Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 . . . . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						18 SUNNUDAGUR 8. FEBRÚAR 2004 MORGUNBLAÐIÐ

H

ugmyndin að sögunni kviknaði

þegar ég var skotin í indverskri

stelpu fyrir einum 10 árum.

Vandamálið var að ég var fátækur

námsmaður og átti erfitt með að

komast til hennar til Indlands. Einu sinni

spyrði ég hana í einhverju bríaríi: ?Hvernig líst

þér á að ég ræni flugvél til að hitta þig í Ind-

landi.? Hún svaraði að bragði: ?Vel. Ef þú

kemst upp með það?,? segir Einar Þór Gunn-

laugsson, kvikmyndagerðarmaður, og við-

urkennir að svar indversku kærustunnar hafi

orðið til þess að hugmyndin greyptist í huga

hans og myndaði seinna grunninn að kvik-

myndinni ?Þriðja nafninu?. Kvikmyndin verður

frumsýnd í Reykjavík föstudaginn 13. febrúar

nk. 

Vinnan við kvikmyndina hófst mörgum árum

eftir að hugmyndin kviknaði. ?Ég var aðeins

búinn að skrifa 15 orð af 15.000 orða MA-

ritgerð minni þegar David Pupkewitz, framleið-

andi hjá Focus Films í London, hafði samband

við mig fyrrihluta ársins 2001. Hann sagði að

tónlistarmaðurinn David Stewart og vinur hans

Jeff Lowe ætluðu að fjármagna tíu ódýrar digi-

tal-myndir eftir fimm þekkta og jafn marga

óþekkta leikstjóra. Ég kæmi til greina í hópi

óþekktu leikstjóranna. Eins og gefur að skilja

varð ég uppveðraður, rumpaði ritgerðinni af og

hófst síðan handa við að skrifa handritið að

?Þriðja nafninu? sumarið 2001. 

David og Jeff, sem voru búnir að sjá fyrstu

drög, tóku fullbúið handritið með sér til yf-

irlestrar til New York í september árið 2001.? 

Ekki alveg á besta tíma! 

?Rétt. Tvímenningarnir voru nýkomnir til

New York með handritið þegar hryðjuverka-

árásin var gerð á Tvíburaturnana í New York

11. september. Handrit að kvikmynd um flug-

rán gat því ekki hafa verið í yfirlestri á óheppi-

legri tíma og stað. Tónlistarmönnunum var svo

brugðið við árásina að þeir tóku með hraði

leiguflugvél frá New York til Bretlands.?

Flugrán verður að skipsráni

Skemmst er frá því að segja að í kjölfar at-

burðanna í New York runnu áform Davids og

Jeffs út í sandinn. ?Ég var ekki á því að gefast

upp,? segir Einar Þór. ?Ekki hvað síst af því að

ég var búinn að fá fleiri inn í fjármögnunina. Ég

og bandaríski meðframleiðandi minn Ian Bang

tókum sameiginlega ákvörðun um að halda

kostnaðinum í lágmarki og klára dæmið. Við

vorum sammála um að ekki væri lengur hægt

að láta myndina snúast um flugrán. Eftir at-

burðina í Bandaríkjunum lá einhvern veginn í

loftinu að ekki væri ?rétt? að vera með flugvél í

þungamiðju. Flugvélinni var því snarlega

breytt í skip.?

Einar Þór segist hafa séð Moses Rockman

fyrir sér í hlutverki S. A. Montessori á meðan

hann skrifaði handritið. ?Ég hafði séð Moses í

prufu í London árið áður. Hann virtist kjörinn í

hlutverkið. Ekki var verra að hann var alveg

óþekktur. Montessori er nefnilega svolítið að

skapa sjálfan sig í myndinni. 

Ég hef alltaf verið veikur fyrir klisjum.

