Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Ķsafold

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Ķsafold

						Kemur út 1—2
f vlku. Verð árg.
5 kr., erlendls 71/,,
\t. eða2dollar;borg |
'st fyrlr miðjan júlí
írlendls fyrirfram
.ausRtta'* 10 a. eint
fsafoldarprentsmiðh.
AFnr n
Uppsögn    (skrifl     I
bundin við áramót,
\ er ógild nema kora
in sé til  útgefanda   ;
fyrir   1.   oktbr,   og
8é   kaupandi skuld-
laus við blaðlð.
Ritstjórt:  ðíafur Björnsson
KLV   irg
Reyk|avik   hugardaginn 21. desember  i     8.
6i   tölubhð.
I desember.
Endurlit og horfur.
I.
A mogun ganga sambtnd?lögin i
gi'd.
Fvrstu lögin siðm fs'enzka þ'óð-
in gl-t'ði sji'fs forVaeði sínusem, veitt
henni fu'h viðurkenningu þe;s »étt
ar, sem hd-i hefir birist fyrir í þvi
nær VHIi öld að fi viðu'kendtn.
Dignrhn á morgun er heiðurs-
d'gtir i -ler-zku þjóðarinnar.
E-i hinn'er meira. Htnn er"heið-
nrsdamr alba þeúra ágætismanna
sem fvr o? síðir h ifa vanð !ífi sínu
O'* krð'tum til -ð leysa þjoðina dr
læðinqi likimhg-ar og andlegrar
ábi'nar o? or*e1«is.
Mvtfn þ»'r Ecoe't Ó'ifs'on, Skd'i
Mior-u"o-', R IJ in Eimrsson, T'Sm-
as S'or"nnd:,!on) JSn Sgarðs?on og
BeiediH Svri^aVon l'ta npp dr gröf
S'"ni a þ^S'im d^pi, myndu þeir
b'essi hmn ne árna bióðimi sinni
h'Tmin^in oo b'essumr A hinni nýju
braut, er hui mi srteur inn á.
"A'Iir s'óðir I le-'dingar fagna fengn-
UT>   'igri.
O * sio-ivinn bes?.i er ekki unninn
með ^op^um h-iefué'tirins, heldar
mpð brUr<?eioin og sraðfestu Htillir
þjóðn- við goðm mi'stið gtgnvart
rr)"r'»Ht sta»rrí og voldugri þ'óð.
Þð er kr^ftnr s-mnleikans ogrétt-
1ætV-is ?en Séh,li-ini;'ív!rk sitt
og 'e;tt bið ti' fircre'Ia Ivkti, a stma
tlrni, «r lygin og rincr'aetið hafa at-
að h^-mm í blSði mi'jðm stkhusra
K-ifrnr g<Sð? oT göfiigs mi'sttð-
ar h'enzkn birSðtrinmr hefir smim-
SiTiin nnnið bno i m<5t?tððu s'm-
bir.dbi'Snir vo'rir og gefið henni
v;t ric vilia t;l bess loks að verða
við 'é-tmntim krðfum vorum.
b>ori- <?fS-sjS^ir heimsins hverfi
smd vfl 'kmdi 'if sirnm o» vfirkomn-
ar'-if ha-mi f"t b'oðugtsti hi'dir-
leiknnTi,' sem h^ðnr hefir veriS I
hf'minnm, iki t:'end;ngir o? Dm-
ir h»;lnm vicr-ii h»im fri friðsim-
le'n-n ^tjSrnm ilivið?ltiftam með fullri
saemd b^ogia þifSðsnna.1
t. d»-emder verðnr einn 'mesti
m""rkisdiour I soga 's'enzku bi'Sðir-
innar og þvl meiri meikisdigur,
se^jj vé- knnnum betur að fara með
sionr'nn.
JP V'tnr miðnr sioðt'nm herforingi-
ani m'k'i, Hmn'ba', að hinn kynni
að s;'", en r*kk; nota sigurinn.
