Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						 5. maí 2006  FÖSTUDAGUR18
fréttir og fróðleikur
Af þeim hópi fólks sem 
beitir aðra kynferðislegu 
ofbeldi hér á landi er 24 
prósent yngri en 18 ára. 
Þá segjast 3,6 prósent 
framhaldsskólanema hafa 
fengið einhvern til kynferð-
islegra athafna með einum 
eða öðrum hætti. Þetta 
kom meðal annars fram á 
ráðstefnu sem Blátt áfram 
efndi til í gær.
Ungmenni, yngri en 18 ára, sem 
misnota aðra kynferðislega eru allt 
að 24 prósent af hópi allra gerenda 
hér á landi. Þetta kom fram í máli 
Jóns Friðriks Sigurðssonar, for-
stöðusálfræðings á  geðsviði Land-
spítala háskólasjúkrahúss, á ráð-
stefnu sem Blátt áfram efndi til 
um kynferðisofbeldi gegn börnum 
í gær. 
Þessar tölur, sem Jón Friðrik 
kynnti, eru unnar upp úr rannsókn 
sem Barnaverndarstofa gerði ann-
ars vegar og BA-verkefni sem Þor-
björg Sveinsdóttir, verkefnastjóri 
á LSH, og Jóhanna Jónsdóttir sál-
fræðingur unnu hins vegar. Í 
fyrrnefndu rannsókninni 
reyndust 20 prósent gerenda 
í kynferðisofbeldismálum 
vera yngri en 18 ára. Síðari 
rannsóknin, sem gerð var á 
börnum í Barnahúsi árið 
2000, leiddi í ljós, að 24 pró-
sent gerenda voru á aldrinum 
13-17 ára. 
?Við höfum verið að 
gera nokkuð viða-
mikla rannsókn í 
Barnahúsi,? sagði 
Jón Friðrik við 
Fréttablaðið. ?Við 
erum með tölur úr 
mjög stóru safni. 
Um er að ræða 
meira en þúsund 
mál, sem eru 
mjög misjafnlega 
vaxin. Í Þeim málum sem þoland-
inn þekkir gerandann eru um 30 
prósent gerenda yngri en 18 ára. 
Þetta eru tölur sem við þekkjum 
erlendis frá, það er að segja 20-30 
prósent af þeim, sem eru tilkynntir 
sem gerendur kynferðislegs 
ofbeldis, eru á þessum aldri.? 
Illa staddur hópur
Jón Friðrik nefndi einnig rannsókn 
sem gerð hefur verið meðal ung-
menna á vegum Rannsóknar og 
greiningar í Háskólanum í 
Reykjavík, unnin að til-
stuðlan Barnavernd-
arstofu. Þar hefur 
verið lagður fyrir ungmenni spurn-
ingalisti með mjög opnum spurn-
ingum um kynferðislega misnotk-
un. Í ljós hefur komið að 3,6 prósent 
framhaldsskólanema segjast hafa 
sannfært einhvern, þvingað eða 
neytt til kynferðislegra athafna. 
?Einkenni á þessum hópi er að 
hann er mjög illa staddur, félags-
lega og andlega, samanborið við 
?normal? hópinn,? sagði Jón Frið-
rik. ?Fyrrnefndi hópurinn er meira 
í fíkniefnaneyslu, hefur gert fleiri 
sjálfsvígstilraunir, upplifað meira 
ofbeldi og oftar sætt kynferðislegu 
ofbeldi. Niðurstöðurnar eru í sam-
ræmi við erlendar rannsóknir á 
unglingum sem beita aðra kynferðis-
legu ofbeldi.? 
Jón Friðrik kynnti á ráðstefn-
unni teymi, sem stofnað hefur verið 
til að taka við málum af þessu tagi 
til meðhöndlunar á stofu fyrir heil-
brigðisyfirvöld og réttarvörslu-
kerfið. Teymið skipa sálfræðing-
arnir Anna Kristín Newton og 
Þórarinn Viðar Hjaltason, sem 
bæði starfa hjá Fangelsis-
málastofnun ríkisins, og 
Ólafur Örn Bragason sem 
starfar hjá embætti ríkis-
lögreglustjórans, en öll 
hafa þau reynslu af þess-
um málaflokki. 
Þau hafa öll verið undir 
handleiðslu Jóns Friðriks. 
Í máli hans kom 
einnig fram að dóms-
þolar í kynferðis-
brotamálum á aldr-
inum 15-20 ára á 
síðustu 16 árum, 
frá 1990-2005, eru 
49 talsins. Ekki er 
í öllum tilvikum 
um óskilorðs-
bundinn fangels-
isdóm að ræða. 
jss@frettabladid.is
FRÉTTASKÝRING
JÓHANNA SIGURÞÓRSDÓTTIR
jss@frettabladid.is
Kröfugöngur voru víða um land vegna 
baráttudags verkalýðsins 1. maí. Þær 
voru þó ekki eins fjölmennar og áður 
fyrr og sums staðar voru þær felldar 
niður í fyrsta skipti í áratugi eins og til 
dæmis á Akureyri. Ingibjörg R. Guð-
mundsdóttir er varaforseti Alþýðusam-
bands Íslands og ávarpaði göngufólk á 
Ingólfstorgi í Reykjavík.
