Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						Sunnudagur 4. júÚ 1976
TÍMINN
39
Athugun af nýjum sjónarhóli:
Byggðasaga
sveita sunnan
Skarðsheiðar
SJ—Reykjavik. — Það er mikil-
vægt, þegar verið er að kanna
byggðarsögu einhvers svœðis að
fólk, sem leggur stund á ýmsar
frœðigreinar starfi saman og beri
saman bækur sinar aö ioknu
dagsverki. Þannig næst miklu
meira af niöurstöðum.
Sve fórust þeim orö Þorláki
Helgasyni og Þorstemi Jóassyiú,
m þe* víwm m ésMtJjérwm
taruieifaf M#i, fcjMhátta- «g þjáft-
9tmmm, ^imm^ttmmm «g
¦MrfraM •* fiwto * mmb-
MgarMgn teggto NMMMj¦*•*•»-
heiðar. tmimm* Mwr tfi mmja
(feraleifa eg sögulegra byggmga
«.fl.), fr§éMrM« ag IrjoMátta.
Reynt verður að kanna fersendur
breytinga i atvinnulifi, efnahags-
af komu fólks i héraðinu og félags-
legar afleiðingar breyttra at-
vinnuhátta.
Sú aðferð svsðiskönnunar að
kanna menningarsögu afmarkaðs
Iandsvæðis hefur reynzt nota-
drýgst I nágrannalöndunum, að
dómi þeirra, sem að þessari
rannsokn i Borgacf iröi standa. En
hugmyndin að kenni «r sarottiR
m§ m tmm MMMn újmmM
H mmmmmwmmmu Vtjmm f
*»*» • »» *" mw*-
nia-jMtaMM Mr á Imm.
?egar hafa MM km«Ur
IMÉMMMI «f m á MMMM i
Reyfcjavik, AkraMai eg lorgar-
nesiog unntt aft gerð apjaktekrar.
3.-fl.júli verður afMtR farinn fyrsti
könnunarleiöangurinn i byggð-
irnar  sunnan Skarðsheiðar,  og
Þorláknr Helgason, Inga I)óra Bjiirnsdóttir, liirtmtiwlur HátfdánarMn, Þcrsteinn Jónasen eg Margrét
A MyMH— vaator Eirfk fMMMMf, Tkmmmymé: ItMert.
Hiiiiiiiiiiiiiwiiiiiniiniiwiiwoiwiii
wmmmsEmWb-mi

Vsstfjarða
kjördæmi
Framhald þingmálafunda i Vestfjaröakjördæmi verður sem hér
segir:
Steingrlmur Hermannsson mætir:
Bjarkarlundi: sunnudaginn 4. júli kl. 21.
Sævangi: mánudaginn 5. júli'kl. 21.
Drangsnesi: þriðjudaginn 6. júli kl. 21.
Arnesi: miðvikudaginn 7. júli kl. 21.
Gunnlaugur Finnsson mætir:
Tálknafirði: sunnudaginn 4. júli kl. 14.
Allir  velkomnir.
MIMMtMHffMI iMtMMM Mj
ijrifnfrgrf skráningu |wirra. i>au
m, M að rMMMMMMÍ WMM,
¦fcifrfa aér í fcrj* MM *g lara i
HvaMjarðarstrandarkrep|», Leir-
ér- MJ MeiahrMM, og SkömaMa-
hrepp «g Iiwvri-Akraneskrepp.
Ætlunin er að fara á alar jarðir i
þessum hreppum, en þær eru yfir
hundraö, þótt það verði ekki i
þessari ferð og ekki á þessu
sumri. Aflaö verður upplýsinga
um fornar minjar og aðrar sögu-
legar leifar, er kunna að fyrir-
finnastá jðrðunum, svo sem rúst-
ir, gömulvegarstæði.o.fl. Er þess
vsnzt að með þvi móli fáist nokk-
ur mynd af menningarsögu
héraðsins. Jafnframt muni sá
þáttur rannsóknarinnar gefa vis-
bendiagu u
M)«Mt
á hvera Mtt megi
eiastaka   fcætti
Skákmót
Guömundjr Sigur jónsson,
Helgi óiafsson, Ingi R.
Jóhannsson, Margeir Péturs-
son, Haukur Angantýsson,
Ingvar Asmundsson og Björn
Þorsteinsson.
t dag halda islenzku stór-
meistararnir, Friðrik ólafsson
og Guðmundur Sigurjónsson til
Hollánds.þarsem þeirtaka þátt
i hinu árlega IBM-móti. 1 ár er
mótið mjög sterkt og þar margt
frægra skákmanna, þ.á.m.
