Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						Kemur út tvisvar

í vlku. VerBárg.

5 kr., erlen4is T1/,

kr. eða 2 dollarjborg-

lafc fyrir tuiðjau júlí

erlencHs fyrirfram.

Lausasala 5 a. eint

OLD

Uppsögn c^skrifl.

bundln vlö áramót,

er óglld nema kom-

In bó tll atgefanda

fyrlr 1. oktbr. og

só kaupandl akuld

laua vI5 blaSlS.

ísafoldarprentsm iðja.

Kitstjárl:  Dlafur Biörnssan.

Talsími nr. 455.

XLV. árg.

Reykjavik, laugardaginn 26. janiiar.  1918.

4. tölnblað

TTJtiriJA f   ÞM> sem eÍQÍð ógreitf úfsvar ftjrir 1917, að qreiða það í síð~

* * 1++HIU 0     asfa fagj á tttánudag. Tltmars homisf þið ekki á kjörskrá.

M i n n i sl i s t i.

Alþýoufél.bökasaín Templaras. 8 kl. 1—9

borgaritjóraskrifst. opin  dagl. 10—12 og 1—8

Bæjarfózetaskrifstofan opin v. d. 10—12 og 1—B

Bœiargjaldkerinn Laufasv. 5 kl. 10—12 og 1—B

Ulandsbanki opinn 10—1.

K.F.TJ.M. Lostrar-og skrifstofa 8árd.—10 aiM.

Alm. fundir fid. og sd. 8'/« siod.

Iiandakotskirkja.    Guosþj.   » og 6 a helgum

í.andakotsspltali f. sjúkravitj. 11—1.

Ii indsbankinn 10—3.                 Bankastj. 10—12

Mindsbókasafn 12—3 og 5—8.   Útlan 1—8

Landsb-tuaöarfélagsskrifstofan opin frá 12—$

liandsíéhiroir 10—12 og 4—6.

Landssiminn opinn daglangt (8—9) virka daga

helga daga 10—18 og 4—7.

Listasafnio opio á sunnudögum kl. 12—2.

itúragripasafnio opiö l*/a—2J/s á sunnad.

Pó",hnsiö opio virka d. B—% sunrrad. 9—1.

Sumábyrgo Islands kl. 1—5.

Htjórnarraosskrifstofnrnar opnar.10—4 dagl.

Tdlnimi Reykjavlkur Pósth.8 opinn 8—12.

VAfilstaoahælio.   Heimsúknartimi 12—1

f>)öomenjasafnib opio sd., lit'/í -1*/«

ÞjóoskialasafniO   opio   sunnud.,   þriojnd.  og

fimtuiaga   kl. 13—9,

Bæjarstjórnarkosningin.

Næstkomandi fimtudag á að' kjósa

7 bæjarfulltrúa héV í höfuðstaðnum.

Tveir listar eru komnir fram, annar

frá hinu riýstofnaða félagi, tSjálj-

stjórn*, en hinn af hálfu »Alþýðu-

flokksins* svonefnda.

Á lista Sjálfstjórnar era:

Sveinn Björnsson, yfirdómslögm.,

In$a L. Lárusdóttir, junqfrú,

Guðm. Ásbjarnarson, kaupm.,

Jón Olafsson, skipstjóri,

Jón Oýeigsson. kennari,

Guðm. Eiriksson, trésmiður,

Jón Kristjánsson, prójessor.

f["En á lista Alþýðuflokksins eru:

Þorv. Þorvarðsson, prentsmiðjustj.,

Ólafur Friðriksson, ritstj.,

Jón Baldvinsson, prentari,

Sigurjón Ólafsson, sjómaður,

Kjartan Ólafsson, verzlunarm.,

Guðm. Davíðsson, kaupm.,

Jónbjörn Gíslason, verkstjóri.

Óhlutdrægir menn mnnuvæntan-

'lega ekki vera lengi að átta sig á

með hvorum listanum bærinn væri

betnr settur. Á lista Sjálfstjórnar

eru rcenn af ýmsu«a stéttum bæj-

arfélagsins, viðurkendir dugraðar-

menn og nákunnugir högum bæj-

arins i heild sinni. En á hin-

um listanum er einhliða mark »Dags-

brúnar«. Mundi bæjarstjórn litill

akkur í sumum þeim herrum, sem

nú hafa komið sér á »lista«. Og

vel verður þess að gæta, að úr bæj-

arstjórn ganga nú margir ágætlega

starfhæfir menh og verður að fá

góða og hæfa liðsme^n i þeirra stað,

annars getur bæjarstjórnin ekki ann-

að þeim störfum, sem henni er ætl-

að að framkvæma og mjög eru áríð-

andi i venjulegu ári, en slik lífs-

nauðsynjamál á þessum hættulegu

timum, að það væri háskalegt og

óforsvaranlegt, ef nú ætti að leggja

kosningarnar undir einhliða merki

stéttarigs.

