Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						12
¦  'f?r'r-<^-*
Laugardagur 7. febrúar 1981
wmmmmBa,
Hörpudiskar. Annar með burstaorma á bakinu.
Hrúðurkallar á öðuskel i örfirisey l/ll 1976
Margt ttfr í fiörurmi
Allir kannast við brúnt þang-
beltið meðfram endilöngum
ströndunum, þar sem grýtt er
eða skerjótt. Gefa þangtegund-
ir, einkum böluþang og skúfa-
þang, bniria litinn. Sums staðar
sjdst ljtísari, mógulleitir blettir,
auðþekktir frá hinu þanginu á
litnum, jafnvel talsvert álengd-
ar. Mdgulleita þangið heitir kló-
þangog er sums staðar mikið af
þvi.
Bæði bóluþang (blöðruþang)
og skiífaþang eru flöt og kvisl-
greindtt með loftblöðrum, sem
sitja tvær og tvær, sin hvoru
megin við miðtaug blaðsins.
Smellur i' ef þær eru sprengdar.
Margar blöðrur (bólur) eru
jafnan d bóluþangi og sitja
reglulega eins og fyrr var nefnt,
en þær eru óreglulegar skipaðar
á skiífaþangi, stærri og aflang-
ar, vantar stundum með öllu.
Skiífaþang er oft öllu stærra
en bóluþang. A þangi, einkum
skUfaþangi, sitja oft hvitir kalk-
pipuormar, hópum saman og er
Péturskóngur
þá þangið hvitdröfnótt á að lita
(sjá mynd). Þessir litlu pipu-
ormar sitja fastir á þanginu, en
snfkja þtí ekki á þvi, heldur lifa
á örsmáu svifi i sjónum. Kalk-
pipan er hiis ormanna.
HrUðurkallar, algengur á
skerjum, biía lfka I kalkhúsi, en
eru krabbadýr, sumir næsta
fagrir, þ.e. hús þeirra.
Klóþangið, er fyrr var nefnt,
hefur lika sinn áseta. Klóþang
er öllu mjtíslegnara en bóluþang
og hefur blöðrurnar i einni röð.
Þær eru breiðari en greinin sem
þær sitja á og mjög seigar.
Kltíþang verður stundum 1 m
á lengd eða meir, enda verður
það oft um 10 ára gamalt. En
hvað um ásetann?
Hið mógulleita kltíþang er
stundum likt og dimmrauð-
skeggjað. Orsökin er sU, að á þvi
situr þá rauðleit, þrdðgreinótt
þörungategund (polysiphana
fastigata). Hún snikir ekki, en
hefur þarna gtíða aðstöðu. Köil-
uð þangskegg.
Briinþörungar hafa blað-
grænu og vinna kolefni úr loft-
inu eins og grænar jurtir. Brúna
litarefnið hjálpar þeim senni-
lega við kolefnistökuna i
„skuggasælum" sjónum. Hinn
rauði litur sölva og annarra
rauðþörunga gegnir sama hlut-
verki, en birtan minnkar vitan-
lega þegar niður i sjóinn kemur
og  takmarkar jurtagrtíðurinn,
þegar kemur niður á nokkurra
metra e.t.v. svipuð og inn i all-
þéttum sktígi.
Grænir þörungar:
I tjörnum er oft mikið um slý
o.fl. grænþörunga, margir lifa
og i sjtí og rekur stundum á fjör-
ur, t.d. hina fögru auðþekkjan-
legu mariusvuntu, sem er
skriíðgræn og flöt, en þó hrokkin
eða bylgjótt, svo hUn likist tals-
vert salati f jtítt d litið, enda köll-
uð sæsalat á Norðurlöndum.
Mariusvuntavex igrunnum sjó,
þar sem nokkuð hlé er við miklu
öldurtíti, i vögum, við hafnir og
stundum i gruggugum sjó
auðugum af köfnunarefnis- og
fosfórsamböndum. Hér er mynd
af cir.ni meira en lófastórri,
fundinni d fjöru við Ægisslðu í
Reykjavik. Alloft verður hUn
50x15 sm. Mariusvunta er vel
æt, tekin Ur hreinum sjó.
I Skotlandi og viðár á vestur-
ströndum Evrópu er hUn etin
sem "salat, eða steikt meö fleski.
Annar    flatur    auðþekktur
þörungur er hin purpurabrUna,
gljáandi   purpurahimna,   oft   i
Jellingum og teygjanleg. HUn er
vel æt, Hkt og mariusvunta.
Flestir þekkja söl.helstu mat-
jurtina isjönum, og þykir mörg-
um gott að tyggja þau hreinsuð,
þurrkuð og pressuð.
Oft er spurt um brUnleitu hár-
kenndar þörungaflækjurnar
sem iðulega rekur á fjörur. Sá
þörungur heitir kerlingarhárog
er sannnefni, þvi að flygsurnar
likjast siðu hári eða hárkollu.
Þetta voru aðeins fáein dæmi
Skeljar og hrúðurkallar
Klóþang með þangskegg. Ægissiðufjara i Reykjavík 4/10 1980
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20