Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						Kemur út 1—2
í viku. Verðárg.
5 kr., erlendis 7x/2
kr. eSa 2 dollarjborg-
Ist fyrir miðjan júlí
erlenáia- fyrirfram.
LausaHala 10 a. eint
,.¦^,¦.¦.1    ^IHHii^Wm^I.
Uppsögn tskrlfl,
bundln viö áramót,
er ógild netnR fe-om-
in &á ti; úte^'-ud*
fyrir l. oktbr og U
bó kaupandi fckuld-
í lfctts viu blat
ísafoldarprentsmiðja.
Rítstjorí:  Úlafur Björnsson.
Taistmi or. 4<í^.
XLV. árg.
Reykjav^k   laugardaginn 3. ágúst 1918
40   tölublað
M i n n I s 1 i s t i.
Arþýðufé1. hókasain Templaras. B kl. 7—8
JbjigarBtjóraskrií'st. opin  áasl. 10—12 og 1—h
Bísjaríógetaskrifstofan opin V. d. 10—lá og 1—5
Basjarsjalákerinn LaaíAsv. 5 kl. 10—l'iog 1~B
teJandsbanki opinn 10—4.
Sl.í'.D.M. L.«3trar-og skrifstofa 8 árd.---10 .Jt<» ¦
Alm. fuadir fid. og sd. 8>/» siod.
luindakotskirkja.    0nosþj.  9 og 6 á heljíttna
iiaadakotsspitali f. sjúkravitj. 11—1.
JfJMíidtban!iinn 10-U.                 Bankastj. 10-lS
Jtendcbókasafu 12—8 og 5-8.   CtlAu 1-3
íiandsb-luaoarfélagsskrifstofan opin fta ti~8
fautdsféhuoir 10—12 og 4—5-
SiandsBÍEiiiia opinn daglangt (8—8) virka d&sa
helga daea 10—12 og i—1.
Iiistasaínio opio » sunnudögum kl. 12—2.
Nattdrugripasafnio opiö l»/s—sji/i a sunnui.
Pósthúsio opio virka d. 9—7, suunud. 9—1.
Sumábyrgfi tslands kl. 1—5.
iBtjirnarraoaskrifstofurnar opnar 10—4 dagl
latsimi Eeykjavikur Pósth.3 opínn 8—12.
Vlfllstaoauælio.   Heimsóknartimi 12—1
!>3O0mÍDjasaí'ni^ opio sti., þrd., fimtd. 1—8.
frjóoskjalasaínio   opio   sunnud.,  þriojud.  og
nmtudatta    kl. iMr- 2.
Við markið!
Ef alt fer með feldu ætti
1. desember 1918 að verða mikill
merkisdagur i sögu íslands. Þann
dag er til ætlast, að í gildi gangi
s^ttmáli sá milli Danmerkur og
íslands, er í sér felur afdráttar-
lausa viðurkenningu sjálfstœðs,
fullvalda, íslenzJcs ríkis — af Dana
hálfu.
En þungamiðjan i þeirri viður-
ienninsu er aftur sú, að hafa
skuli í heiðri sjálfsákvörðunarrétt
þjóðanna.
Veraldarstyrjöldin virðist ekki
hvað sízt vera að ryðja braut
þeim heilbrigðu skoðunum, að ein-
stakar þjóðir eigi að vera eins og
sjálfstæðir einstaklingar, sem ekki
eru undir aðra gefnir, heldur ráða
sínum einkaef num sjálfir, hvað þeir
vilja hafa með höndum sjálfir eða
hvað af þeim þeir vilja af fúsum
og frjálsum vilja með umboði fela
öðrum aö fara með fyrir sína hönd.
Þennan rótt höfum vér íslend-
ingar jafnan haldið fast við frá
Öndverðri frelsisbaráttu vorri.
Hann hefir verið saltið í henni,
hversu mismunandi leiðir sem
taldar hafa verið hentugastar i
þann og þann svipinn að settu
marki.
