Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 22. ÁGÚST 2005 19

UMRÆÐAN

ToshibaSatellite

ProL10-103

Verð:109.700kr.

Toshiba skólafartölvur

SKEIFUNNI 17 SÍMI: 550 4000 WWW.TAEKNIVAL.IS

SAMSTARFSAÐILAR:

Penninn - Akureyri - www.penninn.is / Tölvuþjónusta Vesturlands - Borgarnes - tvest@simnet.is

Netheimar - Ísafjörður - www.netheimar.com / Eyjatölvur - Vestmannaeyjum - www.eyjatolvur.com

Tölvuþjónusta Vals - Keflavík - tvals@mi.is / Tölvu- og tækjabúðin - Ólafsvík

Martölvan - Höfn í Hornafirði - www.martolvan.is

FARTÖLVUR

ToshibaQosmio

F10-1361.7Ghz

Verð:214.700kr.

ToshibaSatellite

M40-133

Verð:144.700kr.

FABRIKAN

NÝ KYNSLÓÐ viðskiptamanna,

siðblindir (psychopatar: kallað í rétt-

arkerfinu geðvilla), sprettur upp í

viðskiptalífinu víða um heim ef

marka má grein í viðskiptablaðinu

?Fast Company?.

Greinin heitir ?Is your

Boss a Psychopath?? 

Þar er vitnað í 71 árs

gamlan prófessor við

UBC-háskólann í Van-

couver í Kanada, Ro-

bert Hare. 

Hann er þekktur

glæpasálfræðingur og

hefur stundað rann-

sóknir á nýjum teg-

undum glæpa, við-

skiptaglæpum. Hare

hefur unnið náið með

FBI og lýsir hann for-

stjórum fyrirtækja á borð við Enron

og World Com, hinum dæmdu, Bern-

ard Ebbers og Andrew Fastow, sem

siðblindum, kaldrifjuðum ein-

staklingum. ?Þeim er sama um til-

finningar annarra. Í þessum mönn-

um finnst hvorki sektarkennd né

eftirsjá. Þeir sjá ekki sársaukann

sem þeir hafa valdið öðru fólki og sjá

ekki að þrátt fyrir að einstaklingar

missi aleiguna hafi það haft eitthvað

með siðblindu þeirra sjálfra að gera.?

Siðblindir raða svo öðrum ?veik-

um? einstaklingum svo sem starfs-

mönnum, eiginkonum og kærustum í

kringum sig. Alltaf er það fólk með

lágt sjálfsmat. ?Fólk á að haga sér

vel og af virðingu gagnvart þeim.

Leikarahæfileikar þeirra eru ein-

stakir og þeir hrífa okkur með sér til

þess eins að hafa okkur að leiksopp-

um,? segir Hare, þeir eru nefnilega

svo geðþekkir, psychopatarnir!

?Þeir setja upp grímur og laða að

sér fólk eins og í dáleiðslu. Þeir eru

hjartalausir tækifærissinnar sem

eins og listamenn laða fram myndir

sem eiga sér enga stoð í raunveru-

leika heilbrigðs fólks. Þeim leiðast

rútínur, þurfa stanslausa örvun og að

eignast fleiri fyrirtæki, tæki og tól

sem koma þeim hraðar

en öllum öðrum á topp-

inn. Tilgangurinn er

annar en okkur virðist í

fyrstu, nefnilega sá að

ganga frá öðrum í leikn-

um, að vinna ?leikinn?.

Siðblindinginn er nefni-

lega ekki í viðskiptum,

hann er í leik. Mesta

nautnin er að ná valdi á

öðru fólki oft til þess

eins að svívirða það síð-

ar. Það er nautn að nið-

urlægja annað fólk,

jafnvel þá sem þeir

þykjast elska. Þeir elska ekki en þríf-

ast á illskunni og hatrinu í sér.?

