Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						Kemur út tvisvar

i viku. Veröárg.

X ft kr., erlendis T1/^

\ kr. eða2dollar;borg

Ist fyrir miðjan júlí

erlendis fyrirfram

Lausasa'a 5 a. elnt

Uppsögn ^skrlfl. !

bundin vlð áramót,

et ógild nema kom-

in sé tll útgefanda

fyrlr 1. oktbr. og

bó kaupandi skuld

laua vlB blaöiB.

ísafoldsrprfntsmiðj;)..

RitstJDfl:  D'.sfur Björnssan.

Talsirrli nr, 455.

XLIV. árg.

Keyksvík   laugardngmn   17. nóv.   I917.

71. tölublað

:«fe?^>^

•Keynslan er aannleikur« sagði »Kepp« og

£>ótti að vitrari maour. Heynsla alheims heíir

dæmt Fordbila að vera bezta allra bíla og

alheims aómiverður ekki bnekt. At Jt'ord-

bilumSeru fleiri^'á feið í heiminum en af öll-

tim öorum biltegundum samanlagt. Hvað

sannar það? I>að sannar það. I'ordbillinn

er beztur allra bíla enda hefir hann unnið

sér öndveigissæti meðal allra Blla, hjá öllum

þjóðum, og hlotið heiðarsnafnið;

Veraldarvagn,

Fást að eins hjá undirrituðum sem einnig

ífelur hinar heimsfrœgo DTJNLOP DEKK og

SSLÉtNGUK fyrir allar tegundir bila.

P. Stefánsson,

Lækjartorgi 1,

Alþýðufél.bókaaatn Xomplaiaa. S ki. 7—8

h irjraí^tjóraskrifst. opin  dapl. 10-12 og >--'

t4«jarfógetaskrifstofan opin v. d. 10—líi og 1—5

i»sijt.ijíjaldk»rinn Lauíásv. 6 kl. 10—12 og 1—B

. í*landsbanki opinn 10—4.

*LF.U.M. Lestrar-og skrifstofa Sárd.—!0.*U>d.

A.lm. fundir fid. og sd. 8>/s síðd.

i,«ndakotskirk.ia.    Quðsþj.   9 og 8 a helfc'Um

^niidakotsspitali f. sjúkravitj. 11—1.

i,«..iil8bankinn 10—8.               JJankastj. 10—12

ínpdsbókasafn 12—8 og 5—8.   ÍTtlAn 1—8

Lnridsbúrviaðartélagsskrifstofan opin f'ra 12—S

L,t*ftdsíéhirðir 4—5.

f'.HnilaBÍminn opinn daglangt (8—9) virka daga

helga daga 10—12 og 4—7.

JListaaafnið (lokað fyrst um sinnj

'i . túrugripasafnið opið l'/s—2>/a a BurmO'A,

JPóíthúsið opið virka d. 9—7, sunnud, 9—1.

rt^jrtábyrgð leiands kl. 1—5.

(Hjórnarraðsskrifstofurnar opnar 10—4 dagl

Talsimi Reykjavíkur Pósth. 8 opinn 8—12.

Vífilstaðahælið.   Heimsðknarttmi 12—1

frioðmenjasafnið opið sd., 12J/a—Vjt

Þjóðskialasafnið   op:ð   sunnud.,   þriðjud.   og

fimtuiaxa    ki. 12-2.

Alþýðnfræðsla StMentafélagsins.

Arni Páfsson bókavörlur

flytur erindi um

Friðrik Vilhjálm I. Prússakonung

sunnudag   18. nóv.  1917 kl. 5 síðd.

í Iðnaðarmannahúsinu.

Inngangur 20 aurar.

Sykurhneykslið.

¦ m ¦

landsstjórnin   verður   að   láta

undan.

Sykurverðið lækkað aftur.

I gœr lét landsstjórnin þau boð

át ganga, að hún hefði ákveðið að

.lœkka sykurverðið ofan í það, sem

var áður en Jiin fáránlega ákvörð-

,un um 30 aura lœkkun á kílóinu

<var gerð.

Er þar með lokið 1. þættinum

í þessum hrygðarleik. Því hrygð-

arleik má með sanni kalla þetta

sykurhneyksli. Svo mikil vansæmd

felst i því fyrir æðstu stjórn

•iandsins, vansæmd fyrir landið

alt og þjóðina.