Ávöxtinn   af   fastheldni   vorri
við   hinn   eðlilega   sjálfstæðisrétt
vorn  förum  við  nú væntanlega
að   sjá.    Og,   án   þess   að   vilja
nokkuð fara að róta upp i göml-
um   væringum,  tjáir þó ekki að
dyljast þess, að sagan er nú búin
að   sýna   það,   að rétt var stefnt
fyrir 10 árum, er hinu svonefnda
Uppkasti   var   hafnað   af   meiri
hluta þjóðarinnar.
Forvígismennirnir í þeirri and:
I
etöðu eiga sinn mikla skerf i því,
8em  nú  er  að  gerast um sjálf-
stæðismál  vor.    Það  má  þjóðin
vel muna — ekki sízt þeim, sem
Þá 8tóðu þar sem orrahriðin var
mest   og  nú   eru báðir hnignir í
valinn.
En fastheldni vor mundi þó
eigi einhlít orðið. Meir þurfti við
til að skipa málunum í það horf,
sem nú stendur fyrir dyrum.
Skoðanir Dana þurftu að breyt-
ast frá því sem þær voru fyrir
10 árum og þar á undan.
g^Og að heimsstyrjöldin hafi átt
sicn þátt í þeim skoðanabreyt-
ingum,   mun ekki orka tvímælis.
Heimsástandið síðustu árin hefir
betur og betur gert smáþjóðunum
það ljóst, að þjóðernið, en ekki
bolmagnið sé hinn rétti og heil-
brigði grundvöllur fyrir rikja-
skipun.
Á Norðurlöndum hefir öllum
deilumálum milli Svía og Norð-
manna verið varpað fyrir borð
og náin samvinna upp tekin milli
þeirra og Dana. Og um leið risið
upp öflugux hvatningarandi á
Norðurlöndum um sem innileg-
asta samvinnu á Öllum sviðum
milli skyldra smáþjóða. Þessir
atburðir hafa og að sjálfsögðu
haft sín miklu áhrif á það, sem
nú er að skipast um samband ís-
lands og Danmerkur.
Þ. 1. des. 1918 eiga íslending-
ar að lifa það að verða viður-
kendir fjórða fullvalda ríkið á
Norðurlöndum.
Má þá þjóð vorri eigi gleym-
ast, að vandi fylgir vegsemd
hverri.
Fullveldi landsins má eigi skoða
eins og fagurt glingur, sem gam-
an sé að stássa með. Nei, full-
veldið verða Islendingar að skoða
sem fjöregg framtíðar landsins og
niðja þes8, sem þeim ber að gæta
sem síns bezta kjörgrips og aldrei
láta það verða fyrir neinu hnjaski,
aldrei láta blett eða hrukku sjást
á kjörgrip þeim.
Og þá má þjóðin eigi heldur
setja upp nánasa-gleraugu, er til
þess kemur að koma fullveldi
landsins i framkvæmd frá kostn-
aðar-hliðinni. Maður, sem vill
heita sjálfstæður, má eigi horfa í,
þótt það kosti eitthvað og iðrast
eftir að hafa hætt að vera öðrum
bundinn, vegna þess að það sé
dýrara að vera sjálfstæður.
Ef slíkur kotungs-hugsunarhátt-
ur skyldi finnast nokkursstaðar
á landinu, þarf að kveða hann
niður kyrfilega áður en hann nær
að reisa höfuðið frá jörðinni, sem
hánn á vera grafinn í að eilifu.
Þjóðaratkvæði á fram að fara
í haust um sambandsmálið. Ský-
laus skylda hvers kjósanda er að
kynna sér málið rækilega, mynda
sér ákveðna skoðun og greiða
atkvœði. Það væri vansæmd þjóð
vorri, 'ef slíkt þjóðaratkvæði væri
látið afskiftalaust af verulegum
hluta kjósenda.
Um úrslit þjóðaratkvæðisins
mun eigi þurfa að efast. Jákvæði
miklu mests hluta þjóðarinnar víð
sambandssamningnum má telja
vist.
Hjá hinum aðiljanum, Dönum,
er og talið víst að stórmikill
meiri hluti þjóðarinnar hallist að
samningnum og að Berlín muni
róa fáliðaður á móti.