í'e-'zki biS^i-i o-etar ekki óíkið
neíns f-ama-, en að þið verði aldrei
rn-'S si-ini u n him sigt I þessu má'i
a^  hi-i hér hifi  I nokkrartstð fyrir
ri^.    friTI.                      1    -
b »r nd Jir heyrðnst að vlsu siðasta
viknr-)ir síti simbindsmMið vtr á
d'ifm-ii. er tVdi simbind?Iögin
nýi'i st^rh-Bttu'eo fyrir þjóð vora og
þv'      s»n     landriðam     næst   að
Si-nSvVkil   þm.
Þ^sv nd I;r vora reyndir fátr o?
ber^mi'uðn l'tt \ atkvaeðagreiðsla
ÞJrSðirinmr, en þrer vora svo alvar-
'egar, að þeim var fullur gaumur
gefandi, enda voru þær bæði i ræðu
02; riti gagnryndtr út í æsir, og
(éttvægar fund ar.
Þegar lit ð er á þessi andmæli
gegn stmbandílögunum og hvernig
þm voru rökstudd, liggur nær að
telja þaa sp ottin af algerðu vin-
trausti á vitt og stjórnmálaþros'o
þjóðarir.nr til að fara með fullveldið,
sem í boði var, heldur en af skiln
ingsleysi andstæMnganna á orðum
og anda laganoa.
En hversvegna hafa þá þeir hinir
sömu brýnt sjá'fstæðisrauNtina ei^s
hátt að undmfornn og ekki rnátt
anmð heyra en að íiland yrði frjálst
og falívalda ríki?
Ef þjóðin er sá óviti, að fara sér
að voðt, er húi befir fengið þetti
langþráða hnos?, þá heflr þið verið
ilt verk að hei.nta meira sjilf^forræði
henni til handi, miklu réttira að
lofa henniað ktra sem fastast undir
vrndirvæng Dina.
En hv.ið s»gir nú undanfarin
reynsla svo um þenna ótti fyrir
þv', að vér ekki kunnum að fara
með fullveldið, sem andrtæðingarnir
sjálfir viðu kenna að vér höfum
fengið með lðgunum?
Hverri rýmkun á sjilfstæðisfor-
ræði voru að undtnfomu hefir fylgt
tiltölu'ega hraðskreið framför, bæði
í verklegum og andlegum efnum,
og jafnframt því hafa þau hlunnindi
dreeist æ meira tir höndum Dtna
og í vorar hendur, sem andmælend-
urnir nú óttist fyrir að þeir sölsi
ilgclega uodir sig, jafnskjótt og vér
verðum fullvaldi riki.
Það er erfitt að samrýma þessar
staðreyndir við þroskaleysi þjóðar-
innar til að verða frjils og full-
valda.
Et vilja andmælendarnir haldi
þvi fram i alvöra, að vér með sam-
bandslðgunum íiöfam afsalað D3a-
um nokkrum réttindum frá oss og
niðjam vorum eða veitt þeim nokk-
ur ný réttindi eða hlanntndi hér á
land;, þótt vér af frjjlsu fullveldi
voru loram þeim um nokkur ár að
njóti með oss þeirra rétttndi, sem
þdr hafa haft hér óskorað í margar
ildir, en sem vér nii getum tekið
if þiim eftir stuttan, ákveðinn tima,
einmitt sð'tam þess aö í;'and er
o-ðið frjilst og fullvaldt riki?
Nii, vejlings mennirmr hafa með
mdróðri sinam gegn sjilfsforræði
íílatd? að þessu siani, sett sjilft sig
í þann gtptstokk ðfga og mótsigna,
sem enginn getur lo;að þi úr.
Mrð atkvæðagreiðsluani 19. októ-
ber hefir þjóðtn sýnt, að hiin Htar
ilt öðravísi á þettt mil, annars hefði
meira en tæpir 8°/0 af þiim a:k\r.,
sem greidd vora, fylgt þeim að
málum.
Þetta er gleðilegar vottur um
stjórnmihþroska og velsæmistilfinn-
ingu þjóðarinnar.