Kortsnoj frá Sovétrikjunum,
Miles frá Englandi og Szabo frá
Ungverjalandi.
l>að aiga arugglega eftir að
kama fraaa ýMsar minjar, eea*
flestir haía kiagaft tíl taH&Mtakte
virði, en eru samt merkiiegur
vitnisburður um menningararf
okkar, sagði Þorkell. — Meðal
fyrirbæra, sem sérstaklega verða
könnuð sfðar f rannsdkninni eru
hernámið, hvalveiðistöðin í Hval-
firöi, útræði og útgerð þar, en
fiskimiöin þar úti fyrir hurfu sem
kunnugt er, ennfremur útgerðar-
saga Akraness, sem; Htt hefur
verið könnuð þjóðfræðilega, þótt
margt hafi verið um hana ritaö
írá öörum sjonarmiðum, sagði
Þorsteinn.
— AUir ibúar þessa svæðis
kunna að geta veitt okkur fróð-
leik, sögðu þeir félagar, Þor-
steinn og Þorkell, þegar við
spurðum þá hvaða einstaklinga i
þessum hreppum þeir teldu væn-
ltga til að geta miðlað þeim af
fróðleik. — Jón Helgason ritstjóri
Timans hefur mikið skrifað um
byggðasögu þessara hreppa.
Sveinbjörn Beinteinsson á Drag-
hálsi getur eflaust sagt okkur
margt, svo og Þorsteinn Böövars-
son I Grafardal og eflaust margir
fleiri.
Könnun þessi er að mestu kost-
uð af Visindasjóði tslands, en
unnið er i samráöi við og með
nokkrum fjárstyrk Sagnfræði-
stofnunar Háskólans, Þjóðminja-
safns tslands og Stofnunar Arna
Magnússonar.
Sjöundi     maðurinn,    Agúst
Omtmam fjjftMtMfrMiMur,
»tla*i MMMfMM ** starfa
•»mg M ÍMMWi raMsoka, eu
VMrf) ekki úr, |rvi aé hmm særi sé r
afc «ru vWuiwki MMa» ailt
var can óráðið *m fjarhagsiegan
griHMvðU rMMMMTMMW.
Með þeim Þorsteini og Þorkatli
starfa Margrét Hermannsdóttir,
Inga Dóra Björnsdóttir, Guð-
mundur Hálfdánarson og Eirikur
Guðmundsson.
JÚNI-BÓK AB
PLÖNTURÍKID
Júni-bókin I Bókaklábbi
Almenna békafélagsins er sjetta
Fjölfræðibók AB, Plöntarikið
eftir Ian Trfce, visindamann og
kennara við háskdlann f Liver-
peol.
Bókin, sem er eina rit sinnar
gerðar á fslemkum btfkamarkaði
fjallar um plönturfkið almennt,
allt frá bakterlum til blóm-
plantna. Efnið er kynnt á nýstár-
legan hátt frá ýmsum sjónar-
hornum — könnuð er margvisieg
nytsemi planmanna og skaðsemi
sumra þeirra.
Plönturlkið er 159 bls. og prýdd
fjölda litmynda, sem falla lipur-
lega sainan við lesmálið. Setn-
ingu vann Prentsmiðja G. Bene-
diktssonar, en prentun og band
Arnoldo Mondadori i Verona.
Þýðingu annaðist Jón O. Edwald
lyfjafræðingur. Plönturikið kost-
ar 1.500 kr.
1. hluti almennrar byggoaþróunaráætlunar fyrir Norðyrland vestra og Strandir:
Framfarir á svæðinu minni en
víðast annars staðar
Gsal-Reykjavik — Eins ognU er
ástatt býr þessi landshluti ekki
yfir miklum auðlindum til
sjávar öðrum en skelfiski, en
miklar ónýttar orkulindir geta
oröiö grundvöllur traustrar
uppbyggingar i framtlðinni.
Föiki hefur fækkað á áætlunar-
svæðinu frá þvi er flest var, um
' 1940, bæði vegna f ækkunar fölks
i sveitum og dstöðugs vaxtar —
ogjafnvelfækkunar — á sumum
þéttbýlisstöðum. Þetta a eink-
um viö þá staði, sem áttu sitt
blómaskeið undir sfldveiöum.
Mestur f jöldi fólks á þessu svæði
hefur atvinnu sina af frum-
vinnslu, og þá aðallega land-
búnaði. Opinber þjónusta^ og
önnur slík starfsemi veitir nær
600 manns atvinnu, en fiskiðn-
aður um 450. Atvinnuskipting
hefur verið nokkrum breyting-
um háð.                               .
Þetta eru nokkrar upplýsing-
ar sem fram koma i almennri
byggðaþróunaráætlun fyrir
Norðurland vestra og Strandir,
fyrsta hluta, sem nú hefur verið
gefinn út af áætlunardeild
Framkvæmdastofnunar rfkis-
ins.
