Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						187
3. |>að segir hann ókost á skilvind
um, að kúlan aé stór. |>ær skilvindur
séu varasamar, aem snúast 10,000
snúninga á mínútu eða meira. Hæfi-
legur snúningshraði sé þá 5,000 til 9
þús. í mesta lagi. Spóian eigi ekki
að vera skrúfuð föst við kúluna; hætt
við að hún bogni þá eða skemmist,
þegar vélin er hreinsuð; það kosti dýra
viðgerð, 25—50 kr.
Ejómann, aem kemur úr 8kilvindunni,
á að láta standa hér um bil 12 stuud
ir, þ. e. rjómann frá morgunmálinu
til kvelds, kveldrjómann næturlangt.
Bezt að geyma hann í leirkrukku.
En hafa má til þess vel hreina tunnu.
Vel má lata rjómann safnast fyrir 3—4
daga. En einum sólarhring áður en hann
er strokkaður á að hita hann upp í
18 atig C. og hræra vel í honum, og
er hann þá hæfilsga súr, þegar á að
fara að strokka. Smjörið verður bæði
drýgra og bragðbetra, ef rjóminn er
látinn súrna. Gott smjör fæst að vísu
líka úr ósúrum rjóma, en það er mik-
ið viktartap. Lakast verður smjörið
úr halfsúrum rjóma, og þar að auki
minna. Hitamælir alveg ómissandi
við smjörtilbúning. Annars verður alt
á reiki. Rjóminn á að vera á vetrura
16—18 stig C, þegar byrjað er að
8trokka, og 12—15 stig á sumri. Hr.
P. getur sagt til fyrir fram, hve lang-
an tíma rjóminn er að fullstrokkast,
9, 12, 16, 19 mínútur. |>að mun fara
eftir þyktinni og snúningshraðanum.
Varast verður að strokka þangað til,
að smjörið fer í kekki. |>að á að vera
á stærð við laxhrogn,  þegar   hætt er.
Hleypt er ánum af strokknum um
tappa niður úr botninum og sfðan helt
í Btrokkinn jafnmiklu af koldu vatni í
staðinn. Smjörinu er hnoðað innan
um það og síað frá, þegar búið er.
Hæfilegt salt í smjörið er 31/,,—4%,
þ. e. S1/^—4 kvint í pundið. Þrem til
fjórum Btundum eftír að aaltað er á
að hnoða smjörið aftur, svo að allur
aaltpækill fari úr þvi, og láta það þa
undir eins niður í gott og hentugt tré-
ílát. Aldrei skyldi láta loft komast
að smjörinu til muna. |>á er því hætt
við að þrána.
Strokk hafði hr. P. einnig til sýnis
með nýrri gerð, sem erkallaður Sekel-
strokkur. Hann virðist vera mjög
hentugur og þar eftir handhægur,
lauflétt að 8núa honum.
Margur hefir sér á vörum málshátt-
inn: það er lakur kaupmaður sem last-
ar sína vöru, og vill láta alt, sem hr.
P. segir, vera vanalegt prangara-skrum,
sem ekkert sé að marka.
£>að tel eg sjálfsagt, að manninum
sé ant um að koma hér út sem flest-
um skilvindum frá verksmiðju sinni.
En ekki fæ eg mig til að vera að
leggja honum það til ámælis, eða gera
hann ómerkari mann fyrir það. |>ví
skyldi fremur eiga að hallmæla honum
íyrir það en öðrum kaupmönnum, eða
oss bændum fyrir það, þótt vér viljum
8elja sem mest af smjörinu okkar, eða
fiauðum eða hrossum, ef vér hófum
Það á boðstólum? Mér finst það allr-
ar virðingar vert, með hvílíkri alúð
hann kemur mönnum í skilning um
Það verklega, með því að láta skil-
vinduna vinna sjálfa fyrir augunum á
þeim og síðan strokkinn, hve stórkost-
lega yfirburði sú meðferð á mjólkinni
hefir, og eina hjtt) nve vei og vftnu4ega
hann kennir að hirða skilvinduna,
taka hana sundur og setja saman aft-
Ur m. fl. Mér finat og ait bera með
sér, að hann tali af fullkominni ein-
lægni og hreinskilni, og ao a.lúðirt og
áhuginn lúti ekki siður a£ því, að
sannfæra menn um, hve stórkostlegra
framfara og fjárgróða von oss sé af
góðri meðferð mjólkurinnar   og   réttri
smjörgerðaraðferð, heldur en hinu, að
koma út skilvindum sínum. f>að leyn-
ir sér og ekki, að hann er fjarri því
að vera ótíndur prangari, heldur er
hann mjög vel mentaður maður, hefir
farið víða um heim og kynt sér alt
sem lýtur að hans iðn. Hann kvað
vera bæði verkfræðingur og mjólkur-
meðferðar-ráðunautur í sínu landi.
