Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nżja dagblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nżja dagblašiš

						NYJA DAGBIAÐIÐ

2. ár.

Reykjavík, sunnudaginn 16. sept.  1934.

219. blað.

Sólskin og sunnanvindur

um mestailt Norður- og Austur-

land 3—4 síðustu daga.

Loksins hefir nú raknað úr

hinum gífurlegu óþurkum á

Norður. og Austurlandi. Sner-

ist veður til sunnanáttar síð-

ara hluta vikunnar, og hafa

verið þurkar um mestallt

Norður- og Austurland síðustu

3—4 daga. Vestan til í Húna-

vatnssýslu hefir þó lítill eða

enginn þurkur verið þessa daga,

og mun þar því vera einna

lakast ástand nú um heyskap

á öllu landinu. Til Austfjarða

sunnanverðra hafa þurkarnir

heldur ekki náð.

1 flestum sveitum norðan-

lands og austan var ástandið

orðið svo alvarlegt að fá dæmi

eru til slíks. Víðasthvar hafa

verið svo að segja stöðugar

rigningar síðan um miðjan júlí_

mánuð og sumstaðar lengur.

Nærri tvo mánuði hefir í þess-

um héröðum naumast náðst

heystrá með sæmilegri verkun.

Og á einstaka bæjum í norð-

austursveitum1 landsins svo

sem á Austur-Sléttu, Langa-

nesi og Vopnafirði, hefir nær

ekkert hey náðst í allt sumar

fyr en nú síðustu tvo daga. Og

byrjaði þó túnasláttur þar

yfirleitt fyrstu daga júlímán-

aðar.

Nýja  dagblaðið átti tal við

Kópasker seinni partinn í gær.

Var þar álitið, að bændur í

Norður-Þingeyjar. og Norður-

Múlasýslum myndu vera í

þann veginn að ná inn miklu

af þeim heyjum, sem ekki voru

orðin ónýt af langvarandi

hrakningi. Veður var þá bjart

og hæg sunnanátt, en var að

ganga til austurs með ' kvöld-

inu.

Blaðið átti sömuleiðis tal við

Akureyri. í Eyjafirði var á

fimmtudag og föstudag mjög

hvass sunnanvindur, svo að

heldur var til tafar við hey-

þurkun og samantekning. I

dag var logn og sólskin. Eru

eyfirzkir bændur nú búnir að

ná upp öllum héyjum, en mik-

ið enn úti óbundið. Mikið af

fyrri túnaslætti hafði þar

staðið í sæti síðan, um miðjan

júlí.

I Skagafirði komu þurkarnir

tveim dögum fyr en í Eyja-

firði, og hafa nú þegar orðið að

ágætum notum.

Víðast hvar um óþurka-

svæðið er heyskapur með

minna móti (auk þess sem

heyin eru hrakin), því að

bændur hafa veigrað sér við að

slá niður.

9

Ihaldsleiðtogarnir

og réttarfarið

Um mörg undanfarin ár hef-

ir staðið hörð deila mílli leið-

toga íhaldsins og Framsóknar-

manna um réttarfarið í land-

inu. Leiðtogar flialdsins hafa

haldið því fram, að þeir og

þeirra vinir ættu að vera

hafnir yfir aðhald hegningar-

laganna. „Meiriháttar" menn

að efnum eða lífsaðstöðu ættu

aldrei að vera dæmdir fyrir af-

brot sín.

Framsóknarmenn héldu fram,

að lögin væru ein og réttarfar-

ið óskift fyrir alla, án tillits

til aðstöðu í þjóðfélaginu.

Samkvæmt þessari kenningu

varði íhaldið fölsunina í

Hnífsdal, sjóðþurð og embætt-

isspillingu Einars Jónassonar,

sjóðþurðina "í Brunabótafélag-

inu og vaxtatöku bæjarfóget-

ans í Rvík, svo að nefnd séu

fá dæmi af mörgum.