Hán skilar, að hér er miklu m^ira
5J ilfsforræði I boði en nokkru sinni
iðpr, og hún vill ekki óvirða minn-
tngu þeirra ágætismanna sinna, sem
fyr og síðar hafa unnið að eflingu
;j Slfsf-orræðis vors, þótt í minna
mæli hafi verið en hér er fengið, og
hdn yill ekki óvirða sjálfa  sig með
tortryí>ni og getsökum til fulltrdi
sinna, er unnu að þe?s 1 mili með
þsrl nær einum hug á síðasta þinjji.
Atkvæðagreiðsian 19. október er
dauSadómur yfir ölla atferli and-
tæ5inga sambmdslaganna, og þtð
má gsra ráð fyrir, að reyndan stað-
festi á sínum ttma þinn d6m.
>Þvl var aldrei um Á'ftanes spið,
að ættjö ðin frehaðist þir«, var
kveðið hér á árunum. Æ:li ekki
maetti raula eitthvsð likt yfir póli
tí-.kum mo'dam sambandíhga and-
stæðinganna*.
II.
Þið verða engin skynsamleg rök
færð fyar því, að I;!jndi stafií nokk-
ur hættt af eilendum áhrifum sðk-
um sambandshganna, ef vér sjálfir
kunnum með þau að fara.
En fyrir pvi er margt að varist
og margs að gæti, er vér nú legej-
um lit á fullv.-^ldisbrautina, og þes?
er ekki að dyljast, að nú sem ster d-
ur eru margir erfiSieikir, er vér
þurfum að kosti kapps um að sigr-
ast á, og margur si Ijóður á ráði
voru, er oss rí5ur lífið á að lagfæra.
ÞtStt mikið h.tfi birt í lofti yfir
í;li di með þessum stærsta sigri í
sjá!fstæ5ismáli voru, þi er siður en
svo að stjórnmáhhimininn islenzki
sé heiður og bjartur.
Míkla fremur má telja tveggja-
bakka veður i lofti um þessar mundir,
sem ósýnt er,  hvernig ráðast muni.
Það ber margt til þess að fram-
tiðarhorfarnar eru ekki eias bjartar
og æskilegt væri, þótt ólíkt séa þær
bjirtari heldur en ef óvitrum mðnn-
um hefði tekist að glepja þjóðinni
sýn I sambandjmálinu.
Nú i svipinn stafa oss margir og
miklir erfiðleikar af hetmsnyrjöld-
innj, en sé henni, sem væita má,
þegar lokið, megam vér þakka guði
fvrir hve vel vér höfum sloppið frá
ðllum þeim hðrmungum, ^r hán
hefir haft i för með sér fyrir beim-
inn umhverfis oss.
Ei þessi siðastu ár haft þó varp-
að döprum og dimmum skuggum
á þjóðlif vort, sem hljótt að vera
hverjum hugsmdi minni ærið á-
hyggjaefni.
Síðin vér fórum að eiga með oss
sjtlfir hefir oss aldrei riðið meira á
þv{ að eiga vitra, hag?ý-na og dag-
lega stjórn i hndi en um þessar
mundir.
Ei þið mikh'ólin hefir heit oís,
að stjórnin hefir aldrei verið litil-
sigldari siðan vér fengum innlendi
stjórn, en þessi síðustu tvð ófriðarár.
Meiri hlnti hennar hefir verið langt
fri þvi að vera starfi slna vixinn. %
Við því mátti bdist, að þjóðar-
bd;kapurin,i yrði fyrir miklum
skakkaföllum sökum ófriðarins eða
af þeim homlu-u og hðftum, sem
af honum stöfuða á ðllum samgöng-
um, verzlun o; viðskiftum, og þar
af leiðandi dýrtið á öllum lifsnaað-
synjum. Fji-hagurinn hhut þvi að
bíða alímikinn hnekki af þessum
ástæðam.
En hinu þurfti ekki að gera ráð
fyrir, að fé hndsins væri sukkað o?
sóið svo irfnvel mtljónum krðna
skiftir fyrir ráðleysi, dngleysi og hirðu-
leysi hndsstjórntrinnar eins 01 raun
hefir á orðið. Það eru sjilfskaptvít
af versta tagi.