Agricola.
Reiöhjólin. Þau eru orðin furðu-
algeng hér í bæ. Það fullyrða suniir, að
þau skifti hundruðum. Ungir og gamlir,
karlar og konur fara hér á hjólum nú orð-
ið alveg eins og í stórborgum erlendis.
Færra kvenfólk þó að tiltölu en þar ger-
ist, að svo komnu. Og færri rosknir menn
sjálfsagt líka. Mest eru það unglingspilt-
ar. Einnig nokkrir smásveinar. Það eru
bæði lærðir menn og leikir, stúdent-
ar os: kandidatar, þar með einnig stöku
enibæt.ismenn, og búðarmenn, iðnaðar-
menn o. fl.
Hálf tylft kvenna er mælt að eigi sér
reiðhjól hér i bæ, og að dálitið fleiri kunni
þær á þau. Það eru alt ungar stúlkur,
heldri stúlkur, sem kallað er. Meira er
ekki um að vera þar. Þetta er mjög svo
nýlega tilkomið. Það er nú fyrst að verða
tízka hér, að kvenfólk fari á hjólum.
Mestur  auðmaður í lieimi.
Vel væri það g«rt málsins vegna, að
hjólamenn og konur vendu sig af hinum
herfilegu dönsKuslettu-bögumælum, er hér
tiðkast enn um þessa nýung, hjólaferð og
alt það sem þar að lýtur.
S u k k u 11 heita reiðhjólin hjá þeim, og
að s u k 1 a að fara á hjólum, og hjólamað-
ur suklari.
Fyr má nú vera óskapnaður.
Fyr má nú vera misþyrming á tungu
vorji.
Það er eius og orðhagur hjólamaður einn
hefir bent ísafold á, að enginn hlutur er
einfaldari og jafnframt sjálfsagðari en
hvernig þetta á að orða á islenzku alt
gaman, og það á beztu islenzku, alveg vafn-
ingalausri og tilgerðarlausri. Þar getur
ekki heitið að þurfi að halda á neinum
nýgerving.
Það er mikill kostur, því oft takast þeir
misjafnlega. —
Hér hafa tiðkaðar verið lengi tvær i-
þróttir, sem eru baeði mjög skyldar og
mjög likar hjólaferðum.
Það er skautaferð og skiðaferð.
(jaldurinn er þá allur sá, að hafa alt
hið sama orðalag um þessa nýju list og
hinar, þ. e. að sínu leyti.
Þá verður alveg eins vel viðeigandi og
sjálfsagt að segja að fara á hjólum
einsog að fara á skautum eða skíðum; b j óla-
m a ð u r eins sjálfsagður og skautamaður eða
skíðamaður; reiðhjól, eða h j i 1 að eins, i
fleirtölu, eins vel við eigandi og skiði eða
skautar, sem er haft hvorttveggja eingöngu
i fleirtölu, þegar talað er um ferðalag með
þeim áhöldum.
Venja sig á að Lafa orðið r e i ð h j ó 1
eða h j ó 1 ekki í eintölu, helddr i f 1 e i r-
t ö 1 u jafnan, er talað er um það ferðatól,
alveg eins og um skiði og skauta. Hjólin
(reiðhjólin) eru og tvö, eins og skautar og
skiði eru tvö. Það má ekki og á ekki að
skifta sér af þvi, þó að algenga útlenda
heitið á reiðhjólunum sé eintölu-orð (Cycle).
Engin minsta nauðsyn að vera að apa
það eftir.
Hjólin mín, segir þá hjólamaðurinn, en
ekki hjólið mitt, — alveg eins og skautamað-
urinn segir skautarnir mínir og skíðamað-
urinn skiðin min, en ekki skautinn minn
eða skiðið mitt, nema hann eigi beint við
annan skautann eða annað skiðið.
Þegar hjólamenn og aðrir eru búnir að
venja sig á hin réttu heiti, sem hér befir
verið bent á, kunna þeir allir jafnilla við
að segja hjólhestur, (sem mar.ir gera nú
og er anðvitað skárra þó en sukkull), eins
og t. d. ef tekið væri upp á að segja skið-
ishestur fyrir skiði. Hins þarf ekki að
geta, að þá mundi enginn maður fást til
að taka sér i munn t>nnað eins afskræmi
og sukkull, suklari og að sukla.
Það er Rússakeisari. Hann er langmest-
ur auðniaður i heimi.