Montessori er í raun samsettur úr þrenns kon-

ar töffurum, þ.e. þeim ameríska, rússneska og

franska. Rússneski töffarinn er skemmtilega

ólíkur þeim ameríska. Rússneski töffarinn

gengur um með skammbyssu í annarri og ljóða-

bók í hinni hendinni, þunglyndur og svalur. Am-

eríski töffarinn er harður nagli og lætur sér

ekki nægja neitt minna en bæði peningana og

stelpuna. Franski töffarinn dregur heldur ekki

af sér við að ræna banka eða taka þátt í ein-

hverjum öðrum hasar þótt hann sé í rauninni

allan tímann að eltast við kvenlega tálsýn í

dimmum skógi,? segir Einar Þór og getur ekki

varist hlátri. ?Ég er þeirrar skoðunar að allar

þjóðir eigi sér sína töffara og ákveðnir þættir í

þeim koma fram í kvikmyndahetjunum þótt

þær séu ekki alltaf mjög raunsæjar persónur.?

Veggir þaktir minnismiðum

?Þó persónan hafi verið skýr velti ég því tals-

vert fyrir mér í hvaða búning ég ætti að klæða

hana,? viðurkennir Einar Þór. ?Hvort Montes-

sori ætti að vera dæmigerður töffari, strákur í

lopapeysu eða jafnvel hálfgerð geimvera. Ég

komst að þeirri niðurstöðu að hann mætti

hvorki verða of ?kómískur? eins og strákurinn í

lopapeysunni myndi verða né fáránlegur eins

og geimveruhugmyndin bauð upp á til að hann

væri í takt við hinar persónurnar. Jafnvægi yrði

að vera í myndinni allri, þ.e. ekki eitthvað ótrú-

lega fyndið/fáránlegt innan um þungt drama.?

Einar Þór segir að Moses hafi strax litist vel

á hlutverkið. ?Hann kom til Íslands virkilega

vel undirbúinn og náði fljótt jafnvægi í þessu

erfiða hlutverki. Hinir leikararnir þurftu reynd-

ar ekki síður að taka á honum stóra sínum, t.d.

þurfti Elma Lísa Gunnarsdóttir (Lára) að leika

á tveimur tungumálum. Hennar hlutverk er

ákaflega vandmeðfarið. Lára er ekki beint þessi

dæmigerða góða stúlka þó vissulega eigi hún

sínar jákvæðu hliðar. Hjalti Rögnvaldsson (Há-

kon) náði góðum tengslum við Elmu Lísu í

myndinni. Hann er ákaflega þroskaður lista-

maður og þrælgóður í myndinni,? segir Einar

Þór. ?Hið sama má segja um Þröst Leó Gunn-

arsson. 

Ekki má heldur gleyma Guðfinnu Rúnars-

dóttur. Ég hafði verið með henni á leiklist-

arnámskeið fyrir 20 árum og var eiginlega al-

veg búinn að gleyma henni þegar

framkvæmdastjórinn Guðjón Sigvaldason

stakk upp á henni í hlutverk Esju. Um leið

mundi ég eftir henni og áttaði mig á því að hún

væri akkúrat rétta manneskjan í hlutverkið.

Eins og sannast í myndinni.?

Hvernig gekk samvinnan? 

?Ég get ekki sagt annað en að hún hafi geng-

ið frábærlega vel. Ég hafði verið í sambandi við

Moses og Glenn Conroy (Etcoff) í London.

Vinnan fór síðan á fullt skrið á Íslandi í nóv-

ember 2001. Við byrjuðum á daglegum æfing-

um, einn og einn, tveir og tveir, þrír og þrír leik-

arar í einu. Við lögðum áherslu á

?mínímalískan?- leik og spunnum nánast ekki

neitt. Leikararnir notuðu ákaflega ólíkar að-

ferðir til að nálgast hlutverk sín. Moses lagði

sig fram um að finna hugsunina á bakvið hvert

einasta tilsvar Montessoris í myndinni. Hand-

ritið hans var allt útkrotað þegar hann kom til

Íslands. Glenn þakti alla veggi í hótelherberg-

inu sínu af minnismiðum með hugrenningum

sínum um hlutverkið. Íslensku leikararnir not-

uð enn aðrar aðferðir. Allar þessar aðferðir

náðu svo einhvern veginn að smella saman í

eina heild í myndinni. 

