Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķslendingažęttir Tķmans

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Tķminn


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķslendingažęttir Tķmans

						ÍSLENDINGAÞJtTTIR
Laugardagur 19. janúar 1980. 3. tbl.
TIMANS
Jörundur Brynjólf sson
alþingisforseti
F. 21. febrúar 1884.
D. 3. dese'mber 1979.
Jörundur Brynjólfsson fyrrverandi al-
þingisforseti andaðist mánudaginn 3.
desember sl. og var þá kominn hátt á
sjötta áriðyfir nirætt, en hann var fæddur
á Starmýri í Alftafirði 21. febrúar 1884.
Poreldrar hans voru hjónin Brynjólfur
Jónsson bóndi á Starmýri Brynjólfssonar
bónda á Geithellum, og Guðleif Guð-
mundsdóttir bónda á Starmýri Hjörleifs-
sonar sterka, sem var annar hinna kunnu
Haf nabræðra, en þeir urðu þegar i þegar i
lifanda lifi þjóðsagnahetjur sakir afls og
harðfengis.
Jörundur átti skamma dvöl hjá foreldr-
um sinum þvi móðir hans varð vegna van-
heilsu að leita sér lækninga til Kaup-
mannahafnar. Föðursystir Jörundar bjó
þá i Þórisdal i Bæjarhreppi og tók hinn
nyfædda sveintil sín. Nokkrum árum síð-
ar fluttist Jörundur suður i Nesjahrepp
meðfósturforeldrum sinum og dvaldi þar
með þeim þar til hann var tvltugur að
aldri. Stundaði hann öll algeng sveitastörf
á uppvaxtarárunum meðal annars sjó-
róðra bæði frá Papós og Hornafjarðarós-
um. Var hann strax i fremstu röð ungra
manna að vaskleik og öllu atgervi.
Skemmtilegasta starf Jörundar á æsku-
árum voru smalaferðir um hin bröttu
Hornafjaröarfjöll, og minntist hann oft á
efriárumýmsraatburðafrá þvi starfi svo
og gleðistunda á hestbaki, en hann hafði
mikið yndi af hestum og kunni góð tök á
tamningu og meðferð þeirra.
Haustið 1904 lagði Jörundur land undir
fót og gerðist nemandi I Bændaskólanum
a Hvanneyri og útskrifaðist þaðan með
búfræðipróf vorið 1906. Næsta vetur var
hann svo barnakennari á æskustöðvum
slnum i Nesjahreppi. Svo vel féll Jörundi
kennslustarfið þennan vetur, aö þegar
Kennaraskóli íslands var stofnaður
haustið 1908 þá gerðist hann nemahdi þar
ogsettistiþriöja bekk. Næstavor 1909 tók
hann kennarapróf og réðist siðan kennari
viö Barnaskóla Reykjavfkur. A árunum
1911-1912 var hann I Kaupmannahöfn um
10 mánaöa skeið og stundaði nám við
Kennaraháskólann þar og lagði mest
stund á náttiirufræði.
A kennaraárum sinum I Reykjavlk gaf
Jörundur út barna- og unglingablaðið
Unga tsland i félagi við þá Hallgrim Jóns
son og Steingrim Arason. Þetta starf hófu
þeir áriö 1913 og á þvi sama ári kom út
fyrsta útgáfa af reikningsbók fyrir barna-
skóla, sem þeir Jörundur og Steingrlmur
sömdu og gáfu Ut.
Arið 1919 gerði Jörundur breytingu á
högum sinum, flutti úr Reykjavlk og
gerðist bóndi austur i Biskupstungum á
jörðinni Múla. Astæðurnar fyrir þessu
vorutvær. 1 fyrsta lagi, að ofarlega Ihuga
Jörundar bjó löngun til búskapar I sveit,
en I öðru lagi mun það þó hafa vegið
þyngra, að hann vildi láta börnin sin alast
upp i sveit og venjast störfunum þar. Um-
gengni við jöröina og dýrin.
Jörundur kvæntist 20. október 1910
Þjóðbjörgu kennara Þórðardóttur tré-
smiðs i' Reykjavik Narfasonar og konu
hans Guðrúnár Jóhannsdóttur. Þau Þjóð-
björgeignuðust nokkur börn, sem öll hafa
orðið kunnir borgarar og góðir Islending-
ar. Þau hjón skildu og Jörundúr kvæntist
aftur. Var siðari kona hans Guðrún Dal-
mannsdóttir og eignuðust þau einn son:
Gauk prófessor I lögum. Guðrún er dáin
fyrir nokkrum árum.
A Reykjavikurárum Jörundar var
margt að gerast samtimis I Islensku þjóð-
Ufi. Islandhafði fengið heimastjórn og is-
lenskur ráðherra hafði nii aðsetur I
Reykjavik' Stjdrmálabaráttan, sem
fram aö þvl hafði mest snUist um endur-
heimt landsréttinda og stjdrnfrelsis var
nú aðfærast á fleiri sviö en áður og taka á
sig ný form og gömul flokkaskipan aö
riðlast. Nýjar stefnur og hugsjónir ruddu
nyjar brautir. Ungmennafélagshreyfing-
in fór eins og vorblær um landið. Sam-
vinnuhreyfingin var að eflast og danskar
selstöðuverslanir, sumar aldagamlar,
hrundu hver af annarri. Togara- og vél-
bátaútgerð færðist i aukana, en opnum
áraskipum ogskútumfór fækkandi. Byrj-
að var að örla á stéttabaráttu og færðist
iiún i aukana með nýjum atvinnuvegum
og auknu frelsi þjóðarinnar, einkum eftir
aðheimsstyrjöldin 1913 til 1918 hófst. Jör-
undur fylgdist vel með öllum þessum
hræringum og tóksjálfur þátt I þeim. Og
ekki hafði hann lengi verið i Reykjavik
þegar menn fóru að festa augu á honum
sem efnilegum baráttumanni fyrir bætt-
um li'fskjörum þeirra sem minna máttu
sln. Hann var þá og alltaf mjög ákafur i
sjálfstæðisbaráttunni og studdi  þá sem

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16