömu svifum flætt yfir garð mal

arans og jafnvel þakið á myllunni,

þótt larid kafteinsins hinum megin við

ána væri eins og kolsvart gímald.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16