Mistök og glippaskot ndverandi
stj6rnar ei^a d j'i^an þitt í þvi, að
vér eram soktnir í þtð slruldikaf,
-;e-n vér þarfun langan timi til að
komast upp d-, og fullveldisgðngu
vora verðum vér að byrja með milj
6na-eyðslufjár-lintðkam hji erlendam
ríkjum; er þtð sannarlega engin
skemtiganga fyár þi, sem ekki hafa
því meiri trd á sku'donum.
b'i. sd trd virðist að vísu vxi
hröðum fetum i hndinu.
Simfira fjbhaj;sbö!inu hefir aldrei
borið jifnmiíið á pístnæni hinni
auðvitðilegu^tu eiginhagsmunahvata
og taumhusrar  peningagræðgi.
Miður blutvandir menn hafa » pakd-
lerað* i þrekleysi o; <Ssjilf-;teði sumr-t
r.iðher               sér    til    fjárpljðgs   o?
framfærslu, oí utm um Stjórnina
H.fir safnast hjil hersing af þess-
konrtr piltum, með þvl nær ðtik-
mörkuða vi'di yfir hverju fótmá]i
umra ráðherranna á stjórnatferli
þeirra.
I þes?um h'lp hefir ekki verið
í-parað að rista b-eiðtr lengjur nf
baki hndisjóðs; bera sumar dýrtíðir-
raðstafanir stjoniiinj.tr þess Ijósist
vitni.
Að vonum hefir stjórnin fengið
margt orð í eyra fynr þessar fraT,-
ferðir sínar. En á skal að ósi st^mmi,
og eigi að stemma þenm Fdlaltk
ósómrtns, sem nd er að flæða yfir
hu»tdn st]ðrn-fftrsins, þt duga ekkt
ikdrur og aðfinslur við stjórnina
eina.
í hverju þmgfj-jilsu landt fer
stjórnin ekki d'gi lengar með vðl'-
in en fulltrdaþ'ng þj^ða'innar vill.
Það er því þingsins <;ök, ef land ð
biður til hngframa tjðn af völdum
stjórnariunar.
Horfi þingið ið?erða'aust i stjðr"-
ina baka landtnu tjó-t, þi hefv þjSð-
inni annaðivot m:st;kist fullt-di-
valið, eði hii á ekkt vil hæfra
manna til að ftri með umboð henn-
ar. Sé hÍTt s'ðtra til að d'eifi, þ\
er I óvæu efni koni5, en bS kosi-
ingarnar mish»pist i svp'in, *
þjððin þess jafnm ko?t ið bæti dr
þeim misfellam viðr>ýlir ko?-tingir.
Vé- eiorum gnðtt hæf-\ ful'trdi-
efna, i þvi ereiginn vtfi. Ei kon-
ist siórnarfar Indsin? 1 hn-jvinni
ðreiðt fyrir misðk kjS?>nJtma i
meðfirð kosningarréfrin?, þi getar
sd hetti verið á f;r5am 'ð b'zti
mennirnir dragi sig í h'é, eðt vil i
sen  minst við gtjVnmíl ve-t riðnir.
S:j Srnarfarið ( hndina veltu' a
b'i, h^emig kjósihdarnir nota ko?n-
i-ua'- éttinn, en þ?í mi5u- hðfun
vér ekki enn gert 0?« þetti nó;u
'jS?t. A'kveði albingiíki'Ssi-idinm
;ra uidi stðður undir s jor arftrinu
Oj þ»ri riður þirS5inii lifiS á, að þe'r
neyti kosningar éttjrins -neð hygg-
indum og sim\riz<asemi.
Tómlæti þinj;>!ns gtgnrtrt ndve--
andi stjóm er þegar orðið eitt if
meinum stjórmrftrsn?, oí, er það
eiun sýnilegastt ávoxturinn af ráð-
herrafjðlgu tinnt r9i6.
Eins og kunnujjt er vir þessin
þriggja manna  stjórn  klöngrað upp
af þremur þingflokkum, sem engina
hfði afl atkvaeða i þinginu og git
því ekki tekið á sig hina þingiega
Hiyrgð á henni eða stjórmrfirinu.