En ekki var látið undan fyr

en i fulla hnefana. Vér skulum

nú stuttlega rifja upp, hvað á

undan var gengið.

Laust fyrir miðja síðastliðna

^viku   varð   hljóðbært   að  lands-

stjórnin hefði ákveðið að hækka

verð á sykurbirgðum sínum um

30 au. á kílói að meðaltali, en

það nam 5—600 þúsund krónum

á öllum sykurbirgðum landssjóðs.

Fyrra miðvikudag samþykkir fjöl-

mennur kaupmannafundur í einu

hljóði mótmæli gegn hækkuninni.

A föstudag er haldinn almennur

fundur í Good-templarahúsinu að

tilstofnun         alþýðusambandsins.

Stjórnin kemur á fundinn, hygst

að verja gerðir sínar, en svo

fara menn af fundinum að allir

eru sannfærðir um að hækkun

þessi sé gerð að nauðsynjalausu.

Fundurinn krefst þess i einu liljóði,

að verðið sé lækkað. Öll blöðin

taka í sama strenginn. Síðan er

sannað á stjórnina, að hún hafi

gefið rangar upplýsingar um á-

stæður til hækkunarinnar og þar

m eð sannað að hækkunin var ó-

þörf með öllu. Stjórninni borið á

brýn að hafa sagt visvitandi ósatt

um málið og hún ekki andmælt

þeim áburði. Loks samþykkir

bæjarstjórnin á fundi á fimtu-

dagskveldið sama sem í einu hljóði

(einn fulltrúi frú Bríet greiddi

ekki atkvæði af eðlilegum á-

stæðum) áskorun til landsstjórn-

arinnar um að lækka verðið.

Þegar stjórnin er orðin alveg

»króuð inni«, á sér engar út-

göngudyr og enginn fæst til að

leggja henni liðsyrði, þá, og þá

fyrst lætur hun sig. En um leið

viðurkennir hún að þessi ráð-

stöfun hafi verið gerð að nauð-

synjalausu. Hún viðurkennir að

það hafi verið tilgangur hennar að

leggja skatt, beinan skatt, d borg-

ara þessa lands, sem nœmi 5—600

þásund krónum að minsta kosti

hvorki meira né minna en ganga

í berhögg við stjórnarskrá landsins

— ef þjóðin hefði eigi verið á

verði og aftrað óhæfunni. Þetta

er bein viðurkenning. Því ef

hækkunin hefði átt sér eðlilegar

ástæður, hlaut stjórnin að geta

sýnt fram á hverjar þær væru

og þá hefðu menn að líkindum

orðið að taka þessari hækkun

sem einni af þeim hörmungum,

sem þessi óhæfa stjórn leiðir yfir

þetta land og þesssa þjóð.

En — ef þjóðin hefði eigi verið

á verði, hefði stjórnin miskunnar-

laust látið vöndinn leika um

bakið á þjóðinni, sogið út úr al-

menningi síðasta skildinginn í

dýrtíðinni, kreist blóðið undan

nöglunum. Og, í hvaða tilgangif

Úr þeirri spurningu á stjórnin

enn þá eftir að leysa. En þeirri

spurningu verður hún að leysa úr.

1. þáttur þessa hrygðarleiks er

á enda. En þar með er mál þetta

eigi úr sögunni. Vér höfum kraf-

ist þess, og hins sama krafðist

föstudagsfundurinn, að gögnin

vœru lögð á borðið. Á hverju

byggir landsstjórnin ákvörðun

verðlags á vörum landssjóðsverzl-

unarinnar? Og hvernig er sú

verzlun rekin? Um þetta verð-

ur stjórnin að gefa glögga skýrslu,

án alls yfirvarps eða óhreinlynd-

is; skýrslu, sem er sönn; skýrslu

sera ekki er hægt að segja um

að sé vísvitandi röng. Þjóðin

krefst þess. Og þjóðin á heimt-

ingu á því.

