Það hlaut aðjaðra við lagabrot stjórnvalda, ef herinn átti að beita einhvers konar kynþátta- formúlu við að manna herstöð- ina í Keflavík. Blökkuþing- mennirnir fullyrtu, að í stjórnar- tíð Johnsons forseta hefði Bandaríkjastjórn neyðzt til að taka þetta mál upp við ríkis- stjórn íslands. íslendingum hefði verið tjáð, að Bandaríkj- unum væri ekki lengur stætt á því að halda úti alhvítum her á íslandi. Það hefði síðan orðið að samkomulagi, að nokkrir blökkumenn yrðu skipaðir í varnarliðið til málamynda. Bandaríkjastjórn neyddist þannig til að sniðganga þær reglur, sem hún hafði sjálf beitt sérfyriraðværu settar! Nokkrir blökkumenn skutu upp kollinum \ varnarliðinu í Keflavík eftir samkomulagið við íslendinga. Einn þeirra var þulur við sjónvarpsstöð hersins og fór því ekki á milli mála, að hvít ásjóna varnarliðsins hafði nokkuð breytt um svip. Eflaust voru ýmsir framkvæmdaerfið- leikar á því að halda fjölda blökkumanna innan hæfilegra takmarka. Á stríðsárunum og fyrstu árunum eftir gerð varn- arsamningsins var það tiltölu- lega auðvelt að fara að vilja íslendinga. Herinn endurspegl- aði þá kynþáttaaðskilnaðinn eins og hann gerðist í Banda- ríkjunum. í landhernum voru til að mynda sérstók herfylki blökkumanna, og kynþáttaað- greining viðgekkst í óllum greinum heraflans. Á sjöunda áratugnum horfði þetta allt öðruvísi við, með tilkomu nýju mannréttindalöggjafarinn- ar. Það kostaði sjó- og flugher, sem sáu um rekstur Keflavíkur- stöðvarinnar, ýmis vandkvæði að halda uppi kynþáttaaðgrein- ingu. í ársbyrjun 1972 hitti greinarhöfundur að máli sjó- liðsforingja einn í Bandaríkjun um, sem staríað hafði á Kefla- víkurflugvelli. Maður þessi sagðist m.a. hafa haft þann starfa á íslandi að standa fyrir nokkurs konar móttökunefnd fyrir blókkumenn, sem hingað slæddust. Þegar nýliðar komu frá Bandaríkjunum, hefði hann verið til taks á flugvellinum til að greina þar úr blökkumenn. Ef blökkumenn hefðu verið i hópnum, hefði hann umsvifa- laust tilkynnt þeim, að ný fyrir- mæli hefðu borizt og þeim væri ekki ætlað að starfa á íslandi. Menn þessir hefðu síðan verið sendir aftur vestur um haf með næstu flugvél. Þannig hefði fjölda blökkumanna verið hald- ið niðri til að þjóna vilja ís- íslenzka þjóðin vill ekki negra í landi sinu, segir Wallace ríkisstjóri Alabama. ,,Þið úti- lokið negra frá bandarísku varnarstöðinni á íslandi." lenzkra yfirvalda. Ekki sagðist sjóliðsforinginn þurfa að orð- lengja, að mennirnir hefðu Liðskönnun á Keflavíkurflug- velli. undantekningalaust brugðizt glaðir við, er hann færði þeim nýju fyrirmælin". ísland virðist hafa fengið á sig mjög vafasamt orð hjá þeim fáu blökkuhermönnum, sem hér hafa dvalizt. í fyrravor átti greinarhöfundur erindi við sagnfræðideild landgönguliðs bandaríska flotans. Einn starfs- manna hennar var þá að taka saman einhvers konar greinar- gerð um íslandsdvöl land- gönguliðanna síðustu árin. Dró hann fram úr pússi sinu möppu, semhafði inniaðhalda ýmsar upplýsingar um þetta efni. Hafði hann orð á því, að blökkumönnum þætti íslands- vistin einstaklega ill. Því til sönnunar benti hann á um- kvartanir frá blökkuhermönn- um, þar sem þeir lýstu alls kyns fjandsemi og áreitni, er þeir hefðu orðið fyrir frá ís- lendingum. Þá var þar vísað í bænaskrár frá blökkumönnum, sem báðu yfirvöld fyrir alla muni að flytja sig úr stað. ís- landsdvólin væri þeim óbæri- leg. Vitneskja um, að ísland neit- aði aðtaka viðblökkuhermönn- um, virðist orðin allútbreidd í Bandaríkjunum. Um það getur greinarhöfundur vottað af per- sónulegri reyrislu. Hvítir