Rockefeller, olíukongurinn svo nefndur i
New York, er ekki nema bjargálnamaður í
samanbur i við Niku.ás II.
Eann veit alls ekki aurasinna tal, Rússa-
keisari Og það veit enginn, að þeir full-
yrða, sem helzt geta um   borið.
Hann gaf i vor úr s;álfs sin vasa.sem kall-
að er, rúmar 400 milj. kr. i herkostnaðar-
sjóðinn, samskotasj'óð til stuðnings eða létt-
is hinum óskaplega tilkostnaði, er ófriður-
inn við Japan hefir í för meO sér.
Það er sjálfsagt sannmæii, að enginn
einn maður hefir nokkurn lima gefið ann-
að eins til nokkurs fyrirtækis, eða neitt
likt þvi. En þá var tilrætt uin, að miklu
hefði þar verið af að taka, og eins hitt
að ekKÍ væri auðhlaupið að því að telja
það fram.
TJm 40 uiilj. kr. er árskaup keisarans úr
ríkissjóði eða af ríkiseignum. En það
segja menn að hrökkva muni hvergi nærri
fyiir kostnaði þeim, er hann verður að
hafa, og mundi hann komast í þrot, ef
hann væri ekki svo loðinn um lófana, sem
hann er sjálfur.
Það er reiðinnar ókjör, sem fara úl
risnu hjá höfðingja yfir heimsins fyrirferð-
armesta og að sumu leyti voldugasta ríki.
Skömmu áður en ófriðurinn hófst í vetur
við Japan, hélt keisarinn danzveizlu í
Vetrarhöllinni i Pétursborg, sem kostaði
rúmar 8 milj. kr.
Kirkjunni, ríkis'sirkjunni rússnesku, gef-
ur keisarinn 10 milj. kr. á ári. En þar
í móti kemur þó nokkurt fé, er rennnr í
sjóð keisara frá kirkjunni eða fyrir hennar
milligöngu.
Persakonungur einn á meira gimsteina-
safn en Rússakeisari.
Svo er sagt, að þegar Nikulás keisari
var krýndur, fyrir nokkrum árum, þá
hafi þeir kepst um það, lýðskylduoiifð-
ingjar hans 'veir hinir helztu, hvor meira
fengi 1 hann rutt af gjöfuin. Það voru
þeir emirinn yfir Bocbara og kaninn i Kiva.
Þær gjafir er mælt að numið hati 10 milj.
kr. En' auk þess barst honum þá að gjöf ó-
grynni fjár i kjörgripum og gersimum frá
öðrum höfðingjum og helzta stórmenni rik-
isins.
Enn er þess að geta, að dánargjafir hlotn-
ast Rússakeisara fleiri og meiri en nokkr-
um þjóðhöfðingja öðrum. En ekki er sið-
ur að þiggja þær nema svo sé, að enginn
sé gerður afskifta, sá cr nokkurt sanngirn-
ÍBtilkall á til arfs eftir þann, er dánargjöf
hefir anafnað keisaranum. Það er rann-
sakað vandlega, og reynist svo vera, skipar
keisari að skila honum eða þeim arfinum
tafarlaust. Og þó að keisari þiggi féð, þá
ver hann þvi aldrei til hagsmuna sjálfum
sér, heldur ánafnar það einhverrigóðgjörða-
stofnun eða kirkjulegu nytsemdarfyrirtæki.
Þegar síðast gekk hallæri í Bessarabiu,
á sunnanverðu Rússlandi, gaf keisariþang-
að sem svarar 10 milj. kr. Sumir segja,
að ekki hafi það komið til skila nærri alt,
heldur lent í vasa embættismanna þeirra,
er þar höfðu milligöngu. En ekki er það
nonum að kenna, keisaranum. Oít gefur
hann öðrum en sínum þegnum. Hann legg
ur til dæmis i samskotasjóð handa Indum
í A8Íu, þegar þar gengur hallæri, og eins
gaf hann drjúga fúlgu Blámönnum i eynni
Martiniiiue, eftir eldgosið mikla þar í hitt
eð fyrra.
Það er haft eftir embættismanni við hirð
keisarans, er spurður var um það nýlega,
að árstekjur hans mundu vera alls og alls
heldur fyrir ofan en neðan 200 milj.
kr., að ótöldum ógrynnum gulls og
gers ma, er hann á geymd í kjallara-
hvelfingunum undir höllinni í Peter-
hoff, i kastalanum i Kronstadt og víðar.