Myndin er tekin upp í Mosfellsdal, aðeins við

Reykjavíkurhöfn, uppi í Hvalfirði og Kjalarnesi

á einhverjum þremur vikum. Við lögðum mikið

upp úr því að allt væri tilbúið í hverju herbergi

fyrir sig fyrirfram, t.d. lýsingin. Við þurftum

því ekki að bíða eftir því að allt yrði tilbúið í

næsta herbergi áður en við færðum okkur á

milli herbergja. Ég ætlaði ekki að trúa því að

við værum búin að taka upp tæplega hálfa

myndina á einni viku. Allt aðaldramað var tekið

upp á hálfum mánuði. Smærri atriði voru tekin

á einni viku í lokin.?

Myndavélin kyrr í 5 mínútur

Einar Þór viðurkennir að hann hafi lengi

langað til að gera kvikmynd í litlu rými með

áherslu á persónur og samtöl. ?Ég byrja kvik-

myndina meðvitað á lágu nótunum, þ.e. samtali

milli tveggja persóna í myndinni. Hugsunin

með því var að fá fólk til að rýna í textann alveg

frá byrjun. Samtölin verða að halda því að í

myndinni eru hvorki sprengjur, bílaleikir né

annar hasar. 

Önnur tilraun af minni hálfu var að sleppa

allri kerfisbundinni notkun á litum og táknum

eins og algeng eru í evrópskum kvikmyndum,

t.d. er Kieslowski þekktur fyrir litanotkun sína.

Ég vildi tryggja að ekkert tæki athygli áhorf-

andans frá persónunum og samtölunum. Ekki

einu sinni á hljóðrásinni. 

Einn liður í þessari tilraun var að fara að

dæmi Dreyers og japanskra leikstjóra eins og

Ozu og halda hreyfingum myndavélarinnar í

lágmarki. Í einu samtalinu á milli Hjalta og

Elmu er myndavélin ekki hreyfð í heilar fimm

mínútur,? segir Einar Þór og er spurður að því

hvort hann haldi að mynd á jafn rólegum nótum

og ?Þriðja nafnið? héldi hinum almenna kvik-

myndahúsagesti. ?Við gerðum áhorfendaprufu

á myndinni í hópi fólks á aldrinum 18 til 30 ára

og niðurstöðurnar komu skemmtilega á óvart.

Fólk virtist hafa miklar skoðanir á þessum per-

sónum. Af prufunni virðist óhætt að ráða að

góður hópur kvikmyndahúsagesta kunni að

meta ?Þriðja nafnið? í flóru kvikmyndanna.?

Lítið í buddunni

Nú er rúmt ár frá því myndin var fullbúin.

Ertu ánægður með útkomuna? 

?Já, ég er ánægður að því leyti að ég er

ánægður með að hafa prófað það sem ég prófaði

í myndinni. Ég fékk þarna tækifæri til að prófa

alls konar sérvisku og setja inn spurningar eins

og um hvort maður eigi að fórna þeim sem mað-

ur elskar til að bjarga 20 ókunnugum mann-

eskjum eða bjarga þeim sem maður elskar og

fórna hinum. Að svona spurningum hefur fólk

verið að spyrja sig í aldaraðir.

Eins fannst mér spennandi að fá tækifæri til

að finna einhvers konar jafnvægi á milli fólks úr

ólíkum áttum. Þarna er Bandaríkjamaður með

sín viðhorf, brjálæðingurinn Montessori og svo

íslenska sveitamennskan þar sem menn eru

bara að hugsa um að komast á veiðar. Ég við-

urkenni þó að auðvitað hefði verið gaman að fá

tækifæri til að gera ýmislegt betur og jafnvel að

gera fleiri tilraunir. Ástæðan fyrir því að ekki

var hægt að ganga lengra í þá átt var að hluta

til hvað við vorum með lítið af peningum í budd-

unni. Kostnaðurinn við myndina hrapaði niður

úr 60 milljónum í 35 milljónir og aftur niður í 20

milljónir vegna skorts á fjármagni.?

?Blátt áfram skelfilegt?

Myndin var að hluta til unnin í Pétursborg,

ekki satt? 

?Já,? svarar Einar Þór. ?Ég hef lengi haft

brennandi áhuga bæði á rússneskri kvikmynda-

gerð og menningu og kynnst mikið af fagfólki

frá Rússlandi í gegnum tíðina. Meðframleiðandi

minn Ian býr að hluta til í Rússlandi. Eftir að

við misstum fjármagnið frá David og Jeff

ákváðum við að láta langþráðan draum um að

vinna að kvikmyndagerð í Rússlandi rætast.