Fyrir því má hugsa með fögn-
uði til hins 1. desember sem fæð-
ingardags íslands I tölu viður-
kendra fullvalda rikja.
íslandsmá
í Danmörku.
Eins og; að líkindum ræður hefir
tíðrætt orðið um IsiaDdsmái í Dan-
mörku upp á síðkastið, svo mjög
jafnvel, að eitt skeytanna hermir, að
meira sé um þau talað en stríðs-
fregnir. Allmörg skeyti hafa hing-
að borist um undirtektir Dana, og
og fara hio helztu þeirra hér á eftir.
Khöfn 20. jáli.
Blöðia hérna láta í ljósi ein-
dregna ánægju með það að sam-
komulag skuii hafa komist á meðal
samninganefndanna og er fregnin
um það á hvers manns vörum og
er meira um það talað heldur en
striðsfregnir.
Skeyti frá Ritzau.
Kþöfn, 22. júlí.
Fregnir hafa komið hingað um
það að samkomulag sé fengið
milli Dana og íslendinga og er
þeim tekið hér með fögnuði. En
þar sem orðalag samningsins er
eigi kunnugt ennþá, hafa blöðin
eigi rætt samningaua, en ýms
blöð, og þar á meðal »Politiken«,
láta þá von í ljós, að víðtæk sam-
vinna verði meðal landanna í
framtíðinni. Slíkum orðum fara
og fiest önnur blöð um málið, en
blöð íhaldsmanna bíða fyrst um
sinn frekari fregna.
Khöfn 25. júlí.
Danska sendinefndin kom hingað
í kvöld.
Khöfa 26. jdlí kl. 11 síðd.
Blððin, sem út komn í
morgun hér í borginni, öll
nema Ferslevsblððin (Na-
tionaltidendi o. s. frv.),
flytja viðtöl við dönsku
nefndarmennina. „Ber-
lingske Tidende" flytur
sérstakiega vingjarnlega,
langa grein um starí samn-
inganefadarinnar. Sama
blað birti samningana i
aukablaði í kvöld.
Khöfn 27. jiilí kl. 9,55.
Politiken genr sambandslagafrum-
wpið að umtalsefni í dag, og lofar
þíð fyrst og fremst fyrir það, hve
skýrt það leysi úr öllum vafaatrið-
um, sem að undanförnu hafi valdið
óánægju og flokkadráttum. Ean-
fremur segir blaðið:
»Vér leggjum mikla áheizlu á það,
að Danmörk einmitt nú viðurkennir
kröfur tímans um sjálfsákvörðunar-
rétt þjóðanna. Frá dönsku sjónar-
miði verður með gleði að vekja at-
hygli á þeim atriðum, sem Dönum
eiu hagstæð. Og með 16. grein
fmmvaipsins er ísland tengt við
Norðurlönd um aldur og æfi. Vér
fundam sárt til þess, er Finnland
fjarlægðist, en nú vonum vér að ís-
land fái skipað sætið sem fjórða
Norðurlandarikið. Góð frændsemi
nútímaþjóða verður að styðjast við
viðurkenningu sjálfsákvörðunarréttar-
ins og samvinna þeirra að byggjast
á innbyrðis hreinskilni. í frumvarp-
inu eru bæði þessi skilyrði íyrir
hendi og þess vegna getum vér ör-
uggir hugsað til væntanlegrar fölskva-
Isusrar samvinnu milli hinna fjögra
Norðurlandarikja.
»Dagens Nyheder* segja, án þess
að ræða einstök atriði frumvarpsins.
að íslendingar hafi teygt sig svo
langt, að enginn vafi sé á því
að þeir hafi haft einlægm vilja á þvi
að greiða úr deiluatriðunum.
Gjörbótamenn, jafnaðarmenn og
vinstrimenn mæla eindregið með
frumvarpinu. Ihaldsmenn fresta því
að taka ákveðna afstöðu til þess,
þangað til þing kemur saœaa f sept-
ember.
Khöfn 26. júlí.