Þetta verða allir kjósendur að hafa

hugfast og ef þeir geta það er engin

hætta á öðru en að Sjálfstjórnar-

iistinn komi að flestum eða öllatn

sínum mönnum.

Bæjarstjórnarkjörskráin.

Nokkur deila hefir orðið um það

að kjörstjórnin við bæjarstjórnar-

kosningarnar hefir ekki að þessu

sinni tekið á kjörskrá aðra en þá,

sem hafa goldið útsvar síðastliðið ár.

Telur hún létt að skilja lagaákvæð-

in um það, hverjir eigi á kjörskrá

að standa svo. En svo er fyrir

mælt, að skilyrði fyrir kosningarré'tt

manns sé, að hann g r e i ð i gjald í

bæjarsjóð. Sumir vilja skilja þetta

ákvæði svo, að nægilegt sé að manni

sé af niðurjöfnunarnefnd gert að

greiða útsvar, hvort sem hann gretð-

ir það eða eigi.

Skilningur kjörstjórnar mun vera

í samræmi við fyrri lagaákvæði um

þetta efni. í löndum sem hafa Hka

löggjöf okkur íslendingum á þessu

sviði, t. d. Noregi og Danmörku

mun það jafnan vera gert að skyldu

að kjósandi til bæjarstjórnar hafi

greitt skattgjald sitt. Eðlilega virð-

ist og úr því að skattgreiðsla er gerð

að kosningarskilyrði, að menn verði

að g r e i ð a skattinn til þess að hafa

kosningarrétt, og þá auðvitað að hafa

greitt hann þegar kjörskráin er sam-

in eða frá henni gengið að fullu.

»Dagsbrún« hefir reynt að gera

mál þetta.að æsingamáli. Reynir að

telja »sínum mönnum* trú um að

þetta sé gert til þess að svifta Al-

þýðuflokksmenn kosningarrétti. Vill

með því reyna að afla lists sinum

fylgis. »Tilgangurinn helgar meðal-

ið«, mun ritstjóri Dagsbrúnar hugsa.

Því áreiðanlega mun mikið þurfa

við til þess að fá skynsama alþýðu-

menn til að kasta atkvæði sínu á

listi þar sem ritstjóri »Dagsbrún-

ar« er settur í annað sætið.

En hið sanna er, að það eru ekki

Alþýðuflokksmenn frekar en aðrir,

sem fylla hóp þann, sem ekki kemst

á kjörskrá vegna þess að þeir höfðu

ekki greitt útsvar sitt. Og enginn

vænir því kjörstjórnina um hlut-

drægni í þessuin tórskurði sinum,

nema ritstjóri »Dagsbrúnar«.

Hitt er vist, að heiðarlegir menn,

jafnt Alþýðuflokksmenn sem aðrir,

munu ekki láta æsingarorð »Dags-

bránar* verða sér hvatuing til þess

að skorast undan þeirri borgaraskyldu

sinni að leggja fram skatt sinn til

almenningsþarfa. Enda mundi hagur

bæjarsjóðs fljótt standa völtum fæti,

ef fara ætti að helga það sem sér-

staka dygð, að standa eigi i skilum

með greiðslu útsvars, og gera óskila-

mennina að píslarvottum fyrir það,

að þeir komist ekki á kjörskrá, af þvi

að þeir hafa ekki i janúarmánuði 1918

greitt gjald, sem bar að greiða í april-

mánuði 1917 (fyrri helming útsvars-

ins).

Kjörstjórnin hefir haldið fast við

úrskurð sinn. Heyrzt hefir að hon-

um eigi að áfrýja til æðri stjómar-

valda. Liklega verða úrslitin þar

hin sömu.    Og hvernig sem alt fer

fæst þó nú, fyrir ákvörðun kjör-

stjórnar, til fullnaðar skorið úr deil-

unni sem nú hefir risið um þetta

atriði.    Og  þ a ð er nokkurs virði.