1 samræmi við þessa skoðun

létu forráðamenn íhaldsins

bæði vanta betrunarhús til að

taka á móti dæmdum mönnum,

og það betrunarhús, sem til

var, höfðu þeir í því ástandi,

að það eyðilagði heilsu fang-

anna og lífsþrek þeirra. Þessi

framkoma er skiljanleg. For-

ráðamenn íhaldsins sögðu:

Okkar fólk er aldrei dæmt til

fangavistar. Þangað fara ein-

gongu smælingjar ur okkar

flokki og svo menn frá „hin-

um", ef til þeirra verður náð.

Þess vegna má fangelsið vera

eins og kvalastaður frá mið-

öldum1.

Baráttan hefir verið löng

og hörð um þessi mál. Síðan

yfirstjórn réttarfarsmálanna

fór ú r höndum íhaldsmanna,

hafa leiðtogar íhaldsins kvein-

að   aárt  undan því, að „heldri

menn" úr íhaldsflokknum ættu

ekki að vera dæmdir þó að

þeir brytu hegningarlögin. í

hvert skifti sem fölsun, sjóð-

þurð, eða yfirhilming þesskon-

ar manna hefir verið kærð og

dæmd, hafa Vísir og Mbl.

kvartað sáran um ofsókn og

ranglæti, sem haft væri í

frammi við alsaklausa menn.

Nú kemur nýtt og átakan-

legt dæmi. Einn ai' leiðtogum

íhaldsmanna verður sekur um

meiriháttar fjársvik. Og af

því M. G. er ekki dómsmáia-

íáðherra, verður mál þetta vit-

anlega rannsakað, án nokkurr-

ar hlutdrægni eða yfirhilm-

ingar.

Saga þessa máls er rauna-

leg, ekki eingöngu fyrir þann

mann, sem lendir í þungbæru

óláni, heldur fyrir íslenzkt

eyðslustéttalíf, eins og það er

nú.

Gustaf Sveinsson lögfræð-

ingur ér af góðu og greindu

fólki kominn, austan. úr

Skaftafellssýslu. Hann er efni-

legur til náms, er settur í

menntaskólann, verður að *

hætta háskóianámi um stund

fyrir fátækt. Gerist þá skóla-

stjóri á Hvítárbakka um nokk-

urra ára skeið, er þar vel

þokkaður af nemendum og

héraðsbúum. Með þessum at-

vinnustyrk lýkur hann námi,

sezt að í Rvík, sem praktiser-

andi lögfræðingur, gengur í

íhaldsflokkinn og lætur mikið

á sér bera. Hann verður for-

maður í flokksfélagi íhalds-

manna. Og þegar Jón Þorl.

brýst í því, að stofna íhalds-

sparisjóð í Rvík, og dró iðnað-

armenn til að taka fé sitt úr

Landsbankanum, og setja það

í þennan sparisjóð, þá velur

Jón þennan unga og áhuga-

sama íhaldsmann til að vera

þar forstjóri.

Um kosningarnar í vor var

Gústaf einna óvingjarnlegast-

ur í 'orði og ræðu til andstæð-

inga íhaldsmanna, og kunnug-

ir menn sögðu, að íhaldið ætl-

aði sér, að fengnum sigri 24.

júní, að reka Hermann Jónas-

son umsvifalaust og gera

Gústaf Sveinsson að yfirmanni

lögreglunnar, varalögreglunnar

og  réttarfars  í  bænum.

En úr þessu varð ekki. Og

undanfarna daga barst sú

vitneskja um bæinn, að þessi

maður hefði dregið sér stórfé

af peningum1, sem hann hafði

til geymslu fyrir aðra. Pétur

Magnússon kallaði saman stétt.

arbræður hans, hæstaréttar-

málafærslumennina, eins og

vant er, þegar um sjóðþurð

er að ræða. Gustaf vonaðist

eftir, að flokksbræður hans

hlypu undir baggann og borg-

uðu skuld hans. Sennilega

hefir það þótt of erfitt, og

: máske ekki treyst á að hilmað

Hlaðan   á Vífilsstöðum

eftir brunanii

Þessi mynd var tekin 8. s eptember af hlöðunni á Vífils-

stöðum,  sem  Alþýðublaðið  7.  sept.   segir,   að   hafi   „brunnið

til kaldra kola" á skömmum tíma!    Er   Alþbl.   velkomið   að

birta myndina á morgun.