Við ákváðum í framhaldi af því að fá Rússa til að

vinna hluta af klippinu, alla hljóðvinnsluna og

tónlistina. 

Ég gaf tónskáldinu Dimitri nokkuð frjálsar

hendur um tónlistina. Sú leið gekk þó ekki að

öllu leyti áfallalaust fyrir sig. Dimitri var búinn

að semja 7 eða 8 stef við myndina þegar við

komum til Pétursborgar í júlí árið 2002. Mér er

enn í fersku minni þegar við Ian sátum í eldhús-

inu og hlustuðum í fyrsta skipti á afraksturinn.

Þetta var blátt áfram skelfilegt.?

Hvernig segir maður tónskáldi svoleiðis? 

?Við ákváðum að byrja á því að grafast fyrir

um hvernig hann skildi myndina. Þá kom í ljós

að honum fannst margt hreint og klárt fyndið í

myndinni, t.d. þegar Montessori heldur því

fram að hann hafi skapað krísu af brýnni nauð-

syn. Annars hefði einfaldlega blasað við stöðn-

un og dauði. Dimitri hafði notað 6 hljóðfæri í

stefin. Eftir að við höfðum heyrt hans túlkun

komumst við að því að eitt hljóðfæri myndi

duga. Við tókum því hin hljóðfærin út úr upp-

haflegu upptökunni. Þessi vinna tók 10 daga og

var ótrúlega skemmtilegt tilraunaferli. 

Á meðan voru hljóðmennirnir að hreinsa öll

umhverfishljóð út úr upptökunni. Með aðstoð

túlks komust þeir inn í söguna og tóku ákvörð-

un um að setja ekki inn of mikið af aukahljóðum

inn í upptökuna. Best væri að hljóðið væri í stíl

við myndina - sem einfaldast.?

Ást í hröðu samfélagi

Hverju ertu að vinna að núna? 

?Ég er að vinna að kvikmyndinni ?Grunn-

samlega venjulegur? hérna í Frakklandi.

Myndin er í grunninn fjármögnuð af sama aðila

og ?Þriðja nafnið.? Hugmyndin er að við gerum

saman þrjár myndir, eina pínulitla ?Þriðja nafn-

ið?, aðra aðeins stærri ?Grunsamlega venjuleg-

ur? og þá þriðju töluvert stóra. ?Grunsamlega

venjulegur? er nánast að öllu öðru leyti en því

að ég virðist ráða illa við þann veikleika minn að

hrífast að klisjum ólík ?Þriðja nafninu.? Núna

er ég að vinna að því með parinu í söguna að

skapa eins konar andblæ sögunnar. Við ætlum

að reyna að búa til einfalda ástarsögu með mjög

sterkum skilaboðum um einstaklinginn í mjög

hröðu samfélagi,? segir Einar Þór en þess má

geta að með aðalkarlhlutverkið í myndinni

?Grunsamlega venjulegur? á móti ungverskri

leikkonu fer Guillaume Departdieu, sonur hins

þekkta franska leikara Gerards Depardieu.

Þrír töffarar í einum

?Ég hef alltaf verið veikur fyrir klisjum,? segir kvikmyndagerðarmaðurinn Einar Þór Gunnlaugsson.

Kvikmynd hans ?Þriðja nafnið? verður frumsýnd í Reykjavík nk. föstudag.

Moses Rockman fer með hlutverk hins klassíska töffara S.A.

Montessori í myndinni ?Þriðja nafnið?.

Hjalti Rögnvaldsson í hlutverki Hákons og Guðfinna Rúnarsdóttir

í hlutverki lögfræðingsins Esju í djúpum samræðum.

Elma Lísa Gunnarsdóttur fer með hlutverk hinnar dularfullu Láru

og leikur á tveimur tungumálum í myndinni.

?Þriðja nafnið? er forvitnilegur 

titill á nýrri kvikmynd eftir Einar

Þór Gunnlaugsson kvikmynda-

gerðarmann í Bretlandi. Anna G. 

Ólafsdóttir sló á þráðinn til Einars

Þórs þar sem hann var við vinnu

í Frakklandi og fékk að vita

meira um nýjustu afurðina.

ago@mbl.is

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72