Hafa kröfugöngur raunverulega 
þýðingu? Þær geta haft það en það 
fer eftir því hvernig þær eru. Það fer 
eftir því hversu margir safnast saman 
því þá hljóta stjórnvöld að hlusta á 
þau skilaboð. Kröfuganga getur verið 
öflugur þrýstihópur ef fólkið er nógu 
margt. Þetta er verkfæri þeirra sem 
geta ekki keypt sér leið. Þeir sem það 
geta þurfa ekki kröfugöngur og nota 
sínar eigin aðferðir.
Verður farið í kröfugöngu á Íslandi 
árið 2016? Það er nú beinlínis þannig 
að ég hef ekki hugmynd um það. Ég 
hef sjálf verið í hópi þeirra sem myndu 
vilja breyta 1. maí hátíðarhöldunum í 
Reykjavík en ég veit ekki hvernig það 
verður. Þetta fer eftir því hvað gerist 
á næstu árum og árið 2016. Ef þetta 
heldur áfram eins og hefur verið, þar 
sem misskipting eykst og eykst, þá 
verður örugglega miklu meira um 
kröfugöngur en nú er.
SPURT & SVARAÐ
KRÖFUGÖNGUR
Verkfæri þeirra sem eiga lítið
INGIBJÖRG R. GUÐMUNDSDÓTTIR
Varaforseti ASÍ
ROBERT E. LONGO Var aðalfyrirlesari á 
ráðstefnunni. Hann hefur sérhæft sig í 
forvörnum gegn kynferðislegri misnotkun 
og meðferð þeirra sem sætt hafa kynferðis-
legu ofbeldi.
RÁÐSTEFNAN Sigríður Björnsdóttir, verkefnisstjóri Blátt áfram, og Guðrún Ebba Ólafsdóttir borgarfulltrúi sem var fundarstjóri á ráðstefnunni.
Fjórðungur gerenda 
er yngri en átján ára
FJÖLDI DÓMÞOLA FRÁ 1990-2005
15-17 ára = 17 mál
18-20 ára = 32 mál
AFPLÁNUN Í FANGELSI FRÁ 1990-2005
15-17 ára = 3 Einstaklingar
18-20 ára = 14 Einstaklingar
Viðey er í tveimur hlutum sem tengjast með 
eiði og mælist samtals 1,7 ferkílómetrar, sem 
gerir hana stærstu eyjuna í Kollafirði. Norð-
vesturhlutinn er kallaður Vesturey, en stærri 
hlutinn, þar sem kirkjan og Viðeyjarstofa eru, 
heitir Heimaey. Eyjan er öll gróin og að hluta 
mýrlend, og hafa þar fundist 156 tegundir 
æðri plantna og fjöldi fugla, en talið er að allt 
að 30 tegundir verpi í eyjunni. Algengastir eru 
æðarfugl og sílamávur, en einnig verpir hrafn 
í eynni.
Hver er saga byggðar í Viðey?
Fornleifauppgröftur hefur leitt í ljós að eyjan 
var í byggð á 10. öld. Þar var kirkja byggð 
á 12. öld og árið 1225 var Ágústínaklaustur 
stofnað þar. Það stóð til 1539, þegar kon-
ungsfulltrúar frá Bessastöðum rændu það og 
lögðu undir konung. Jón Arason Hólabiskup, 
síðasti kaþólski biskup landsins, fór í herför 
og lagði eyna undir sig, endurreisti klaustrið 
og lét byggja virki í kringum það, en það varði 
skammt því siðbótinni var komið á eftir aftöku 
hans og öll klaustur endanlega lögð niður. 
Viðey var gerð að annexíu frá Bessastöðum 
og varð síðar aðsetur Skúla Magnússonar 
landfógeta. Hann lét byggja Viðeyjarstofu, 
fyrsta steinhús landsins, árið 1755, en kirkjan, 
sem er næstelsta kirkja landsins, var vígð 1774. 
Prentsmiðja var starfrækt í Viðey á árunum 
1819 til 1844. Í upphafi 20. aldar myndaðist 
um 100 manna þorp í Viðey, þegar fyrsta höfn 
landsins fyrir millilandaskip var byggð þar og 
unnu flestir við fisk. Þegar Reykjavíkurhöfn var 
fullbúin lagðist byggð af í Viðey, og var síðast 
búið í Viðeyjarstofu árið 1959.
Hvaða starfsemi er nú í eynni?
Reykjavíkurborg lét gera upp Viðeyjarstofu og 
kirkjuna, og árið 1988 var opnaður veit-
ingastaður í Viðeyjarstofu. Það tekur um sjö 
mínútur að fara yfir sundið með ferjunni og 
á veitingastaðnum er boðið upp á þjóðlega 
íslenska rétti og léttar veitingar. Hestaleiga 
er einnig í eyjunni á sumrin. Nú eru uppi 
hugmyndir um að flytja Árbæjarsafn í Viðey, en 
jafnframt hefur draumur nokkurra um golfvöll 
á eyjunni verið langlífur.
FBL-GREINING: YFIRLIT YFIR SÖGU VIÐEYJAR
Stærsta eyjan í Kollafirði
SVONA ERUM VIÐ
> Fjöldi dauðsfalla vegna sykursýki*
1
2000 2002 2004
Karlar
Konur
1
4 4
2
3
Heimild:  
Hagstofa Íslands
*Flokkun á 
grundvelli flokk-
unarkerfis Alþjóða 
heilbrigðismála-
stofnunarinnar.  
Á við um aldurinn 
1 til 74 ára.
LÉTT PEPPERONI
55% MINNI FITA

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80