Svar

tii hr. Alexanders Jóhannessonar

Ekki óraði mig fyrir þvi, er eg

gaf út þetta bókarkríli »Sjöfn« nú

undir jólin, að neinn mundi endast

til að skrifa um hana ritdóm, er væri

öllu lengri en bókin sjálf, til þess

eins að telja það fram, er honum

þætti áfellisvert, en geta hins að litlu

eða engu. En, sjá, hr. Alex. Jó-

hannesson hefir enzt til þessa. Ná

finna vist fleiri en eg til þess, sem

að eins í tómstundum minum og

þá helzt á yngri árum hefi verið að

gamna mér að því að snúa einstaka

snildarkvæði erlendu á islenzku, hví-

likt vandaverk það er að gera þetta

svo, að ekkert megi að þvi finna,

og er ekki nema sjálfsagt að taka

réttmætum aðfinningum. En af því

að hér er sýnilega um meginreglu

að ræða, sem tekur meira eða minna

til hvers þýðara, langar mig til að

biðja yður, herra ritstjóri, fyrir fá-

einar athugasemdir við ritdóm þenna.

Spurningin er sii, hvort maður eigi

heldur að fylgja andanum en

o r ð u n u m, heldur að reyna að

finna hugsuninni svo eðlilegan bún-

ing, sem unt er, á því máli, sem

þýtt er á, eða streitast við að þýða

orði til orðs. Eg fyrir mitt leyti

hallast frekar að fyrri aðferðinni, a&

þýða eftir andanum, hugsuninni i

kvæðinu; hr. A. J. sýnilega að sið-

ari aðferðinni, að þrælþýða, hversu

ánaleg og amböguleg sem þýðingin

kann'að verða fyrir það.

En nú skal eg snúa mér að helztu

aðfinningum A. J., þeim sem prent-

aðar eru með stórkarlaletri, þessum

4 ritstöðum í 24 k æðum, er hann

telur rangþýdda, svo og 2 aðfinn-

ingum öðrum, er spretta af athuga-

leysi hans sjálfs eða skilningsleysi,

og loks að 1 — eina — atriðinu

í öllum ritdóminum, þar sem hann

virðist hafa á réttu að standa. Hitt,

sem áhrærir smekkvísi mina og hans

verður auðvitað ekki deilt um okkar

i milli. Um það verða aðrir að

dæma.

Virðum þá fyrir okkur fyrsta kvæð-

ið, sem hr. A. J. finnur að, kvæði

Gocthes: Til tunglsins. Hr.

A. J. ber mér á brýn, að eg sleppi

frumlaginu í upphafi fyrsta erindis.

Já, eg geri það. En Goethe gerir

það lika:

Filllest wieder Busch und Tal,

Fyllir aftur fjöll og dal o. s. frv.

Goethe  hefir  sem sé hugsað það i

fávizku sinni, og það hugði eg líka,

að * ekki   þyrfti néma meðalgreindan

mann til þess að sjá,  að þetta væri

ávarp t'l tunglsins og því mætti

sleppa fornafninu Du (þú). Hann

hefir sýnilega ekki látið sér til hugar

koma, afi hér risi upp ritdómara-

nefna noður á íslandi, er fyndi að

þessu. E'i ekki verður við öllu séð

og sizt v^ð grunnhygni manna eða

fljótfærni.                           4

Þá finst hr. A. J. ,það óhæfilegt,

að eg til þess að gera líkinguna i

þessu sama kvæði því áhrifameiri og

ná merkingunni í sögninni: ver-

rauschen   (rjúka)   breyti fljóti i foss:

Heyri' eg niðinn.  Hendist foss

hengiflugi af.

Syona rauk það, kæti og koss,

og hvarf í tímans haf.

Hann hyggur sem sé, að lesend-

ur norður á íslandi hljóti að vera

að hugsa um einhverja smásprænu

suður á Þýzkalandi í stað þess að

festa hugann við þá stórfeldu líkingu,

er felst í kvæðinu, þar sem manns-

ævinni er líkt við stórmóðu, er fell-

ur milli fjalls og fjöru og verður

fyrir ýmiskonar aðkasti á vegferð

sirini (sbr.: Mahomett Gesan%). Hefði

A. J. verið vit- og smekkmaður á

listir, hefði hann heldur mátt finna

að því, að eg hefði ekki náð nógu

vel lokaerindinu í kvæði þessu, sem

orðið er heimsfrægt; að eg skyldi

ekki ná betur: durch das Labyrinth

der Brust en með því að þýða það:

hvarflar oft um hjartans r a n n,

því að »rannur« og »völundarhús«

er sitthvað. Eg gat þó ekki náð

þessu betur, en því finnur A. J.

auðvitað ekki að; þetta nálgast meira

orðaþýðinguna, þótt það fjarlægist

hugsunina.

Þá hefir hr. A. J. mörg orð um

það, að eg hafi vikið við merking-

unni í einni ljóðlinu i Mignon II

og gefur í skyn, að eg muni ekki

hafa s k i 1 i ð þetta. Eg held nú satt

nð segja, að eg skilji þýzku að

minsta kosti jafn-vel og hr. A. J.