Og stjórnin stendur eftir með

blett á sér, vandsæmdarblett. Hún

hefir verið staðin að því að gefa

ranga skýrslu um atriði, sem varða

mjög almenningsheill. Hingað til

heflr verið gerð sú sjálfsagða krafa

til stjórnar landsins, að hún láti

eigi annað frá sér fara um þau

mál sem þjóðin hefir trúað henni

fyrir að fara með, en það sem

var áreiðanlegt og satt. Þessi

stjórn heflr ekki fullnægt þessari

kröfu. Og hún hefir ekki látið

svo lítið að gera grein fyrir því

hversvegna hún hefir gefið ranga

skýrslu. Hefði hún sagt, að hún

hefði gert það af vangá, þá þurfti

þó ekki —• hversu óforsvaranleg

sem slík vangá er hjá mönnum,

sem skipa þau sæti að réttmætt

er að ætlast til að þeir viti hvað

þeir eru að gera — að Iíta svo

út sem það væri gert vitandi vits.

Stjórnin verður einnig að gefa

skýringu á þessu. Hún verður

að gera það vegna sæmdar sjálfra

sin og vegna sæmdar þjóðarinnar.

Bæjarstjórn mótmælir

sykurhækkuninni.

Á bæjarstjórnarfundinum í fyrra

kvöld bar Sveinn Björnsson fram

svo hljóðandi tillögu:

»Bæjarstjórnin skorar á

landsstjórnina að fella nú þeg-

ar niður verðhækkun þá á

sykri, sem ákveðin hefir ver-

ið og gekk í gildi fyrir Reykja-

vík 5. þ. m., með því að

verðhækkun þessi felur í sér

misrétti, sem kemur mjög

hart niður á almenningi nú í

dýrtíðinni og þess utan hefir

eigi verið upplýst að þörf

hafi verið á henni af verzl-

unarástæðum*.

Urðu um hana nokkrar umræð-

ur og töluðu allir ræðumenn gegn

hækkun sykurverðsins.    Var hún

í þriðja og fjórða flokki eru þegar

í stað taka og borga þau kol, sem

þeim eru ætluð. Þeir sem eru í

öðrum flokki, eru sömuleiðis skyldir

að taka og borga kol sin þegar í

stað. Þó verðnr gerð undanþága

frá þessu, ef sérstaklega stendur á,

að áliti matvælanefndar. Menn í

fyrsta flokki mega taka og borga

kolin smám saman og eftir því sem

efni þeirra leyfa, þó ekki minna en

20 kg. i einu.

tunnu.  Svo viturlega hefir lands>

loks samþykt með öllum atkvæð-tstJórnin  ráðatafað ^eim flutning

um nema frú Bríetar. Hún vildi

— einhverra hluta vegna — fresta

atkvæðagreiðslu til næstafundar.

Hvernig getur nil þessi stjórn

haldið áfram að fara með völdin?

Hvar á guðs grænni jörð, nema

hér á landi, mundi það látið við-

gangast að stjórn haldi áfram að

fara með völdin eftir slika fram-

komu? Stjórnin hefir reynt að

skattleggja þjóðina svo alvarlega

og svo ástæðulaust, að.þjóðin rís

upp og krefst þess einum rómi að

skatturinn sé þegar af numinn.

Stjórnin staðhæfir að hér sé ekki

um skatt að ræða og að fullar og

réttmætar ástæður séu fyrir hendi

til ráðstöfunnar þeirrar, sem hún

hefir gert. Samt breytir hún ráð-

stöfuninni. Af hverju? Af þvi

hún verður uð viðurkenna að hún

var ástœðulaus. Þessari viður-

kenningu dtti og mátti ekkert ann-

að fylgja en embœttisafsögn ráð-

herranna.

Og vér teljum athæfi stjórnar-

innar vera svo skýlaust brot á

lögunum um ábyrgð ráðherra, að

það eitt gæti fríað þá við sakfell-

isdóm, að þeir séu eigi þeim hæfi-

leikum gæddir að þeir geti borið

ábyrgð gerða sinna.

Landsstjórnin hefir nú loks til-

neydd orðið við annari kröf u vorri,

að lækka sykurverðið. Hinni kröf-

unni er ófullnægt. Vér skulum

ekki þreytast á að minna stjórn-

ina á hana.    Hún er:

Gögain á borðið!

Póstur til Ameríkn.

Stjórnarráðinu barst í gær sím-

skeyti þess efnis, að Bretastjórn hefði

leyft að senda mætti póst til Kanada

með skipum héðan til Halifax. En

skipin, sem í förum hafa verið yfir

Atlantshaf héðah, hafa eigi flutt póst.

Leyfið er þó því skilyrði bundið,

að bréfin séu rituð á enska tungu.

Koia-úthlutunin.

Dýr olía.