suður- ríkjamenn, sem íslendingar í fljótu bragði telja sig eiga lítið sameiginlegt með í kynþátta málum, hafa orð á því, að ísland kunni tökin á negrum. Margir þeirra standa reyndar í þeirri trú, að blökkumönnum sé með öllu forboðið að stíga fæti sinum á ísland. Það er erfitt að standa undir hóli af þessu tagi: Þið íslendingar vitið, hvað þið syngið, þið þurf- að ekki á aðskilnaði að halda, negraskröttunum er ekki einu sinni hleypt inn í landið. Það er líka heldur óyndislegt að standa í þeim sporum að þurfa að viðurkenna fyrir blökku- mönnum, að ríkisstjórnir vorar hafi lengst af reynt að halda þeim burtfrá landinu. Kynþáttastefna íslands hefur eins og vænta má ekki farið fram hjá helzta máttarstólpa aðskilnaðarsinna, George Wall- ace ríkisstjóra Alabama. Fyrir nokkrum árum átti Styrmir Gunnarsson núverandi ritstjóri Morgunblaðsins viðtal við Wallace og hugðist spyrja hann óþægilegra spurninga um kyn- þáttamál. Rikisstjórinn afvopn- aði blaðamanninn í einu vet- fangi: ,,Þið útilokið negra frá bandarísku varnarstöðinni á ís- landi. Islenzka þjóðin vill ekki negra í landi sínu." Blaða- manninum varð orðfátt, eins og vænta mátti.6 Island og Gyðingar Er afstaðan til blökkuher- manna eina dæmið um, að íslenzka ríkið hafi látið kyn- Framhald á bls. 14. -<> ' ffóZb, JUflE £ö» ö p.ra. irora nEyKjavm public stntEmcnt wete to rEftd 'BUpplEmEnt nnd pErhap^e EVEntunlly to rEplaoE" lnstEfd of "rEliEVE at onoe" ln connEction with the tmnsfEr of mllltnry oontrol* ThE IcElrndlc GovErnraEnt would prEfEr that thE intEr- ohnngE takE plncE r.B quiokly os posslblE. ThE IoEl^r.aio GovErnmEnt is pnrticulfir-ly anxious to .->void any SEmblnncE of p condorainlum in militfiry control fs bEtv'EEn GrEftt Eritain rnð thE UnitEd StatES* It ie fElt thnt Joint occupition would bE worsE than thE EXlBting stntus quo. ThE Frlne MlnistEr rEOUECts ttvt no nEgroES bE inoludEd in thE unit assignsd herE". Ku.CVE^GH Setningu vantar. í skjalaútgáfu bandaríska utanrikis- ráðuneytisins hefur verið felld úr síðasta setningin í skeyti Kuniholms ræðismanns: The Prime Ministér fUUblUl'l .ia,a, ¦',[. 850A.IO/191: Telegrara The Consul at Reykjavih {Kuniholm) to ihe Secrctar ¦ of Hiatc " I have conveyed to tlie Prinie Mhniter loday the sulistance. of \r :: strictly confidential mossage "5 delivcrcrl ló mo last ni;;ht by ihe Í.'.-'- GoUsboroxigh. The Primy Jíi:'.ii;!er, nii behnlf oi tlic fcel.i: :.- Government, m:ide the following úbsct'viitions: Sinc; tlie i?resu!,:.j is prepared to accept in principle tlie con'';' ioníí ;;nd ri'.-'rvations ti -:.. miffed to the Bi'itish fiovernment by Piínio ilinisti'j', tlicie roín;::.. only tho annouíicenienl lo 1 ¦¦: niadu '.y tli Presiuent. The moral fll'ect nu Icclunders <>f a .".aiigo íii m'iif.ary i íi'OM trpops of a hclligen'nt to Ihose ¦;/ a n.iitral '-ouiii' congiderahle. This eiToct ínight ba lo\ if tlu- wordi-.g of dcnt's j.'i'.blic státeméiit wero to io;.-.l '%i:;jplen'"tit an'I ]jerh:. aliy to replaco" ínstend of "relicvc iti o:icc': :n co::r.cctió'i wiii transíei'cif military contrcl. TIic-Icc]¦,-.rIicGtcvnii:."nt v.-onld \- tbat llu' intcrchangc takc plnce í. ' q«i '.iy ar ;;ussib'o. Tho ícelantiic Governn ent ití j)ai!i.v.iari\ anx' sf'jnblaiicc of ii cojid'uninhttn ín tnUil.; iy cciíro] ]'¦rií.aiu and f'ie Unifcd S'ctr-s. It is ¦<>¦''¦ th-.i joiu' 'r... \yoi':-ö thstti thc t'i-J.- iin;r ntutun ¦¦';o. ccui>., y wi! "'IO l': >s cv. ís i > avoi i bv: wrcu <' .'cu;. .'ion '.vi requests that no negroes be included assigned here." in the unit © null