En þarna breytti eg til af ásettu

ráði einmitt til þess, að það kæmi

betur heim við hugsunina í kvæð-

inu. Hugsunin er sú, að til séa þau

leyndarmál, sem ekki megi ljósta

upp (sbr. orðin: »en eiður læsir

vörum munnsins míns«). Bein af-

leiðing af því er, að þótt lind geti

sprottið jafnvel úr hörðum klettinum,

þá lyki jörðin pó yfir dypstu rensl-

íd, dýpstu leyndarmálin. Skilur hr.

A. J. nú?

Af likum ástæðum leyfði eg mér

að vikja ofurlitið við líkingunni i

»Stefjum hörpuleikaransc I. A. J.

finst hún náttúrlega ágæt. En mér

finst hún satt að segja bæði óvið-

feldin og óeðlileg. Eða hyggur A.

J., að, það hefði verið viðfeldið á

íslenzkunni að karlkenna hugraunina

{die Pein) og gera þá um leið hörpu-

leikarann að konu? — Og finst

honum það eðlilegt, að maður kjósi

helzt að flýja undan elskhuga sín-

um ofan í gröfina? Mér likaði þetta

hvorugt,  og því kaus eg heldur   að

vom Seemann etc. und

zwischen   Himmel  und

láta hvort um sig halda sinu eðli-

lega kyni og hugsa mér hugraunina

sem einskonar hjúkrunarkonu rauna-

mannsins; en ekkert er tíðara en að

maður vilji losna bæði við hjúkrun-

ina og kvölina, sem henni fylgir

á stundum. Eða er ekki svo?

Þá komum við að H e i n e. Við

þýðingarnar .á kvæðum hans hefir

A. J. einna minst að athuga, en

kemst þó svo klaufalega frá athuga-

semdum þeim, sem hann gerir, að

illviljaðir náungar gætu efast um,

að hann sjálfur skildi þýzkuna. Það

er sérstaklega þýðingin á einu erindi

í kvæðinu: V i ð s æ i n n, sem hann

finnur að:

Wir spraehen von Sturm und

Schifýbruch.

Sé nú erindi þetta tekið saman i

óbundið mál, mundu 3 fyrstu ljóð-

línurnar hljóða: Wir sprachen von

Sturm etc,

von allem

Wasser.

Þetta hefi eg þýtt þannig:

Við ræddum um rok og skipbrot

og raunalíf sjófarans,

um alt miíli himins og heljar —

og get eg ekki annað séð, en að

þetta sé hárrétt þýðing; en svo náði

eg ekki síðustu ljóðlinunni nema

óbeint, með þvi að nefna það, sem

fær manni ýmist ótta eða unaðar,

sem sé:

hlutskifti dauðlegs manns.

' Eg get ekki séð, að þetta sé rang-

þýtt.     Eða   mundi  hr.   A.   J.   hafa

getað gert það betur?

Þá finnur þessi listaspekingur að

þvi, að eg hefi leyft mér að skifta

3. kvæðinu i »Fjallasæla« í tvent.

Hann segir það ástæðulaust. Jæja,

þetta getur nú verið. En mér fanst

nii eðlilegra, að þegar maður situr

eins og í draumi (und ich sitze tuie

im Traum) eða einhverri leiðslu, þá

fari maður ekki strax að mæla, heldur

sé eins og andartaks bil á milli,

enda þá meiri áherzla á orðunum,

sem á eftir koma:

Nú eg finn það, nú er stundin.

Svo er þess að gæta, að þarna

hefst alveg nýr þáttur í kvæðinu.

Skáldið raknar við sér og fer að

leika töframanninn. Því leyfði eg

mér að setja þarna IV. Eg hélt

satt að segja, að flestir mundu telja

þetta heldur til bótar nema ef til

vill skilningslausir bókstafsþrælar.

Þá get eg ekki skilið að neitt geti

verið á móti þvi að segja um töfra-

gróður þann, er getur um i kvæð-

inu, að — »rósir eins og rauðar

glóðir renni fram um urð og grjót«,

úr þvi sagt er í frumkvæðinu: Rosen,

wild wie rote Flammen, spruhn aus

dem Gewiihl hervor.

Þá kemur loks að einu fyllilega

réttmætu [aðfinningunni í öllum rit-

dóminum. Hr. A. J. bendir rétti-

lega á, að i A n n a b e 1 L i stendur:

her highborn kinsman (eintala, i stað

fl. t.\.    Þetta er rétt og þvi ætti að

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4