Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						flutti Jakobæus tvö konungs-
verslunarhús frá Keflavík og hiö þriöja
seinna úr Austurstræti. Standa þessi
hús enn viö Hafnarstræti og hafa veriö
sameinuö undir einu þaki. Gísli
Símonarson kaupmaöur frá Malmey
geröist seinna meöeigandi í verslun
Jacobæusar, og þá reisti hann sér
íbúöarhús sunnan viö verslunarhúsin
austast og þó ekki nær læknum en þau
náöu. Þetta hús var lengi kallaö Simon-
senshús og taliö til Austurstrætis, en
seinna eignaðist Hallgrímur Melsted
bókavöröur þaö og eftir þaö gekk
húsiö undir nafninu Melstedshús fram á
þessa öld.
Austan viö lóö Jakobæusar og
noröan Lækjartorgs fékk Bjarni Sívert-
sen riddari útmælda lóö 1795 meðfram
Hafnarstræti. Austast á henni reisti
hann verslunarhús, og vestast á lóöinni
reisti hann vörugeymsluhús. Það er
einkennilegt viö þessa lóö Bjarna, aö á
dýptina er hún ekki nema helmingur á
móts við lóð Jacobæusar, og verður því
að álíta að hún hafi verið á mörkum
Lækjartorgs að noröan en þó teygðist
enn breiður rani úr því niður meö
læknum fyrir austan lóö Bjarna.
Þannig var fyrsta byggðin við Lækjar-
torg. Torgið var þá sjálft enn iðgrænt
tún, hluti af hinum gamla Austurvelli.
Svo kom Ditlev gamli Thomsen til
skjalanna. Hann keypti vöruskemmu
Bjarna Sívertsen og hóf þar verslun.
Næst fékk hann leyfi til þess aö reisa
íbúöarhús sunnan við það að Lækjar-
torgi. Sonur hans H. Th. A Thomsen
fékk leyfi til að byggja ofan á íbúðar-
húsið, og ekki létti hann fyr en þarna
var risið næst stærsta hús í bænum.
Seinna fékk hús þetta nafnið Thomsens
Magazin. Upp úr fyrri heimsstyrjöldinni
gekk þaö kaupum og sölum og kallaöist
seinast Hekla. Nú hefir það verið rifið
og eins er horfið verslunarhús Bjarna
riddara, þar sem prestaskólinn var einu
sinni. En á lóöum þessara húsa er nú aö
rísa stórt hús, sem lokar Lækjartorgi aö
noröan.
Reykjavíkurbær fékk ekki byggingar-
nefnd fyr en 1839. Fyrsta verk hennar
var að leyfa C. Siemsen að reisa
verslunarhús í Hafnarstræti alveg
austur við læk. Stór blómagarður var
lengi framan viö húsið, náöi hann upp
aö Lækjartorgi og lokaði því þar að
norðan. Garðurinn er horfinn fyrir löngu
og húsið er nýlega horfiö, en þar
versluðu Dráttarvélar seinast.
Þess má geta hér, að fyrst í stað átti
torgið ekkert nafn annað en „opna
plássið", og hélzt svo þar til 1848 aö
Rösenörn stiftamtmaður lét skíra þaö
Lækjartorg.
Á árunum 1905—1906 reis íslands-
banki á horni Austurstrætis og Lækjar-
torgs, en þar var syðri hluti þeirrar lóöar
,er Jaconæus haföi fengið. Þetta var
danskur banki meö dönskum banka-
stjóra. Húsið var hlaðiö úr höggnum
steini og enda þótt þaö væri ekki hátt í
loftinu, þótti þaö gjörbreyta svip
miöbæjarins. Áriö 1930 var íslands-
banki lagður niöur, en upp af honum
reis Útvegsbanki íslands. Hann keypti
Melstedshús og lét rífa þaö og hefir
síöan reist stórhýsi á allri lóöinni og er
þaö sem himinhár veggur meö Lækjar-
torgi að vestan. Þar með lýkur
byggingarsögu torgsins um sinn.
— O —
Lækjartorg hefir oft komið við sögu.
Rosenörn stiftamtmaður fyrirskipaði
1839 að það skyldi vera markaöstorg
og opinn markaður haldinn þar haust
og vor. Var hugmynd hans sú, aö
bændur fengi þar aöstööu til aö selja
A lœkjartorgi 1895.
Hór er torgiö én-
ingarstaður ferfta-
manna.
A Lækjartorgi um
1930. Furðu fátt
hefur breytzt
framá vora daga,
en Útvegsbankinn
er pó oröinn fyrir-
ferðarmeiri og hér
vantar Morgun-
blaöshúsiö fyrir
enda Austurstrat-
is.
HL ¦¦'¦'	"  a	' JS	*			¦t   :_JH	w	• :r       a — ¦     .» /	1  ' i!	
Stúdentar dansa á
Lækjartorgi. Myndin
er að öllum líkind-
um tekin 1948.
vörur sínar. En úr því varö ekki. Aftur á
móti fengu lestamenn aö hafa þar
bækistöö sína, hafa þar tjöld sín og búa
upp á hesta sína. Tók þá að minka um
gróður þar og seinast var þessi gras-
völlur oröinn aö flagi, svo að mönnum
feizt ráölegast aö þekja hann meö möl.
Skömmu eftir aldamótin seinustu reis á
miöju svæöinu lítiö hús er þá átti engan
sinn líka í Reykjavík né á öllu landinu.
Þaö var Söluturninn og stóö hann þar
um mörg ár, en þá þótti honum   þar i
ofaukíö, svo aö hann komst á hálfgerð-
an flækíng, en er nú aftur kominn á
torgiö. Og þarna er fleira aö halda
innreið sína. Hugmynd Rosenörn stift-
amtmanns að hafa þarna markaö, hefir
nú skotiö þar upp kollinum þótt í öörum
stíl sé, en upphaflega var ráð fyrir gert.
Áriö 1911 geröist sá stóratburöur, aö
lækurinn var settur í holræsi og hefir
enginn maður séö hann síðan. Minnir
nú ekki annaö á hann en nöfnin
Lækjargata og Lækjartorg. En um leiö
og lækurinn hvarf, breytti Lækjartorg
alveg um svip. Og þá var kominn tími til
þess aö sýna þessu „opna plássi"
viöeigandi sóma og ræktarsemi. Og
þaö var gert meö miklum myndarbrag.
Torgiö var allt flísalagt og undir því þaki
er jarðhitakerfi sem heldur því heitu,
svo aö þar getur varla fest snjó. Þetta
er fyrsta „opiö svæöi" á íslandi, sem
hitaö er meö heitu vatni úr iörum jaröar,
svo aö þaö bræöir af sér snjó og klaka
og er alltaf þurrt og þokkalegt.
®
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16