Upton. Sinclair

ogr Epic-stefnan.

Upton Sinclair var áður jafn.

aðarmaður, en er nú genginn

í demókrataflokkinn og sleit

með því öllu sambandi við

jafnaðarmannaflokkinn í Am-

eríku.

Um líkt leyti bauð hann sig

fram fyrir demókrataflokkimv

við landsstjórakosningar í CaU-

forníu og gaf þá út stefnuskrá

sína, sem nefnd hefir verið:

„The Epic Plan".

1 „The Epic Plan", sem ef-

laust má telja að einhverju

leyti byggt á „socialistiskum

skoðunum", þó ekki falli í sama

farveg og jafnaðarstefna Marx,

lýsir Sinclair hvérnig hann vill

breyta skipulaginu í Calíforníu.

yrði yfir málið, eins og Pétur

ætlaðist til um Brunabóta-

sjóðþurðina 1927, og ekki varð

framgengt þá.

Frá mínu sjónarmiði er ólán

Gustafs Sveinssonar bæði

sorglegt og þó lærdómsríkt.

Allt sem vitað er um uppruna

mannsins, æsku hans, starf í

Borgarfirði og lok á námi,

benti eingöngu í þá átt, að

maðurinn yrði nýtur og dug-

andi borgari. En ólán hans

byrjar með kynningu hans við

forsprakka íhaldsins. Hann

tekur fyrir að lifa við hina ó-

þörfu atvinnu millimannsins.

Stéttarbræður hans margir

afla mikils fjár og eyða hóf-

iaust. Hann dregst með í

| mikla eyðslu. Félagar hans ýta

| að honum mannvirðingum.

Hann sér hylla undir mestu

valdastöður í Jandinu í skjóli

íhaldsleiðtoganna. Og þar er

ekki farið í felur með, að

Framh. á 4. «íðu

Hefir höfuðmálgagn sænska

jafnaðarmannaflokksins, SociaL

Demokraten í Stokkhólmi, sagt,

að „The Epic Plan" væri mjög

í anda samvinnunnar, og var

útdráttur úr grein þess blaðs

um þetta efm' birtur í Nýja

dagblaðinu  5. maí síðastl.

Alþýðublaðið hefir í fyrra-

dag sent Upton Sinclair svo-

hljóðandi skeyti:

„Símið hvort þér hafið fali-

ið frá hiuum socialistisku skoð-

unum yðar" (þýðing Alþbl. á

skeytinu).

Upton Sinclair hefir skilið

það svo, að þegar Alþýðublað-

ið talar um hinar „socialistisku

skoðanir yðar*', þá ætti það

við „The Epic Plan" og svar-

ar því:

„Vissulega ekki. — Sinclair".

Það sem! Alþýðublaðið hefir

því haft upp úr þessum skeyta-

sendingum, auk kostnaðar, er

það, að Upton Sinclair heldur

fast við „The Epic Plan".

En vilji Alþýðublaðið vita,

hvort Upton Sinclair sé enn

talinn jafnaðarmaður, ætti það

að leita sér upplýsinga hjá

stjórn jafnaðarmannaflokksins

í« Bandaríkjunum og ritstjórn

Social-Demokraten í Stokk-

hólmi.

„Njáll" kominn

1 gærkvöldi seint kom m.b.

„Njáll" hingað með ítölsku

leiðangursmennina, sem fdru

til Grænlands. Komust þeir

heilir á húfi úr hinni erfiðu

fjallgöngu í óbyggðum lands-

ins. — Mun heimferðinni hafa

seinkað eitthvað vegna bilunar

á skrúfu bátsins.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4