Meoaltekjur lágar
Fram kemur i áætluninni að
timabundið og jafnvel stöðugt
atvinnuleysi hafi verið verulegt
vandamál á Norðurlandi vestra
og Ströndum, og hefur það haft
mjög lamandi áhrif á framþró-
un. Nokkuðhefurdregiöúrþviá
siðustu árum.
Meðaltekjur á áætlunarsvæö-
inu eru lágar, miðað viö tekjur á
landinu öllu. Þetta staf ar af liau
hlutfalli tekjulágra atvinnu-
greina, en einnig af lágum með-
altekjum á hverri einstakri
grein.
Tilgangur þessarar áætlunar
er að skilgreina byggðavanda-
mál á Norðurlandi vestra og
Ströndum og benda á aðgerðir,
sem gætu fært þau i réttara
horf. Framfarir á þessu syæði
hafa orðið minni en viöast ann-
ars staðar á landinu undanfarin
ár, og er i áætluninni reynt að
gera á skipulegan hátt grein
fyrir þvi hverjar eru orsakir
þessa, og á hvern hátt þær eru
samtengdar. Þá verður reynt að
gera grein fyrir þróunarmögu-
leikum áætlunarsvæðisins mið-
að við mismunandi forsendur.
Að lokum verður reynt að áætla
hvað þurfi að gera til þess að
hagstæðari þróun geti orðið.
Samhæfðra opinberra
aðgerða þörf
I inngangi að þessum fyrsta
hluta áætlunarinnar segir, að
forsendur hennar séu þær, að
samhæfðra aðgerða af hálfu
hins opinbera sé þörf á þessu
svæði umfram önnur, til þess að
llfsskilyröi þar verði sambæri-
leg við aðra landshluta. —
Þeirri þróun, sem.verið hefur
rikjandi i landshlutanum und-
anfarin ár, er hægt aö breyta
með opinberum aðgerðum,
þannig að til bóta verði, bæði
þar og fyrir landið i heild.
Grundvöllur
atvinnulifsins    lélegur
í kafla um byggðavandamál I
inngangi ritsins segir, aö at-
vinna hafi verið fremur litil og
óstöðug, einkum i þeim bæjum
þar sem þenslu vegna síldveiöa
gætti mest. — óstöðug atvinna
og lágar tekjur eru að sjálfs.
samverkandi þættir á afkomu.
Hvorttveggja stafar af þvi, að
grundvöllur atvinnullfsins er lé-
legur. Orsakir fyrir þvi má
greina i tvénnt að meginhluta
til. Annars vegar eru náttúru-
farslegar breytingar, sem hafa
haft viöfeöm áhrif. Má þar
nefna til dæmis kuldaskeiðið
1965-1969, þegar hafis lá lengi
með ströndum alls svæðisins og
olli miklum búsifjum bæöi til
lands og sjávar. Hins vegar eru
mannlegar ástæður einnig vald-
araðþví ástandi, sem veriðhef-
ur. Fyrst og fremst má þar
nefna ofveiði þeirra fiskstofna
er Húnaftói bjó yfir, svo og of-
veiði sildarinnar. Landshlutinn
hefur einnig oröiö afskiptur
hvað varðar uppbyggingu nauð-
synlegrar grunngeröar og opin-
bérrar þjónustu. Þannig mætti
lengi telja og tengist margt
hvað öðru.
• Þróun undanfarna áratugi
hefur haft i för með sér veruleg-
an brottflutning fólks umfram
aðflutning,  þannig   að  fækkun
hefur orðiö á áætlunarsvæðinu i
heild. Þó hefur fjölgaö I flestum
þéttbýlisstööum. Slik fækkun er
bæöi afleiðing og hluti af orsök
hin's almenna ástands, er rikir i
landshlutanum, en einnig orsök
þess, að slikt ástand veröur á-
fram eða jafnvel versnar, segir
i ritinu.
Náttúrufar og
mannfjöldi
1 þessum fyrsta hluta áætlun-
ar fyrir Norðurland vestra og
Strandir er gerð grein fyrir
náttúrufari og mannfjölda. I
fyrrnefnda hlutanum er greint
frá landsmótun, landslagi, veð-
urfari, gróðurfari, vistfræði
sjávarfyrir Norðurlandi vestra,
orkulindum og nytanlegum
jarðefnum. Isiðari kaflanum er
gerð grein fyrir almennri
mannfjöldaþróun, mannfjölda-
þróun frá 1970, flutningi fólks
milli sveitarfélaga, hlutföllum
kynja og aldursdreifingu, at-
vinnu, atvinnuleysi, atvinnu-
magni og nýtingu mannaflans,
tekjum, afstöðu til þeirra og
þróun.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40