Hver flo'<kurinn viiðist htfa hugstð
meira um þið að ná sæti i stjðrn-
inni en um h;tt, hvort hann hefðt
verulega hæfum mönnum á að sk pi
i stjórnina. Þetta vtr þvi óheppt-
legra, sem aldrei heíir riðið me rt á
að skipi stjórnina sem bezt hæfum
mönnum, án tillits til, hvar þeir
stóðu í flokki og hrort þeir ítra
-æ i á bingi eða ekki. Þetta var og
þ'ví auðgerðara, s^m þá var ekkfrt
þið stórmil á dagskrá, er skifti
flokkum i þinginu.
Þó tók steininn dr með þau mis-
tök þin°sins á þinginu 1917, er
s'urt var um fiármáhráðhem, og
eini ve'z'uni'f ó5i maðurinn, sem
var í srióninni, fðr dr henni, e-ida
riðu þí þegar um þverbak hneyks 's-
riðsffanir stjórnarinnar í land?v- zl
unimi, sem landið hefir sj'lfn't
mest tión beðið flf, ráðstafaiir, sem.
simar hverjir hefðu vel witt v-irða
stjðrntna ábvrgð fyrir hndsd*'-"'
A'öxurinn af flokkamo'n'nt?i og
v Id'Sýkt þingflokkan-^a 1916 er
<S<tvfhæf stjorn, og það u-nbnrðir-
lyndi vð hana af þtngsins hilfu,
sem orðið er að frimunalega kæm-
leysi á hverium óskðpunum s»m
veltur I stjórnarfrimkvemdmni.
Sé spnrt um, hvað skifti floVkum
i þinginu, bi verður eina rétt-t svtr-
i-5: >[Sn Mignds-on, Sigurðnr f-á
Yz-ifelli og S'gurður Errge-z*. Vleð
þ'l er tind o^ talin ðll stefnu^kiá
•^d^erandi þingflokka Þeir þino-nenn,
?em ekki geta fe't sig < ið b'<;sT
sr»fnuskri, eeta heldar ekk' vrið i
fl 'k'mnum og fjölgar þeim að von-
um  ár frá ári.
T-din á þesstr lifand' stefnmkrir
er þ-s ekki meiri en þ3?(, 'ð I öll-
um flokkunum er meiri oy nrnni
S' æ2Ji með riðherrana. Ei dui5a.
hildi viha þeir hver um s;7 ht'd' i
?inn ríðherra, þStt þeir séu si'ði-
ncj'ðir með þi o> demin «éi d;g-
i'i tm liótan fyrir augum betrra u u
;vo stðrkottlegtr misfe"tr I ftn
me'ri h'utt stinrnvinmr, að hvert
h;ilbr;gt f'tl'trdtbing léti h>m ekki
d-JÍ hngur ttra   m;ð vö'din.
Þtð e- enga llkira en ið þ*ssir
fl >kkar, eðt ðllu heldur riðherra-
kl'ktr, sko5i riðherrana s-m 'kiM-
s e5in»t s'11, er þe;m sé skv't i5
vr tdt frim i rtuðtn dtuðann, hv^sa
nik'ir gtMig-ipir sem þeir eru o*
't'd'ta st:órt þ;irrt stSrhætuler.
Þ;tti er Hðt, eu bvf m'ður sö n
stgt tf A?ttndinu á þinginu nd ^*m
;t;ndur, og henni til sðnnamr ne^ir
i5 b;ndt i afdrif vantnns'sv'ri-lv;-
injaritntr 4 at'ima- o? 'jirníh-
r»ðh;rrann I lok slðist* þ-n^s.
I ">íim unræ5um d;rfðht ekki e'in
v itsti þinj-mður, að riðh;rrun 1 n
;á'fuTt undtnteknum, að legeia þe;m
eitt eim?ta verulegt liðsvrði, en hS
'<onu flikktrnir, eða meiri hiuti
bíirri sé- siman um það, að biir«t
;kió'sræ^in?u-tum frá falli.
En m;ð hverja ?
Með þ<7f, eins og einn ^ingmiður
tð orði kom?t, að nota sambtndi-
nilið,   sem   þi  var dtrælt og sv-r..
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4