Vér höfum heyrt það fullyrt

að fiutningsgjald á steinolíu þeirri,

sem kora með »Frances Hyde«,

muni verða um 80 krónur á hverri

Á fundi bæjarstjórnar í fyrrakvöld

voru samþykt'ar eftirfarandi reglur

um úthlutun kola þeirra.sem Reykja-

vík hefir hlotnast samkvæmt lögum

um almenna hjálp vegna dýrtiðarinn-

ar.

1. gr. Við úthlutun kolanna skal

bæjarbúum skift í 4 flokka eftir þess-

um aðalreglum:

I fyrsta flokki eru einstæðings

gamalmenni og sárfátækar fjölskyld-

ur, sem þó ekki þiggja af sveit.

I öðrum flokki eru þeir húsfeður,

sem greiða alt að 30 kr. í útsvar

eða ekkert útsvar greiða og einhleypt

fólk, sem annanhvort greiðir sama

útsvar eða ekkert útsvar, svo sem

námsfólk.

í þriðja flokki eru þeir allir, hún

feður og einhleypt fólk, sem greiða

útsvar f rá 30 kr. og upp að 75

krónum.

I f]órða flokki eru allir þeir, sem

greiða hærra útsvar.

Þeir sem ætla má að hafi yfir

6000 krónur í árlegar tekjur, fá

engin kol.

2. gr.    Kolaverðið er

1.  flokki 75 kr. fyrir hver ioookg.

2.     —   125---------—   1000 —

3.      —    iéo---------—    IOOO  —

2O0---------—    IOOO —

í   A.      —

3.  gr. Einhleypar persónur í

fyrsta flokki fá 100 kg. af kolum

hver, en að öðru leyti er það aðal-

reglan, að hverri fjölskyldu skal út-

hluta 80 kg. fyrir hvern fullorðinn

mann, og 100 kg. fyrir hvert barn

undir 7 ára, en einhleypar persónur

fái 80 kg. Þ6 fær enginn husráð-

andi meira en 1000 kg., og heldur

enginn meira en hann hefir beðið

um.

4.  gr. Borgun fyrir kolin skal

greiða fyrirfram og skulu þeir,  sem

um. Oss var sagt að það muni

helmingi hcerra, 40 krónum hærra

á tunnu, en greitt heflr verið fyr-

ir flutning á nokkurri steinolíu,

sem fluzt hefir hingað til lands,

til þessa. Þessi ráðstöfun lands-

stjórnarinnar er svo afskapleg, ef

sönn er, að nærri þykir ótrúlegt.

Það er nú orðið að orðtæki, að

alt væri helmingi dýrara í hönd-

um landsstjórnarinnar, en hjá öðr-

um. I þessu atriði virðist orð-

tækið bókstaflega rétt.

Er furða þó dýrtíðin sé orðin

ógurleg í landinu, þegar lands-

stjórnin fer svona að ráði sínu?

Er furða þótt erlendir menn, sem

hingað koma, telji hér dýrast að

vera í allri Norðurálfu?

Hve lengi vill þjóðin búa við

slíkt ?

Ráðstafanir

stjórnarinnar

Daginn sem Alþýðusambandið

auglýsti mótmælafundinn gegn

sykurhækkuninni rauk lands-

stjórnin til og réð 3 alþýðumenn

til að standa fyrir atvinnuskrif-

stofu hér í bænum. Skrifstofa

þessi átti að ráða menn í lands-

sjóðsatvinnu, við grjótmulning

aðallega. Ráðstöfun þessa er sízt

að lasta og hefði getað komið að

góðu gagni, ef af nokkru viti

hefði verið til stofnað, málið eitt-

hvað undirbúið. En það var um

þessa sem fleiri ráðstafanir stjórn-

arinnar að fumið er mikið, en

fyrirhyggjan engin.

Þegar til átti að taka hafði

stjórnin enga hugmynd um hve

margir menn gætu fengið vinnu.

Sagt er að 60—70 menn hafi þó

verið ráðnir. Þá var eftir að

ákveða hvar grjótið skyldi tekið

og þá auðvitað ófengið leyfl land-

eiganda. í gær mun stjórnin svo

hata sótt til bæjarstjórnar um

leyfi til grjóttöku í landi bæjar-

ins. Verður auðvitað ekki fyrir-

staða á- að það fáist.   En þá hafð[

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4