Tekið er til þess, hve keisarinn eyði
litlu handa sjá fum sér, eða i sig og á,
sem kallað er. Hann er hófsmaður i mat
og drykk, og fötin, sem hann gengur i,
þegar hann þarf ekki að hafa neitt við,
eru ekk 100 kr. virði. Sama er að segja
um drotninguna. Engin kona i heimi á
meiri skartgripi eða dýrari, en hún ber þá
örsjaldan, ekki nema þegar mest skal við
hafa.
Með póstgufusk.   Ceres   fór   9.   þ.
m. áleiðis til Khafnar Knud Zimsen verk-
fræðingur með konu sína veika, frú Briet
Bjgrnhéðinsdóttir, ingenieur Petersen frá
Khöfn (annar vatnsveitumaðurinn) o. fl.
PÓKtgufuskip Laura, kapt. Aasberg,
kom i gærkveldi, frá Khöfn og Skotlandi
o. s. frv. Sex eða átta ferðamenn komu
með þvi, enskir og þýzkir, og 3 isl. stú-
dentar frá Khófn: Geir Zoega, Guðm.
Jóhanusson og Guðm. Lúter Hannesson.
Ennfremur frá Vestmanneyjum héraðsl.
Þorsteinn Jónsson.
Veitt brauð Háls i Fnjóskadal hefir
ráðgjafinn veitt 7. júli sira Asmundi Gisla-
syni á Bergstöðum.
Yestnianneyjuin 1. júlí. Mestur var
hiti i m. íirán. 27. 12,9°, minstur aðfara-
nótt • -f-l"; urkoma 148 millím.jen i júní-
mán. mestur hiti þann 16: 16,2°/, minstur
aðfaranótt 23.: 4,2". Maímánuður var all-
ur fremu kaldur, stöðugar austanáttir og
mjög mikil úrkoma alian siðari hluta mán-
aðarius, sornuleiðis voru austa^áttir mjóg
tíðar og þerrilaust allan fyrri hluta júni-
mán.
Vorvertidin var nvUlu aflaminni en
undanfarnar vertíðir. Sild fekst lítið af,
og margir urðu varhluta af henni. Allur
fjö dinn hafði þvi mjög rýran vorafla.
Eáeinir formenn fengu frá *—500 að öllu
samtöldu. Langa er hér því þetta ár tals-
vert niinni en fyrirfarandi ár.
Verðlag á fiski er hér þannig nú: þorsk-
ur nr. 1 GO kr., en 40 nr. 2 og langa 50,
smáfiskur 45, ýsa 40.
Viðarfarmurinn af hinu strandaða skipi
Christiau varð með góðu ve ð sakir sam-
taka; skrokkurinn sjálfur, sem var i flökum,
mun alls og alls hafa komist milli 70 og 80
kr., stærsta flakið á 29 kr.
Veikindi hafa hér talsverð gengið alt
til þessa, einkum langnabólga. Af henni
veiktust 8 í umliði um mánuði; þaraf hefir
einn dáið, Jón Þorsteinsson, fyr bondi á
Hvoli í Mýrdal,53 ára.
Slysið mikla raeð Nurge.
Laura flutti þá frétt í gærkveldi, að
að 4. bátnum frá Norge bjargaði 6. þ.
mán., fyrra miðvikudag, norskt kaup-
skip, Olga Pauline (kapt. Danielsen) frá
Stafangri, sem var á ferð frá Dysart
til Seyðisfjarðar, líklega með kolafarm.
Það var einhversstaðar milli Skotlands
og Fœreyja og fór Olga með skipshöfn-
ina til Þórshafnar. Það var 19 manns
alls. Þá hafa bjargast alls 147, en
druknað 618.
SkipafreKn. G-ufuskip ísafold (Jenaen)
kom sunnud.kveld 10. þ. mán. frá Skotlandi
og hafði koruið við i Vik og Vestmanneyj-
um. Hún kom með kolafarm og steinolíu
til J. P. T. Bryde.
Þá kom i fyrrakveld gufuskip Carlotta
(371, Odland) fra Trooo með kol 0. fl. til
verzl. Edinborg.
Af ófriðinum
Til laugardags ná fréttirnar með
Laura í gærkveldi.
Japanar mistu 1 brynsnekkju fyrra
þriðjudag í flóanum við Dalny. Hún
rakst á rússneskt tundurdufl og sökk.
Annað ekki sannfrézt sögulegt vikuna
sem leið.
Rússnesk lausafrótt, að flotadeildin
frá Vladivostock hafi sökt 1 bryndreka
fyrir Japönum og 2 tundurbátum hjá
Gensan.

HSteenseif
STJERN
tSTJERNE
***
StntMM
B   er aftió öen Seóste.
P3
—3
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188