Hare skilgreinir nýja kynslóð

manna í viðskiptaumhverfi 21. ald-

arinnar. ?Þeir eru snöggir, njóta al-

menningshylli en búa yfir eyðandi,

rótlausum, samviskulausum, siðlaus-

um eiginleikum sem koma þeim

áfram í viðskiptum.

Lygar, bakstungur, svik, undir-

ferli, kvenfyrirlitning, sjálfhverfa og

illska hafa enga merkingu í þeirra

hugarheimi aðra en þá að komast

áfram á toppinn og eignast meira og

ná lengra í viðskiptum. Þeir kaupa

starfsmenn og konur og eru sam-

kvæmt ?Fast Company? áhrifamiklir

í því ? þeir ná gríðarlegum árangri í

að sannfæra hinn auðmjúka lýð um

að þeir séu snillingar, að þeim sé

treystandi og að þeir vinni af góð-

mennsku en ekki græðgi.?

Undirlægjurnar

Lögfræðingar, endurskoðendur,

forstjórar sem og stjórnarformenn,

stjórnir og fjölmiðlamenn leggjast

undir siðblindingjana eins og auð-

mjúkir þjónar. Það reynir verulega á

samfélags- og siðferðisþroska þeirra

sem ákveða að vinna fyrir, búa með

eða giftast slíkum mönnum.

Martha Stout, sálfræðingur hjá

Harvard Medical School, sem rann-

sakað hefur útmörk mannlegrar

hegðunar, segir að það sé frísku fólki

ekki tamt að trúa að til séu menn

svona langt frá því sem heilbrigður

maður kallar að vera ?góð mann-

eskja?. Að einhver geti villt svona á

sér heimildir, verið svona ?ill-

ræmdur? en samt verið opinberlega

virtur er óhugsandi frísku fólki. 

Spennan og leikurinn hjá siðblind-

ingjanum snýst um ánægjuna yfir

því að særa og skemma fyrir öðrum.

Hann notar fyrirtækið sem tæki til

þess að mata sjúkdóminn en hefur

sjaldnast hagsmuni fyrirtækisins

sjálfs í huga. Það skiptir ekkert ann-

að máli en ?illmennið? í honum sjálf-

um sem öskrar á spennu og við-

skiptasigra.

?Láttu ekki hól og smjaður þeirra

virka djúpt á þig. Þeir eru að leika á

þig. Þegar þeir setja á þig titil (svo

sem framkvæmdastjóri, vaktstjóri,

grænmetisyfirmaður, sölustjóri, fjár-

málastjóri, símastjóri eða bílstjóri),

láttu það ekki á þig fá, það er engin

innistæða önnur en sú að þú þrælir

þér út fyrir þá áfram. Ef vald þeirra

gengur út yfir það sem þér finnst

heilbrigt, forðaðu þér. Taktu aldrei

þátt í að mata sjálfhverfu og illsku

siðblindingjans. Ef þú óttast mann-

inn, ekki rugla því saman við virð-

ingu. Komdu í veg fyrir persónulegt

heilsutjón og forðaðu þér en mundu

að hann (psychopatinn) mun aldrei

þola að sjá að þér líði vel, hafir þú

sýnt þann styrk að yfirgefa hann eða

fyrirtækið. Hann mun gera allt til

þess að rústa mannorð þitt,? segir

Martha.

Svona menn eru víða í viðskiptalíf-

inu. Þú vinnur jafnvel fyrir þá eða ert

svo óheppin að vera gift einum. Börn

alkóhólista þurfa að vera sérstaklega

á varðbergi því sjálfsmat þeirra er

oft á tíðum brenglað. Dæmt fólk eða

ólánsfólk leitar að upphefð hjá svona

psychopötum vegna eigin vanmáttar.

Psychopatar virka svo góðir og klárir

og með því að drepa samkeppnina og

stela og svíkja verða þeir oft efna-

miklir.