»Nationaltidende« og íhaldsmenn
geta auðsjáanlega ekki mælt með
samningafmmvarpinu. Segja »Na-
tionaltidende« að fmmvarpið skerði
rikiseininguna.
Khöfn 28. júli árd.
Politiken talar um hinar stuttu at-
hugasemdir íhaldsmanna og óbeint
lof þeirra um sendimennina. Blaðið
segir, að langt sé siðan nokkur
flokkur hafi sýnt jafn hörmulegt
merki um stjórnmálalegt getuleysi
og íhaldsmenn nú, þar sem þeir hafi
neitað að taka þátt í samningum
vegna þess hve viðfangsefnið var
flókið og óvht um árangur. Social-
demokraten og Hovedstaden mæla
eindregið fratn með frumvarpinu.
Kristeligf Dagblad htldur því fram
að sameiginlegu mdlin séu enn þá
of mörg. Vort Land mjög hrygt.
Köbenhavn segir að ekki sé hægt
að taka Jjósara fram en gert sé i
frumvarpinu, að rikiseiningin sé rof-
in. Dagens Ekko segir að stefna
Skúla Thoroddsens hafi meir en
unnið sigur. Island verði fjórða
ríkið á Norðurlöndum. Dagens
Nyheder segja, að ekki sé mikill
raunveralegur munur á nýja frum-
varpinu og gamla frumvarpinu (1908).
Dönsku     neindarmennirnir     leggi
fX. cflnéersQti & Son
Reykjavík.
Landsins   elzta   klæðaverzlia   og
saumastofa.    Stofnsett 1887.
Aðalsíræíi 16.              Sími 32.
Stærsta úrval af alls-
. konar fataefnum .
.   og  öiiu til fats.  .
áherslu á það að íslendingar hafi
samþykt jafnrétti þegnanna og því
geti Danir öruggir samþykt samn-
inginn.
Khöfn 28. júlí síðd.
Socialdemokraten segir að dansk-
islenzki samningurinn ætti að verða
ófriðarþjóðunum fyrirmynd, þegar
til friðarsamninga kemur.
Knud Berlin er tekinn að rita í
Köbeahavn í sama anda og áður.
Khöfn, 29. júlí.
Blöð afturhaldsmanna í Dan-
mörku eru ekki sammála um
sambandssamninginn. Eru »Vort
Land« og »Dagens Nyheder«
ósammála um ýms atriði.
Khöfn, 29. júii, síðd.
í kvöld segja Nationaltidende, aíf
þrátt fyrir allar yfirlýsingar, allra
danskra flokka, þá skilji sambands-
lögin rikishlutana.
Dönsku sendinefndinnnr
fagnað í Khbfn.
Khöfn, 30. jdli.
Zahle forsætis áðherra hélt sendi-
nefndinni og íslandsmálanefndum
þingsins veizlu. Var þangað boðið
nokkrum íslendingum, þar á meðal.
Finni fónssyni prófessor.
Ræða Zahles.
Forsætisiáðherra hélt ræðu og:
bauð sendinefndina velkomna heim
0% samgladdist henni. fyrir það að
henni hefði tekist að varðveita hags-
muni Danmerkur, íslands og Norð-
urlanda yfirleitt. Stjórnin hefði
ávalt haft þá skoðnn, að það væri.
eigi nema eðiilegt og sjálfsagt, að-
íslendingar yrðu frjáls og óháð þjóð,
þegar þeir hefðu andlegan og efna-
legan þroska tii þess. Nefndin hefði
starfað í sama anda og komið á
fót hreinu sambandi milli íslands
og Danmeikur, bygðn á frjálsum
vilja beg^ja, og þannig frá þv4 peng-
ið, að eogitm misskilningar gaeti átt
sér stað. Kvað hann það vonandi,
að allir ríkisþingflokkar tækju ná
saman höndam til þess að ráða.
deilumálum þjóðanna til lykta fyrir
fult og alt.
Nefndarmennirnir hefða haft mik-
ið og veglegt istarf með höndum
og komið heim með þann árangurr
sem styddi tilraunir þær, sem nú.
væri verið að gera til þess að safna
öllum Norðarlandaþjóðum saman og
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4