Sem dæmi um kaldrifjaðan, sið-

blindan mann fyrri tíma má nefna

Rockefeller sem Hare telur einn

spilltasta mógúl spilltustu tíma sög-

unnar. Rockefeller opinberaði sjúk-

legt ástand sitt með orðunum: ?God

gave me my money.?

Lesandanum er látið eftir að finna

orð dagsins.

?Guð gaf mér peningana mína? 

Jónína Benediktsdóttir

fjallar um nýja tegund 

viðskiptamanna

?

Sem dæmi um kald-

rifjaðan, siðblindan

mann fyrri tíma má

nefna Rockefeller sem

Hare telur einn spillt-

asta mógúl spilltustu

tíma sögunnar.

?

Jónína Benediktsdóttir

Höfundur er framkvæmdastjóri FIA.

Meira á mbl.is/greinar

ÁKÆRUSKJAL ríkisvaldsins á

hendur Baugi og Bónusfeðgum

skekur nú þjóðfélags-

umræðuna. Sitt sýnist

hverjum um innihaldið

og spennandi að sjá

hvort stjórnarmenn

Baugs komi til með að

stýra fyrirtækinu frá

Kvíabryggju eða rík-

isstjórnin noti síma-

gróðann til að borga

feðgunum stríðs-

skaðabætur. Á þessum

tímapunkti er einungis

ljóst að innistæður

lögfræðinga munu

þrútna. 

En á meðan Baugsmenn reyna að

verja hendur sínar í kastljósi fjöl-

miðlanna snúa fulltrúar ríkisvalds-

ins bökum í myndavélarnar tuðandi

um fráleitar samsæriskenningar

sem séu ekki svaraverðar. Málið af-

greitt. 

En fór ekki Björgólfur eldri í

fangelsi fyrir það sem sumir kalla

pólitískar ofsóknir? Hvarf, sneri

aftur og yfirtók Ísland? Af þeirri

reynslu ættu boðberar einstaklings-

framtaksins að vita að vegir þess

eru órannsakanlegir

og bæði vonlaust og

þarflaust að koma múl

á fyrirbærið. 

Í stórum dráttum

eru Baugsmenn

ákærðir fyrir að moka

undir sjálfa sig og

stunda viðskipti án til-

skilinnar vitundar.

Vafalítið finnast ein-

hverjir fúaleggir en

þegar skógurinn er

skoðaður ofan frá er

gott að hafa eftirfar-

andi í huga:

Hvar er ódýrast að versla, er það

í Bónus eða á bensínstöðvunum eða

kannski í Ríkinu? Og hvar voru

samráðin í fjölmiðlamálinu? Eða

Íraksstríðinu? Hvar eru höfuðpaur-

arnir í olíumálinu? Og hverju er

fylgt í stöðuveitingum hins op-

inbera? Eða lífeyrismálum? Hvorir

hafa gert meira fyrir fólkið í land-

inu, Bónus eða ríkisstjórnin? 

Ákæruatriðin eru vissulega mörg

og gætu verið miklu fleiri. Svo má

spyrja hvort þau séu svaraverð. En

augljós lágmarkskrafa til allra

stjórnenda hlýtur að vera sú að þeir

viti að hagsæld og hagsmunir eru

sitthvor hluturinn. Sem kusk í kvið-

dómi götunnar ákæri ég og dæmi

ríkisvaldið, fulltrúa þess og aftaní-

ossa alla seka um að gera á þessu

engan greinarmun. Það kemur í

hlut annarra að dæma Jón og Jó-

hannes.

Hver er sekur og hver ekki?

Lýður Árnason fjallar um

ákærur á hendur Baugi

?

En augljós lágmarks-

krafa til allra stjórn-

enda hlýtur að vera sú

að þeir viti að hagsæld

og hagsmunir eru sitt-

hvor hluturinn.

?

Lýður Árnason

Höfundur er heilbrigðisstarfsmaður í

Önundarfirði.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40